Kraj: Wielka Brytaniaklasa: niszczyciel |
|
Specyfikacja |
| Nazwa okrętu | Stocznia | Położenie stępki | Wodowanie | Ukończenie budowy | Los okrętu |
| OPOSSUM | Hawthorn | 17.09.1894 | 09.08.1895 | ?.03.1896 | Sprzedany w 1920 r. |
| RANGER | Hawthorn | 17.09.1894 | 04.10.1895 | ?.06.1896 | Sprzedany w 1920 r. |
| SUNFISH | Hawthorn | 29.08.1894 | 28.05.1895 | ?.02.1896 | Sprzedany w 1920 r. |
Dane taktyczno-techniczne |
Wymiary:
| Wyporność pełna | 350 ts (spotyka się również wartość 340 ts, natomiast w Steam Ships of England (styczeń1907) widnieje 320 ts) |
| Wyporność normalna | 295 ts (spotyka się również wartość 310 ts) |
| Długość całkowita | 62,18 m (204 ft 0 in) |
| Długość pomiędzy pionami | 60,96 m (200 ft 0 in) |
| Szerokość | 5,79 m (19 ft 0 in) |
| Głębokość | brak danych |
| Zanurzenie | 1,65 m (5 ft 5 in) - 2,57 m (8 ft 5 in) |
Napęd:
| Maszyny | Dwie 3-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania; 8 kotłów wodnorurkowych firmy Yarrow; 2 śruby |
| Moc indykowana | 4000 ihp |
| Prędkość | 27 węzłów (kontraktowa 27 węzłów) |
| Paliwo | 30 ton węgla (minimum) do 70 ton (maksimum) |
| Zasięg | 1175 mil morskich przy prędkości 11 węzłów |
Opancerzenie:
| Brak |
Uzbrojenie:
| Początkowe | 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF; 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowych (6 pdr) 8 cwt QF; 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in) |
Ludzie:
| Załoga | 53 oficerów i marynarzy |
Projekt |
Zamówienie na te okręty ujęto w 1893-94 Follow Up Order, które łącznie opiewało na 36 jednostek zbudowanych w kilku stoczniach. W stoczni Hawthorn Leslie, Hebburn zaprojektowano i wybudowano niszczyciele typu "SUNFISH". Ten typ niszczycieli czasami jest określany w literaturze jako "OPOSSUM". Podobnie jak pozostałe z wczesnych serii niszczycieli ich klasyfikacja została unormowana dopiero 30 sierpnia 1912 r., kiedy to pierwsze 42 jednostki zaklasyfikowano do typu "A". Zanim to nastąpiło okręty tego typu były nazywane 27-węzłowcami ("27-knotters"). Koszt pojedynczego okrętu tego typu wyniósł 33 200 funtów.
Konstrukcja |
Kadłub
Wyporność pełna okrętów liczyła 350 ts. Istnieją spore rozbieżności co do wyporności tych okrętów. Spotyka się również wartość 340 ts, natomiast w Steam Ships of England (styczeń1907) widnieje 320 ts. Długość całkowita 62,18 m (204 ft 0 in), szerokość wynosiła 5,79 m (19 ft 0 in) natomiast zanurzenie od 1,65 m (5 ft 5 in) do 2,57 m (8 ft 5 in). Kadłub okrętów był wykonany ze stali. Pod względem wyglądu okręty tego typu charakteryzowały się zastosowaniem trzech kominów, z których środkowy odprowadzał spaliny z dwóch kotłowni i był nieco grubszy. Podobnie jak większość wczesnych niszczycieli miały zakryty dziób, ukształtowany na podobieństwo skorupy żółwia (ang. "turtleback"), miał on ułatwić omywanie kadłuba przez fale przy dużej prędkości. W części dziobowej znajdowało się odkryte stanowisko działa 12-funtowego, które w dużym stopniu było zintegrowane z niewielkim mostkiem (stanowiskiem dowodzenia). Powodowało to pewne problemy (głównie dlatego, iż dla wygody oficerowie używali platformy działa jako mostka, zamiast używać stanowiska pod nią) i w późniejszych, większych konstrukcjach odseparowano te dwa elementy.
