Okręty typu "HECTOR" zaprojektowano korzystając z doświadczeń wyniesionych przy budowie okrętów typu "DEFENCE". Ogólne założenia projektowe przewidywały wybudowanie okrętów konstrukcyjnie podobnych do swoich poprzedników, lecz silniej uzbrojonych, szybszych i lepiej opancerzonych. Ostatecznie okręty typu "HECTOR" okazały się znacznie przeciążone, co spowodowało pogorszenie manewrowości oraz ograniczenie zabieranego węgla co z kolei przełożyło się na zmniejszenie zasięgu. |
Kraj: Wielka Brytaniaklasa: fregata pancerna (okręt pancerny z baterią burtową, żelaznokadłubowy pancernik bateryjny) |
|
Specyfikacja |
| Nazwa okrętu | Stocznia | Położenie stępki | Wodowanie | Ukończenie budowy | Los okrętu |
| HECTOR | Robert Napier, Govan, Glasgow | 08.03.1861 | 26.09.1862 | 22.02.1864 | Sprzedany na złom w 1905 r. |
| VALIANT | Westwood & Baillie, Poplar oraz Thames Ironworks, Blackwall, Londyn | 01.02.1861 | 14.101863 | 15.09.1868 | Sprzedany na złom w 1957 r. |
Dane taktyczno-techniczne |
Wymiary:
| Wyporność pełna | 6713 ts |
| Wyporność normalna | 6455 ts ("VALIANT": 6123 ts) |
| Tonaż | projektowy: 4063 bm; rzeczywisty "HECTOR": 4089 bm "VALIANT": 4077 bm |
| Długość między pionami | 85,39 m (280 ft 2 in) |
| Długość stępki do pomiaru tonażu | 73,62 m (241 ft 6½ in) |
| Szerokość do pomiaru tonażu | projektowa: 17,14 m (56 ft 3 in); rzeczywista "VALIANT": 17,17 m (56 ft 4 in); "HECTOR": 17,20 m (56 ft 5 in) |
| Zanurzenie przy wyporności lekkiej - dziób | 7,32 m (24 ft) |
| Zanurzenie przy wyporności lekkiej - rufa | 7,80 m (25 ft 7 in) |
Napęd:
| Maszyny | Dwucylindrowa pozioma maszyna parowa z powrotnymi korbowodami firmy Napier ("VALIANT": firmy Maudslay), 6 kotłów typu kufrowego, 1 śruba |
| Ożaglowanie | Typu bark o powierzchni 2276 m² (24 500 sq ft), 3 maszty |
| Moc indykowana | 3260 ihp ("VALIANT": 3560 ihp) |
| Moc nominalna | 800 nhp |
| Prędkość (maszyna parowa) | 12,36 węzła ("VALIANT": 12,65 węzła) |
| Prędkość (żagle) | 10 węzłów |
| Paliwo | 450 t węgla ("VALIANT": 460 t) |
| Zasięg | 1460 mil morskich przy prędkości 10 węzłów ("VALIANT" 1430 mil morskich) 800 mil morskich przy prędkości maksymalnej |
Opancerzenie:
| Burty | 114 mm - 63,5 mm (4,5 in - 2,5 in) na podkładzie z 457 mm (18 in) drewna tekowego |
| Bateria | 114 mm (4,5 in) |
| Przegrody | 63,5 mm (2,5 in) |
Uzbrojenie:
| Projektowane | 24 działa 68-funtowych SBML 95 cwt |
| Po zakończeniu budowy "HECTOR" | 4 działa 178 mm (7 in) Armstronga 110-funtowe (110 pdr) RBL; 20 dział 68-funtowych SBML 95 cwt |
| Modernizacja 1867/68 ("VALIANT" ukończony w tej konfiguracji) | 2 działa 203 mm (8 in) 175-funtowych (175 pdr)/15 (9-ton) MLR; 16 dział 178 mm (7 in) 112-funtowych (112 pdr)/16 (6,5-ton) MLR; |
Ludzie:
| Załoga | 530 oficerów i marynarzy |
Projekt |
Po zbudowaniu wyszło na jaw, że HMS "HECTOR" jest znacznie przeciążony. Z racji tego musiano ograniczyć uzbrojenie i paliwo zabierane przez okręt. Firma budująca drugi okręt serii: HMS "VALIANT" - Westwood & Baillie - zbankrutowała, więc w 1861 roku konstrukcję okrętu przejęła Thames Ironworks, Blackwall z Londynu. Ten fakt, jak również decyzja o przezbrojenie okrętu w działa MLR powodowało znaczne opóźnienie w ukończeniu okrętu. Koszt pojedynczego okrętu wyniósł 294 000 funtów.
