Audacious (1869)

Pancernik centralnobateryjny HMS AudaciousOkręty typu "AUDACIOUS" zostały zaprojektowane przez Edwarda Reed'a do służby na dalekich wodach kolonii brytyjskich. Konstrukcyjnie bazowały na typie "DEFENCE", jednak zastosowano nowsze rozwiązania, inną konstrukcję części bateryjnej i zmniejszono zanurzenie.
Wielka Brytania flagaKraj: Wielka Brytania
klasa: pancernik centralnobateryjny (okręt pancerny z baterią centralną, żelaznokadłubowy pancernik centralnobateryjny)

Specyfikacja

Nazwa okrętu Stocznia Położenie stępki Wodowanie Ukończenie budowy Los okrętu
AUDACIOUS
Napier, Glasgow 26.06.1867 27.02.1869 10.09.1870 Sprzedany na złom w 1927 r.
INVINCIBLE
(ex. CRESCENT)
Napier, Glasgow 28.06.1867 29.05.1869 01.10.1870 Zatonął podczas holowania niedaleko Portland 17.09.1914 r.
IRON DUKE
Pembroke DYd 23.08.1868 01.03.1870 21.01.1871 Sprzedany na złom w 1906 r.
VANGUARD
(ex. CENTAUR)
Laird, Birkenhead 21.10.1867 03.01.1870 28.09.1870 Zatonął w kolizji z HMS "IRON DUKE" 01.09.1875 r.

Dane taktyczno-techniczne

Wymiary:

Wyporność normalna 5909 ts
Wyporność pełna 6010 ts
Tonaż 3774 bm
Długość między pionami 85,34 m (280 ft 0 in)
Szerokość 16,46 m (54 ft 0 in)
Zanurzenie dla wyporności lekkiej - dziób 6,71 m (22 ft 0 in)
Zanurzenie dla wyporności lekkiej - rufa 7,01 m (23 ft 0 in)

Napęd:

Maszyny Dwie 2-cylindrowe, poziome maszyny parowe z powrotnymi korbowodami pojedynczego rozprężania, 6 kotłów typu kufrowego ("VANGUARD": 3 kotły typu kufrowego, 3 kotły wodnorurkowe), 2 śruby
Ożaglowanie (w 1871 r.) Ożaglowanie typu bark o powierzchni 2202 m² (23 700 sq ft), 3 maszty
Moc nominalna 800 nhp
Moc indykowana 4021 ihp ("INVINCIBLE": 4832 ihp; "IRON DUKE": 4268 ihp; "VANGUARD": 4914 ihp)
Prędkość (maszyna parowa) 12,829 węzła ("INVINCIBLE": 14,093 węzła; "IRON DUKE": 12,644 węzła; "VANGUARD": 14,65 węzła)
Prędkość (żagle) 6,5 węzła (10 węzłów wg. niektórych danych)
Paliwo 460 - 500 ton węgla
Zasięg 1260 mil morskich przy prędkości 10 węzłów

Opancerzenie:

Burty 203 mm - 152 mm (8 in - 6 in) na podkładzie z drewna o grubości 254 mm - 203 mm (10 in - 8 in)
Bateria 152 mm - 102 mm (6 in - 4 in) na podkładzie z drewna o grubości 254 mm - 203 mm (10 in - 8 in)
Przegrody 127 mm - 102 mm (5 in - 4 in)

Uzbrojenie:

Początkowe 10 dział 229 mm (9 in) (12-ton) MLR; 4 działa 160 mm (6,3 in) 64-funtowe (64 pdr) 71 cwt MLR; 6 dział 20-funtowych (20 pdr) RBL (salutacyjne)
Modernizacja w 1878 r. - (oprócz "VANGUARD") 10 dział 229 mm (9 in) (12-ton) MLR; 4 działa 160 mm (6,3 in) 64-funtowe (64 pdr) 71 cwt MLR; 6 dział 20-funtowych (20 pdr) RBL (salutacyjne); 4 wyrzutnie torped 356 mm (14 in)
Modernizacja w 1889 r. - "AUDACIOUS" 10 dział 229 mm (9 in) (12-ton) MLR; 8 dział 102 mm (4 in) RBL; 6 dział 20-funtowych (20 pdr) RBL (salutacyjne); 4 działa 6-funtowe (6 pdr) Hotchkiss QF; 6 dział 3-funtowych (3 pdr) Hotchkiss QF; 4 wyrzutnie torped 356 mm (14 in)
Modernizacja w 1890 - "IRON DUKE" 10 dział 229 mm (9 in) (12-ton) MLR; 4 działa 127 mm (5 in) RBL; 4 wyrzutnie torped 356 mm (14 in)
Modernizacja w 1884 r. - "INVINCIBLE" 10 dział 229 mm (9 in) (12-ton) MLR; 6 dział 127 mm (5 in) RBL; 4 wyrzutnie torped 356 mm (14 in)

Ludzie:

Załoga 450 oficerów i marynarzy

Projekt

Brytyjską Admiralicję niepokoiły doniesienia o zaawansowanym programie budowy małych okrętów pancernych dla francuskiej marynarki z przeznaczeniem do służby na dalekich wodach kolonii. HMS "MONARCH" był w budowie, HMS "CAPTAIN" został dopiero autoryzowany. Oba były pancernikami wyposażonymi w wieże artyleryjskie, co w owych czasach było nowinką techniczną i miało poparcie zarówno prasy jak i społeczeństwa. Jednakże z racji oczekiwania na konkretne wnioski z użytkowania dużych, oceanicznych okrętów wyposażonych w wieże, zadecydowano "załatać dziurę" we flocie budując serie okrętów korzystając ze sprawdzonego już we wcześniejszych konstrukcjach układu z centralna baterią.

Z racji wykorzystywania okrętów tej klasy na dalekich wodach, niezbędne było wyposażenie ich w kompletne i pełne ożaglowanie. W koloniach węgiel był drogi jak i trudno dostępny, więc większość służby okręty miały spędzić korzystając z z ożaglowania. Edward Reed zdawał sobie z tego sprawę, jak również z tego iż przy takich założeniach wyposażenie okrętu w centralną baterię miało znacznie więcej zalet niż konstrukcja typu wieżowego - żagle, maszty i liny nie przesłaniały sektorów ostrzału dział, ponieważ centralna bateria była umieszczona w kadłubie, poniżej ożaglowania, czego nie można było powiedzieć o wieżach umieszczonych zazwyczaj na najwyższym pokładzie.

Do konstrukcji kadłuba wykorzystano plany fregaty pancernej HMS "DEFENCE", okrętu starszego i nie przystającego do ówczesnych wymagań. Reed uznał, że plany okrętu należy zmodyfikować, na co dostał niechętną zgodę Admiralicji. Pierwotnie tylko dwa okręty: HMS "AUDACIOUS" i HMS "INVINCIBLE" zostały zatwierdzone. Jednakże po burzliwych debatach w Parlamencie udało się przeforsować przetarg na budowę kolejnych dwóch.

Planowano wybudować jeszcze jeden okręt tej klasy. 05.01.867 r. został zatwierdzony pod nazwą HMS "SEMIRAMIS", 30.04.1867 r. jego nazwa została zmieniona na HMS "BELLONA". Jednakże z niewiadomych przyczyn 08.1867 r. jego budowa została anulowana.

Konstrukcja


Służba


Galeria

Źródła:
- Dawid Lyon, Rif Winfield (2004). The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889. Chatham Publishing.
- Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Wikipedia, oraz inne strony internetowe.