Uzbrojenie
Okręty podobnie jak niszczyciele poprzednich typów z zamówień uzupełniających były uzbrojone 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF, 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowe (6 pdr) 8 cwt QF i 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in). Działo 12-funtowe znajdowało się na odsłoniętym stanowisku w części dziobowej. Dwa stanowiska szybkostrzelnych dział 6-funtowych znajdowały się zaraz za stanowiskiem dowodzenia, dwa kolejne na burtach na śródokręciu natomiast ostatnie z nich na rufie. Zarówno działo 12-funtowe jak i działa 6-funtowe były wyposażone w osłony przeciwodłamkowe, jednak mogły być one demontowane i często na zdjęciach nie są one uwidocznione. Okręty były wyposażone w dwie wyrzutnie torped umieszczone na obrotowych pojedynczych stanowiskach. Jedno z nich znajdowało się pomiędzy kominami, drugie za ostatnim kominem w stronę rufy. Wyrzutnie torped w nomenklaturze brytyjskiej określane jako 18-calowe w rzeczywistości miały 17,72 cala, co dawało w przeliczeniu 450 mm. W kilku dostępnych opracowaniach znalazło się twierdzenie że po 1902 r. większość "27-węzłowców" została przezbrojona, zdjęto z nich dwa stanowiska dział 6-funtowych ze śródokręcia i jedną wyrzutnie torped. W pewnym stopniu potwierdzają to dostępne fotografie.
Opancerzenie
Okręty nie posiadały opancerzenia. Jedyną ochroną były zasobnie węglowe umieszczone na burtach.
Napęd
Okręty zostały wyposażone w dwie 3-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania. Parę zapewniało 8 kotłów wodnorurkowych firmy Yarrow, które generowały parę o ciśnieniu 185 psi. Były one umieszczone parami w czterech kotłowniach. Z racji tego okręty posiadały trzy kominy, komin odprowadzający spaliny ze środkowej kotłowni był nieco grubszy gdyż musiał obsłużyć dwie kotłownie. Moc generowana przez maszyny została określona konstrukcyjnie na 4000 ihp, natomiast prędkość konstrukcyjną tradycyjnie dla niszczycieli typu "A" zakontraktowano na 27 węzłów. Na próbach podczas trzygodzinnego przebiegu testowego HMS "OPOSSUM" osiągnął średnio przy mocy 4187 ihp prędkość 27,131 węzła przy 359,7 obrotów na minutę . HMS "RANGER" osiągnął 27,130 węzła, natomiast HMS "SUNFISH" przy mocy 4174 ihp osiągnął średnią prędkość 27,581 węzła przy 361,1 obrotów na minutę.
Służba |
HMS Opossum
| 17.09.1894 | Położenie stępki okrętu w stoczni Hawthorn Leslie, Hebburn z numerem stoczniowym 326. |
| 09.08.1895 | Wodowanie okrętu. |
| 03.1896 | Ukończenie budowy okrętu. Koszt okrętu wyniósł 33 200 funtów. Całą służbę okręt spędził na wodach ojczystych. |
| 26.06.1897 | Okręt wziął udział w Rewii Floty z okazji Diamentowego Jubileuszu. |
| 07.1901 - 08.1901 | Okręt bazując w Devonport, wziął udział w corocznych letnich manewrach Floty. |
| 11.1907 - 06.1908 | W związku z pogarszającym się stanem kotłów, okręt został zdjęty ze służby i skierowany na ich remont w Chatham Dockyard. |
| 02.1913 - 08.1914 | Okręt został przydzielony z załogą szkoleniową jako tender do ośrodka Royal Navy HMS Vivid w Devonport i pełnił tą funkcję aż do wybuchu wojny, kiedy to stopniowo zaczęto przywracać do służby okręty znajdujące się w rezerwie. |