Konstrukcja |
Kadłub
Kadłub podzielony był grodziami na 92 przedziały wodoszczelne - 52 z nich było częścią podwójnego kadłuba znajdującego się pod maszynownią i kotłownią. Okręt posiadał prosty dziób, bez wykończenia typu taranowego. Środek ciężkości okrętów był położony bardzo nisko - wysokość metacentryczna wynosiła zaledwie 1,4 m (4 ft 6 in). Z tego powodu własności manewrowe okrętu nie były zbyt dobre, głównie ze względu na silne przechyły jakim ulegał okręt.
Uzbrojenie
Projektowane uzbrojenie okrętów typu "HECTOR" składało się z 32 gładkolufowych dział 68-funtowe SBML 95 cwt. 15 dział znajdowało się po obu stronach głównego pokładu, natomiast na dziobie i na rufie umieszczono po jednym dziale na górnym pokładzie jako działa pościgowe. W trakcie budowy okrętu podjęto decyzję o zmianie konfiguracji uzbrojenia. Postanowiono ukończyć okręt uzbrojony w 8 dział 178 mm (7 in) Armstronga 110-funtowych RBL oraz 24 działa 68-funtowe SBML 95 cwt. Ze względu na przeciążenie konstrukcji zdecydowano jednak o ograniczeniu uzbrojenia - ostatecznie zamontowano 4 działa 110-funtowe i 20 dział 68-funtowych, umieszczonych na głównym pokładzie.
Podczas testów ogniowych we wrześniu 1861 roku wyszło jednak na jaw, że działa 110-funtowe są gorsze w zwalczaniu celów opancerzonych od dział 68-funtowych. Testy te, jak również zdarzające się eksplozje tylnej części dział 110-funtowych (np. podczas bitwy o Shimonoseki czy bombardowaniu Kagoshimy) zapobiegły planom całkowitego przezbrojenia okrętów typu "HECTOR" w działa 110-funtowe, podobnie jak okrętów typu "WARRIOR" i "DEFENCE".
HMS "HECTOR" został przezbrojony w latach 1867-68 w kombinację dział 178 mm i 203 mm, natomiast HMS "VALIANT" został już ukończony z nową konfiguracją uzbrojenia. Zamontowano 2 działa 203 mm i 16 dział 178 mm. Działa 203 mm (8 in) zostały zamontowane na ćwierćpokładzie. 4 działa 178 mm (7 in) znajdowały się na pokładzie górnym natomiast reszta dział 178 mm (7 in) znajdowały się na pokładzie głównym. Pocisk do działa 203 mm (8 in) ważył 79,4 kg (175 pounds), same działo ważyło 9,1 t. Prędkość początkowa pocisku wynosiła 430 m/s (1410 ft/s). Działo było zdolne przebić płytę pancerną wykonaną z żelaza o grubości 244 mm (9,6 in). Działo 178 mm (7 in) ważyło 6600 kg i strzelało pociskami o wadze 50,8 kg (112 pounds) mogącymi przebić żelazną płytę o grubości 196 mm (7,7 in).
Opancerzenie
Okręty posiadały pas pancerny wykonany z żelaza o grubości 114 mm (4,5 in), ciągnący się na długości 65,84 m (216 ft), podobny w budowie do tego zastosowanego w okrętach typu "WARRIOR". Na końcach, w pobliżu dziobu i rufy, grubość pasa wynosiła 63,5 mm (2,5 in). Pas sięgał 1,7 m (5 ft 8 in) poniżej poziomu wody. Dziób oraz rufa okrętu nie były osłonięte pancerzem, co czyniło je wrażliwymi na ogień z tych kierunków. Aby zapobiec uszkodzeniom z tych kierunków na końcach pasa pancernego znajdowały się przegrody zabezpieczające o grubości 114 mm (4,5 in).