| 06.12.1914 | W ramach reorganizacji Floty, jednostce przydzielono numer D12. |
| 01.1915 | Okręt przydzielono do Devonport Local Defence Flotilla. |
| 01.09.1915 | Nastąpiła zmiana numeru identyfikacyjnego na D99. |
| 01.04.1917 | Okręt uczestniczył w akcji ratowniczej statku handlowego SS "VALACIA", a załoga niszczyciela otrzymała później nagrodę za akcję. |
| 20.12.1917 | "OPOSSUM" wraz z niszczycielami "SPITFIRE" i "ROEBUCK", pięcioma kutrami motorowymi, czterema drifterami i dwoma kutrami rybackimi otrzymał rozkaz patrolowania Lyme Bay w poszukiwaniu niemieckiego okrętu podwodnego, który zatopił w tym rejonie zatopił trzy statki handlowe poprzedniej nocy. Jednakże okręt podwodny zdołał opuścić wcześniej ten obszar. |
| 01.01.1918 | Ostatnia zmiana numeru identyfikacyjnego, na D62. Okręt nosił ten numer aż do końca swojej kariery. |
| 08.08.1918 | 8 sierpnia 1918 roku niemiecki okręt podwodny "UC-49" kładł pole minowe u wybrzeży Start Point w Devon, gdy zahaczył o jedną ze swoich własnych min. Wybuch został zauważony przez załogę "OPOSSUM", który patrolował w pobliżu. "OPOSSUM" i kilka kutrów motorowych rozpoczęły poszukiwania okrętu podwodnego za pomocą hydrofonów. Zakładano słusznie, że "UC-49" przyczaił się na dnie, a gdy okręt podwodny w końcu uruchomił silniki o godzinie 15:20, hałas spowodował użycie kilku bomb głębinowych, natomiast kolejne bomby zostały zrzucone o godzinie 17:57. "OPOSSUM" specjalnie hałasując wycofał się na odległość 2,5 mili morskiej, aby przekonać dowódcę okrętu podwodnego, że pościg został porzucony, a po 17 minutach U-boot wynurzył się zaledwie 200 jardów od jednego z kutrów motorowych i 800 jardów od "OPOSSUM" i został ostrzelany z dział. Po 20 sekundach okręt podwodny ponownie zanurzył się pod powierzchnię, z dziobem pod kątem 50 stopni. Zrzucono kilka kolejnych bomb głębinowych, które wyrzuciły na powierzchnię olej i bąble powietrza. Następnego dnia wrak został zlokalizowany i zbombardowany bombami głębinowymi, aby go rozbić i potwierdzić, że okręt podwodny został zatopiony. Kiedy na powierzchnię wypłynęły szczątki, w tym żarówka wyprodukowana w Wiedniu, potwierdzono, że okręt podwodny został zniszczony. |
| 1918 | Okręt pozostawał w składzie Devonport Local Defence Flotilla aż do listopada 1918 r. |
| 03.1919 | Okręt został przeniesiony do rezerwy w Devonport z przeznaczeniem na złom. |
| 29.07.1920 | Okręt został sprzedany dla Ward i zezłomowany w Preston. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 16.08.1896 - 03.01.1898 | Lieutenant in Command William G. E. Ruck-Keene |
| 01.01.1898 (?) - 15.09.1898 | Lieutenant in Command Roger J. B. Keyes |
| 15.09.1898 - 04.05.1899 | Lieutenant in Command Louis C. S. Woollcombe |
| 16.08.1900 - 01.10.1900 | Lieutenant & Commander Godfrey E. Corbett |
| 31.08.1900 (?) - 31.08.1901 (?) | Commander William A. Barkley |
| 05.01.1902 - 02.12.1902 | Lieutenant & Commander Frederick G. Brine |
| 02.12.1902 - 02.04.1903 | Lieutenant & Commander Reginald L. Crichton |
| 21.07.1903 - 08.1903 | Lieutenant & Commander George L. Massey (na czas manewrów) |
| 14.08.1903 - 10.12.1903 | Lieutenant & Commander Bernard J. H. Ward |
| 14.07.1904 - 08.1904 | Lieutenant & Commander George P. Leith (na czas manewrów) |
| 22.08.1905 - 05.11.1907 | Lieutenant & Commander Claude H. Woodward |
| 09.06.1908 - 01.09.1909 | Lieutenant & Commander Colin E. M. Law |
| 01.09.1909 - 08.1910 | Lieutenant & Commander Cecil G. Cruttwell |
| 15.08.1910 - 03.04.1911 | Lieutenant & Commander Norman M. C. Thurstan |
| 27.03.1912 - 27.03.1913 | Gunner in Command Sidney C. Cox |
| 26.03.1913 (?) - 03.1913 | Lieutenant & Commander Salisbury H. Simpson |
| 26.03.1913 - 11.1913 | Chief Gunner in Command Alfred Reep |
| 14.11.1913 - ? | Chief Gunner in Command Michael Horrigan |
| 29.07.1914 - 13.09.1914 | Lieutenant in Command Philip E. U. Townshend |
| 13.09.1914 - 12.1915 | Lieutenant-Commander Robert Raymond Hallowell-Carew |
| 06.04.1916 - ? | Lieutenant R.N.R. in Command Arthur J. Baxter |
| 07.1917 - ? | Lieutenant R.N.R. in Command Arthur J. Baxter |
HMS Ranger
| 17.09.1894 | Położenie stępki okrętu w stoczni Hawthorn Leslie, Hebburn. |
| 04.10.1895 | Wodowanie okrętu. |
| 06.1896 | Ukończenie budowy okrętu. Koszt okrętu wyniósł 33 200 funtów. Całą służbę okręt spędził na wodach ojczystych. |
| 07.1896 | Okręt po wcieleniu do służby został początkowo przydzielony do rezerwy z miejscem bazowania w Chatham. |
| 26.06.1897 | Okręt wziął udział w Rewii Floty z okazji Diamentowego Jubileuszu. |
| 02.07.1908 | Podczas corocznych manewrów morskich, "RANGER" płynął w towarzystwie krążownika "TOPAZE" w gęstej mgle w pobliżu latarni morskiej Outer Dowsing, gdy niszczyciel "HAUGHTY" zderzył się z nim. Podczas gdy dziób "HAUGHTY" był tylko lekko skręcony, uszkodzenia niszczyciela "RANGER" były bardziej poważne, z dziurą w kadłubie blisko linii wodnej. Dziura została załatana płótnem, a "RANGER" dotarł do stoczni Chatham o własnych siłach. Po naprawie wrócił do swojej flotylli 14 lipca. |
| 08.1910 | Okręt będący już częścią Nore Destroyer Flotilla, został naprawiony w stoczni Sheerness po uszkodzeniu w wyniku zderzenia z nabrzeżem w Yarmouth. |
| 05.11.1910 | Niszczyciel będący już częścią 6. Destroyer Flotilla, osiadł na mieliźnie u wybrzeży Selsey Bill, uszkadzając śruby, więc musiał zostać odholowany do portu w Portsmouth. |
| 06.1911 | "RANGER" zderzył się z statkiem wycieczkowym "KING EDWARD" przy wejściu do portu w Torquay. Kadłub niszczyciela został przebity poniżej linii wodnej i został odholowany przez pancernik "VICTORIOUS" do stoczni Devonport, gdzie dokonano napraw. |
| 03.1913 | Okręt był raportowany jako tender dla ośrodka szkoleniowego Royal Navy HMS "Vivid" w Devonport. |
| 05.1913 | Okręt został wpisany w Devonport na liste jednostek do zbycia. |
| 08.1914 | Wybuch wojny spowodował wycofanie oferty sprzedaży jednostki. W marcu 1915 r. okręt został przydzielony do 7. Destroyer Flotilla, z zadaniem patrolowania wschodniego wybrzeża Wielkiej Brytanii. Jednak miesiąc później zmieniono przydział niszczyciela na Local Defence Flotilla w Portsmouth. |
| 04.1915 - 01.1917 | Okręt w tym okresie znajdował się cały czas w składzie Local Defence Flotilla w Portsmouth, jednak w marcu tego roku zniknął z listy jednostej flotylli. |