Napęd
HMS "HECTOR" został wyposażony w 2-cylindrową poziomą maszynę parową z powrotnymi korbowodami zaprojektowaną i wyprodukowaną przez Roberta Napiera. Średnica cylindra wynosiła 2,08 m (82 in.), natomiast skok tłoka wynosił 1,22 m (48 in.). HMS "VALIANT" był wyposażony w maszynę tego samego typu, jednak wyprodukowaną przez Maudslay Sons & Field. 6 kotłów typu kufrowego dostarczało parę o ciśnieniu roboczym 22 psi (152 kPa). W HMS "HECTOR" maszyna parowa o mocy 3260 ihp zapewniała prędkość 12,36 węzła (HMS "VALIANT" przy mocy 3560 ihp osiągał 12,65 węzła) przy wykorzystaniu wyłącznie maszyny parowej. Maszyny napędzały pojedynczą, dwułopatową śrubę o średnicy 6,1 m (20 ft). Aby zapewnić najlepsze możliwe wykorzystanie ożaglowania śruba mogła być podnoszona z wody, a kominy miały przekrój owalny, by ograniczyć opór wiatru. Jednak w praktyce nigdy nie używano mechanizmu podnoszenia śruby. Okręty typu "HECTOR" były pierwszymi okrętami w brytyjskiej marynarce, które zostały wyposażone w maszyny wyprodukowane przez stocznie w których były budowane. Dodatkowo okręty niosły ożaglowanie typu bark o powierzchni 2277 m² (24 500 ft sq).
Służba |
HMS Hector
| 21.01.1861 | Okręt zostaje zatwierdzony do budowy. |
| 08.03.1861 | Położenie stępki. Numer stoczniowy 104. |
| 26.09.1862 | Wodowanie okrętu. |
| 01.1864 | Wcielenie okrętu do służby. |
| 22.02.1864 | Ukończenie wyposażania okrętu. Koszt okrętu wyniósł 294 000 funtów (kadłub: 237 438 funty, maszyny: 45 764 funty) |
| 23.02.1864 | Próby odbiorcze okrętu. |
| 1864 - 1867 | Okręt służył w składzie Channel Fleet. |
| 1867 - 1868 | Modernizacja i przebudowa okrętu. |
| 08.1874 - 04.1875 | Okręt przechodził przegląd i remont w Portsmouth. |
| 05.1875 - 06.1875 | Próby odbiorcze po pobycie w stoczni. |
| 07.1875 | Okręt wrócił na dotychczasowe miejsce pełnienia służby w Southampton Water. W tym samym miesiącu fregata pełniła służbę strażniczą przy rezydencji Osborne House wyspie Wight. |
| 08.1875 | Wraz z okrętami Channel Fleet okręt brał udział w rejsie szkoleniowym po portach Irlandii, odwiedzając m.in. Belfast, Dublin i Cork. |
| 10.1875 - 02.1876 | Okręt wraca do Southampton Water i pełni tam nadal służbę strażniczą. |
| 02.1876 | Fregata czasowo przenosi się do Portland. Miesiąc później wraca do Southampton Water. |
| 04.1876 | W Portsmouth przeprowadzona zostaje operacja oczyszczenia dna okrętu połączona z naprawą niewielkich uszkodzeń. |
| 05.1876 - 06.1876 | Fregata wraz z okrętami Channel Fleet odbywa rejs do Vigo i na Maderę, w ramach letnich manewrów. |
| 07.1876 | Okręt wraca do innych okrętów Southern Reserve Fleet. Jak co roku latem pełni również służbę strażniczą przy rezydencji Osborne House wyspie Wight. |
| 08.1876 - 05.1880 | Okręt nadal służył w składzie Southern Reserve Fleet, pełnił również funkcję okrętu magazynowego i bazy. Jedyną bojową akcją okrętu w tym okresie było uczestnictwo w składzie Particular Service Squadron w 1878 r. Ten związek taktyczny powołano w związku z zagrożeniem wojną rosyjsko - turecką. |
| 05.1880 - 15.06.1880 | Okręt udał się do Portsmouth gdzie został zadokowany w celu przygotowania okrętu do corocznych, letnich manewrów floty. Po zakończeniu remontu okręt opuszcza Portsmouth i udaje się do Southampton. |