| 01.09.1915 | Nie wiadomo nic na temat wcześniejszego numeru identyfikacyjnego niszczyciela (reorganizacja Floty w grudniu 1914 r. spowodowała nadanie większości jednostek nowych numerów identyfikacyjnych), jednak we wrześniu 1915 r. okrętowi przydzielono numer D1A. |
| 20.05.1920 | Okręt został sprzedany z przeznaczeniem na złom. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 18.08.1896 - 18.11.1896 | Lieutenant & Commander Reginald Yorke Tyrwhitt |
| 18.11.1896 - 09.01.1897 | Lieutenant in Command Ernest K. Loring |
| 09.01.1897 - 07.1897 | Lieutenant & Commander David R. Beatty |
| 21.07.1897 - 02.06.1898 | Lieutenant & Commander Francis G. St. John |
| 31.05.1898 (?) - 10.01.1899 | Lieutenant & Commander William D. Church |
| 10.01.1899 - ? | Lieutenant & Commander Loftus C. O. Mansergh |
| 16.04.1902 - 1902 | Lieutenant & Commander Reginald A. Norton |
| 29.11.1902 - 01.01.1904 | Lieutenant & Commander Spencer Reginald Strettell Richards |
| 01.01.1904 - 28.10.1904 | Lieutenant & Commander Frederick H. Hallowes |
| 03.01.1905 - 28.03.1905 | Lieutenant & Commander Morris E. Cochrane |
| 01.04.1905 - 23.05.1905 | Lieutenant-Commander Arthur S. Chambers |
| 23.05.1905 - 01.01.1906 | Lieutenant in Command Frank F. Rose |
| 01.01.1906 - 01.11.1906 | Lieutenant & Commander Rupert S. Gwatkin-Williams |
| 01.11.1906 - 26.06.1907 | Gunner in Command John B. Thomas |
| 30.05.1907 (?) - 30.09.1909 | Lieutenant & Commander Harold N. Key |
| 30.09.1909 - 12.01.1910 | Lieutenant & Commander Edward O. Tudor |
| 12.01.1910 - 22.01.1910 | Lieutenant & Commander Ernest G. H. Du Boulay |
| 22.01.1910 - 15.08.1910 | Lieutenant & Commander Edmond A. B. Stanley |
| 15.08.1910 - 15.12.1910 | Lieutenant in Command Edwin A. Homan |
| 15.12.1910 - 16.05.1911 | Lieutenant & Commander James L. C. Clark |
| 31.07.1911 - 10.10.1912 | Lieutenant & Commander Robin W. M. Lloyd |
| 10.10.1912 - 04.1913 | Lieutenant & Commander Gordon Campbell |
| 16.06.1915 - ? | Lieutenant R.N.R. in Command Frank A. Bond |
| 12.03.1917 - 1919 | Lieutenant R.N.R. in Command Guy W. Richards |
HMS Sunfish
| 17.09.1894 | Położenie stępki okrętu w stoczni Hawthorn Leslie, Hebburn. |
| 28.05.1895 | Wodowanie okrętu. |
| 02.1896 | Ukończenie budowy okrętu. Koszt okrętu wyniósł 33 200 funtów. |
| 18.02.1896 | Okręt został wcielony do słuzby w Chatham. "SUNFISH" zastąpił niszczyciel "HAVOCK" jako okręt pomocniczy dla pancernika "ROYAL SOVEREIGN" w ramach Channel Fleet. Załoga niszczyciela "HAVOCK" została przeniesiona na "SUNFISH". |
| 1896 | Okręt wziął udział w letnich manewrach floty, gdzie działał w składzie Berehaven na południu Irlandii. Po zakończeniu manwerów okręt został wysłany na Morze Śródziemne. |
| 1900 | Okręt został wysłany na Morze Śródziemne. |
| 08.1900 - 05.1902 | Okręt z powodu problemów z kotłami został odstawiony do rezerwy i poddany remontowi na Malcie. Miesiąc po naprawie ruszył przez Gibraltar do Wielkiej Brytanii i został po dotarciu do Plymouth udał się do Chatham gdzie został odstawiony do rezerwy. |