| 03.07.1880 | Na okręcie dokonuje inspekcji Duke of Edinburgh. |
| 22.07.1880 - 13.08.1880 | Fregata uczestniczy w rejsie wraz z okrętami Channel Fleet. Okręty wyruszają z Portland, odwiedzają kolejno Berehaven i Vigo (okręty opuszczają port 4 sierpnia), i wracają do Portsmouth. |
| 09.1880 | Ponownie okręt udaje się do Southampton, na miejsce pełnienia służby. |
| 09.1880 - 1886 | Okręt nadal służył w składzie Southern Reserve Fleet. Ponadto każdego lata pełnił służbę strażniczą w czasie kiedy królowa Victoria wraz z rodziną królewską przebywała w rezydencji Osborne House wyspie Wight. |
| 1886 | Okręt został wycofany ze służby i pozbawiony uzbrojenia i napędu w porcie Portsmouth. |
| 1900 | Okręt zostaje częścią szkoły torpedystów marynarki HMS "Vernon", gdzie pełni rolę okrętu magazynowego. W trakcie służby zostaje jako jeden z pierwszych okrętów w Royal Navy wyposażony w ramach testów w telegraf bezprzewodowy. |
| 1905 | Okręt został sprzedany na złom. |
ZNANI DOWÓDCY (PRZYDZIAŁY)
| 12.01.1864 - 20.04.1866 | Captain George William Preedy, Channel squadron |
| 20.04.1866 - 19.03.1867 | Captain William Garnham Luard, Channel squardon |
| 01.05.1868 - 25.05.1868 | Captain George Le Geyt Bowyear, First Reserve, Coast Guard, Southampton Wate |
| 25.05.1868 - 11.05.1871 | Captain Algernon Frederick Rous De Horsey, First Reserve, Coast Guard, Southampton Wate |
| 12.05.1871 - 21.05.1874 | Captain Thomas Cochran, First Reserve, Coast Guard, Southampton Water |
| 21.05.1874 - 26.04.1875 | Captain John Hobhouse Inglis Alexander, First Reserve, Coast Guard, Southampton Water |
| 26.04.1875 - 07.09.1875 | Captain Anthony Hiley Hoskins, First Reserve, Coast Guard, Southampton Water |
| 07.09.1875 - 11.12.1876 | Captain Edward Madden, First Reserve, Coast Guard, Southampton Water (aż do śmierci Madden'a) |
| 01.04.1877 - 01.04.1780 | Cortland Herbert Simpson, First Reserve, Coast Guard, Southampton Water (oprócz letnich ćwiczeń) |
| 01.04.1880 - 29.11.1882 | Captain Richard Carter, First Reserve, Coast Guard, Southampton Water (oprócz letnich ćwiczeń od 11 czerwca to 18 lipca 1982) |
| 29.11.1882 - 30.03.1885 | Captain William Arthur, First Reserve, Coast Guard, Southampton Water |
| 30.03.1885 - 05.07.1885 | Captain William Elrington Gordon, First Reserve, Coast Guard, Southampton Water |
| 11.07.1885 - 22.04.1886 | Captain Charles George Fane, guard ship, Southampton |
HMS Valiant
| 12.01.1861 | Okręt zostaje zatwierdzony do budowy. |
| 01.02.1861 | Rozpoczęcie budowy okrętu w stoczni Westwood and Baillie w Poplar, Londyn. |
| 11.1861 | Firma Westwood zbankrutowała i została częściowo wykupiona przez Thames Ironworks, co spowodowało opóźnienie w ukończeniu okrętu. |
| 14.10.1863 | Wodowanie okrętu. |
| 08.1865 | Podczas wyposażania okrętu w Portsmouth HMS "VALIANT" był wizytowany przez oficerów przybyłych na pokładzie wizytujących w tym czasie port okrętów marynarki francuskiej. |
| 01.09.1868 | Wcielenie okrętu do służby w Portsmouth z Captain John Kennedy jako dowódcą z przeznaczeniem do pełnienia służby strażniczej na rzece Shannon. Większość załogi na okręcie wraz z kapitanem została przeniesiona z HMS "FREDERICK WILLIAM", który pełnił służbę jako okręt-baza Coastguard na rzece Shannon. |