| 02.08.1902 | Po ponownym wcieleniu do służby okręt został przydzielony do Medway Instructional Flotilla. |
| 09.1902 | Okręt uszkodził sobie rufę podczas dokowania w czasie złej pogody w Dundee. Po naprawie, w połowie października, powrócił do flotylli. |
| 1910 - 1912 | Okręt został wcielony do 6. Destroyer Flotilla w Devonport. 5 czerwca 1911 r. niszczyciel uderzył w dziób niszczyciela HMS "HAVOCK" podczas cumowania w Waterford Harbour, a kiedy próbował wycofać się po zderzeniu uderzył dodatkowo w torpedowiec "TB 45". Sam "SUNFISH" odniósł niewielkie uszkodzenia i musiał wrócić na naprawy do Devonport. |
| 02.1913 | Okręt pełnił funkcję tendera dla ośrodka szkoleniowego "Vivid" w Devonport. Na okręcie pełniła służbę jedynie załoga szkieletowa. Pełnił tą funkcję na pewno aż do wybuchu wojny. |
| 06.12.1914 | W związku z reorganizacją Floty, okrętowi został przydzielony numer identyfikacyjny D47. |
| 01.1915 | Okręt został przydzielony do Devonport Local Defence Flotilla, pozostawał w jej składzie do końca wojny. 23 lipca 1917 r. okręt był zaangażowany w poszukiwanie okrętu podwodnego zauważonego w Lyme Bay. Mimo że okręt podwodny został zauważony na powierzchni przez kuter motorowy, polowanie zakończyło się niepowodzeniem, a okręt podwodny zdołał uciec. |
| 01.09.1915 | Niszczycielowi zmieniono numer identyfikacyjny na D2A. |
| 01.01.1918 | Po raz ostatni zmieniono numer identyfikacyjny okrętu, na D81. |
| 07.06.1920 | Okręt został sprzedany z przeznaczeniem na złom. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 18.02.1896 - 01.09.1896 | Lieutenant & Commander Albert S. Lafone |
| 19.04.1900 - 01.1902 | Lieutenant & Commander Robert G. D. Dewar (został wypożyczony na HMS "CYGNET" 29 listopada 1900 r.) |
| 02.08.1902 - 15.10.1903 | Lieutenant & Commander John M. D. E. Warren |
| 08.1903 - 11.1903 | Commander Marcus R. Hill (?) |
| 15.10.1903 - 23.03.1904 | Lieutenant & Commander John Kiddle |
| 14.07.1904 - 27.08.1904 | Lieutenant & Commander Alfred B. Barker (na czas manewrów) |
| 21.06.1905 - 23.09.1905 | Lieutenant & Commander Francis B. Favell |
| 23.09.1905 - 04.1907 | Lieutenant & Commander Arthur N. Gouldsmith |
| 09.04.1907 - 04.08.1909 | Lieutenant & Commander Henry C. Stahl |
| 04.08.1909 - 24.01.1910 | Lieutenant & Commander Reginald Watkins Grubb |
| 15.08.1910 - 04.04.1911 | Lieutenant-Commander Valentine D. English |
| 04.05.1912 - 14.05.1914 | Gunner in Command John D. Sumner |
| 29.07.1914 - 01.06.1915 | Lieutenant in Command George S. Brown |
| 01.06.1915 - ? | Lieutenant R.N.R. in Command William B. Clementson |
| 11.07.1917 - ? | Acting Commander R.N.R. Frederic J. Thompson |
| 08.10.1917 - 17.04.1918 | Lieutenant-Commander R.N.R. George ff. H. Lloyd |
| 16.12.1918 - ? | Lieutenant R.N.R. in Command Hubert G. D. Merrett |
Galeria |
Źródła:
- Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Norman Friedman (2009). British Destroyer - From Earliest Days to the Second World War. Seaforth Publishing
- Эдгар Дж.Марч. Британские эсминцы. История эволюции. 1892—1953. Часть 1. — "Галея Принт", 2012
- Wikipedia oraz inne strony internetowe.

Kraj: Wielka Brytania