| 16.09.1868 - 20.09.1868 | Próby odbiorcze na okręcie w Spithead. |
| 23.09.1868 | Okręt opuszcza port i udaje się do Irlandii. |
| 15.09.1868 | Ukończenie wyposażania okrętu. Opóźnienie nastąpiło z powodu braku wystarczającej ilości dział. Koszt okrętu wyniósł 325 000 funtów (kadłub: 271 964 funty, maszyny: 48 432 funty) |
| 27.11.1868 | Ponowne wcielenie okrętu do służby. |
| 11.1868 r. - 05.1869 | Okręt służył w składzie First Reserve jako okręt strażniczy w Południowej Irlandii. |
| 08.05.1869 - 14.05.1869 | Krótkie dokowanie w Plymouth w celu oczyszczenia dna okrętu. |
| 15/16.05.1869 | Okręt dociera do Portland. Tam dołącza do 12 okrętów dowodzonych przez Admiral Astley Cooper Key, z którymi ma udać się na manewry. Łącznie w ćwiczeniach uczestniczy 4000 marynarzy Reserve Fleet. |
| 17.05.1869 - 25.05.1869 | Okręt wraz z innymi udaje się na ćwiczenia na zachodnich podejściach do Kanału. |
| 26/27.05.1869 | Powrót okrętów do Portland i rozwiązanie eskadry. |
| 06.1869 - 05.1870 | Okręt ponownie pełni służbę w Foynes na rzece Shannon. |
| 12.05.1870 - 03.06.1870 | Dokowanie okrętu w Plymouth w celu oczyszczeniu poszycia dna i naprawy drobnych uszkodzeń. Dzień później okręt wyrusza do Foynes. |
| 10.07.1870 | Ponowna wizyta okrętu w Plymouth. |
| 12.07.1870 | Fregata dołącza w Portland do 7 innych okrętów Reserve Fleet na coroczne manewry. |
| 14.07.1870 - 07.08.1870 | Manewry Reserve Fleet na zachodnich podejściach Kanału i na wodach południowej Irlandii. Potem okręty wracają do Queenstown, Cork. |
| 06.08.1873 | Okręt dociera do Kilcreden, gdzie opuszczają go marynarze stanowiący uzupełnienie załóg okrętów znajdujących się w rezerwie. |
| 11.08.1873 | Okręt wraca do Portland, gdzie dołącza do innych okrętów Reserve Fleet. |
| 11.08.1873 - 22.08.1873 | Manewry wraz z okrętami Reserve Fleet na wodach Kanału. |
| 25.08.1873 - 03.09.1873 | Okręt cumuje w Bantry Bay. |
| 09.1873 - 01.1874 | Okręt pełni służbę strażniczą w Foynes jako okręt Coastguard/Reserve Fleet. |
| 12.01.1874 | Fregata przybywa do Plymouth. |
| 10.1875 - 12.1875 | Okręt został zadokowany w Devonport, w celu dokonania przeglądu i bieżących remontów. |
| 01.1876 | Okręt nadal stacjonuje w Devonport, jednak został już wydokowany i trwają na nim prace wyposażeniowe. |
| 02.02.1876 - 03.02.1876 | Okręt przechodzi próby odbiorcze po remoncie. |
| 22.03.1876 | Okręt opuszcza port i udaje się do Foynes, na rzece Shannon, gdzie miał objąć służbę strażniczą. Przybywa tam 25 marca. |
| 06.1876 - 07.1876 | Wraz z okrętami Channel Fleet i Reserve Fleet okręt udaje się na coroczne manewry i rejs szkoleniowy. Odwiedza m.in. Vigo (docierają tam 25 czerwca). Razem z nim płyną HMS "MINOTAUR", HMS "BLACK PRINCE", HMS "WARRIOR", HMS "ACHILLES", HMS "RESISTANCE" i HMS "DEFENCE". |
| 21.07.1876 - 25.07.1876 | Okręt cumuje w Queenstown. Dwa dni później okręt wraca do Foynes. |
| 15.08.1876 | Okręt udaje się do Lough Swilly. Wraca na miejsce pełnienia służby w październiku. |
| 20.12.1876 | Na okręcie odnotowano wystąpienie wśród załogi epidemii duru brzusznego. 15 osób został przeniesionych na ląd i umieszczonych w szpitalu. |
| 01.1877 | Kolejne przypadki duru brzusznego na pokładzie. |
| 15.02.1877 - 21.02.1877 | Okręt udaje się do Berehaven. |
| 23.02.1877 | Okręt dociera do Cork. Na ląd zostaje odesłanych kolejnych 20 chorych marynarzy. 9 marca okręt opuszcza port. |
| 11.03.1877 - 04.1877 | Okręt dociera do Devonport. Tam zostaje zadokowany (nieco wcześniej niż przewidywały plany) i oprócz doraźnych remontów zostaje "dokładnie odkażony". |
| 04.1877 - 07.1884 | Okręt służył w składzie First Reserve jako okręt strażniczy w Południowej Irlandii. W trakcie służby m.in. wymieniono kotły. Jedyną bojową akcją okrętu w tym okresie było uczestnictwo (razem z HMS "HECTOR") w składzie Particular Service Squadron w 1878 r. Ten związek taktyczny powołano w związku z zagrożeniem wojną rosyjsko - turecką. ). |
| 20.07.1884 r. | Okręt doznaje uszkodzeń podczas zderzenia z HMS "DEFENCE" w Lough Swilly. Uszkodzenia objęły kadłub okrętu, zniszczone zostały m.in. łodzie okrętowe. |
| 08.1885 | Okręt zostaje wycofany ze służby czynnej i przeniesiony od Devonport Dockyard Reserve. |
| 1885 r. - 1897 r. | Okręt został wycofany ze służby, pozbawiony uzbrojenia i napędu, i zacumowany przy nabrzeżu w porcie Devonport. |
| 1897 r. | Okręt został przetypufikowany na okręt magazynowy balonów zaporowych. |
| 1904 r. | Okręt został przydzielony do HMS "Indus" - ośrodka treningowego Royal Navy. Nazwa okrętu została zmieniona na "INDUS IV". |
| 1916 | Nazwa okrętu została zmieniona na "VALIANT (OLD)". |
| 03.01.1918 | Nazwa okrętu została zmieniona na "VALIANT III". Pełnił służbę m.in. jako magazyn. |
| 1922 r. | Okręt wystawiono na sprzedaż jednak nie znalazł nabywców. |
| 1924 r. - 1956 r. | Okręt został przebudowany na pływający zbiornik paliwa i przeholowany do Hamoaze gdzie spędził kolejne lata. |
| 1956 r. | Okręt został sprzedany belgijskiej firmie złomiarskiej i przeholowany do Zeebrugge 9 grudnia 1857 r. |
ZNANI DOWÓDCY (PRZYDZIAŁY)
| 01.09.1868 | Captain John Kennedy |
| 27.11.1868 | Commander Frederic Proby Doughty, Coast Guard, River Shannon |
| 24.03.1869 | Captain William Henry Haswell |
| 27.05.1869 | Captain William John Samuel Pullen, Coast Guard, the Shannon (oraz w maju 1869, ćwiczenia Reserve Fleet) |
| 07.05.1870 | Captain Arthur Wilmshurst, Coast Guard, Tarbert, River Shannon |
| 12.1871 - 10.1872 | Captain Cecil William Buckley, Coast Guard, the Shannon (do momentu poważnej choroby (wypadku)) |
| 04.1874 | Captain Nowell Salmon |
| 10.11.1874 - 17.11.1874 | Commander Edmund Hope Verney |
| 01.01.1876 | Captain William Cox Chapman, Coast Guard, Shannon (1879 razem z Channel squadron) |
| (21.01.1876) | Captain Nowell Salmon, Coast Guard, the Shannon |
| 01.01.1881 - 18.09.1883 | Captain James Augustus Poland |
| 18.09.1883 - 08.1885 | Captain Charles George Frederick Knowles |
Galeria |
Źródła:
- Roger Chesneau, Eugene M. Kolesnik, eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Dawid Lyon, Rif Winfield (2004). The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889. Chatham Publishing.
- Wikipedia, Wargaming.net, The Dreadnought Project oraz inne strony internetowe.

Kraj: Wielka Brytania