Topaze (1903)

Okręt przeniesiono na Morze Śródziemne. Okręt wziął udział m.in. w operacji dardanelskiej. W dniach 1 i 4 marca 1915 r. brał udział w akcji osłonowej w związku z próbami usunięcia pól minowych w Dardanelach. W czasie tej operacji wymienił ogień z tureckimi fortami. Wieczorem 4 marca zabrał na pokład rannych żołnierzy i marynarzy z grup wysadzonych na brzeg i następnego dnia odstawił do Sudanu na statek SS "BRAEMAR CASTLE". Podczas nocnych wypadów między 6 a 11 marca okręt brał udział w operacjach w Dardanelach związanych z osłoną trałowców i często brał udział w ostrzale stanowisk artylerii polowej, fortom i reflektorom. 14 marca o 04:10 został trafiony przez artylerię polową i stracił 22 zabitych członków załogi. Kolejnych 38 marynarzy zostało rannych, z których 4 zmarło później. "AMETYST" został skierowany do Tenedos w celu naprawy.

24 kwietnia 1915 roku na "AMETHYST" i bliźniaczy krążownik "SAPPHIRE" zaokrętowano żołnierzy i wyładowano je trawlerami na plaży Y na północno-zachodnim brzegu Półwyspu Gallipoli wczesnym rankiem 25 kwietnia. Krążownik wspierał brytyjskie wojska na lądzie, do 27 kwietnia, bombardując pozycje wroga. Od rana 27 kwietnia, gdy sytuacja na plaży została określona jako "desperacka", zarządzono ewakuację i zaczęli wracać żołnierze którzy przeżyli - "AMETHYST" wziął na pokład ponad 250 żołnierzy, wielu z nich zostało rannych.

Przez kolejne dni krążownik nadal wspierał operacje na plażach W, Y i Z. 3 maja operując przy plaży Z okręt doświadczył ciężkiego ostrzału z brzegu i pociskach wroga dużego kalibru lądujących w pobliżu brytyjskich okrętów. W nocy z 5 maja żołnierze zostali zabrani z plaży Z w celu przeniesienia na plaże X i Y. Ostatni akt udziału krążownika w operacji dardanelskiej rozpoczął się od lądowania 18 maja, kiedy to wczesnym rankiem, w towarzystwie niszczycieli, dotarł nad Zatokę Adramytową, przybywając do zatoki Asia tuż po 05:00. Dwa zbiorniki na paliwo zostały zniszczone na brzegu w wyniku ostrzału, a o godzinie 06:45 okręt stał się obiektem ostrzału tureckiej artylerii polowej. Ametyst odpowiedział, uciszając wrogie działa, ale został trafiony - utracił jednego zabitego i czterech rannych marynarzy.

Po przeprowadzeniu patroli z Brindisi w czerwcu i lipcu 1915 roku, "AMETYST" udał się do suchego doku na remont od 28 lipca do 17 sierpnia. Wrócił do Brindisi 15 września i był tam obecny 27 września, kiedy włoski pancernik "BENEDETTO BRIN" eksplodował przy bojach w zewnętrznym porcie. Łodzie z krążownika pomagały w ratowaniu ocalałych.

Okręt został skierowany do South America Station. W drodze na miejsce pełnienia służby opuścił Gibraltar 8 maja 1916 r. W grudniu 1916 roku "AMETHYST", wspierany przez dwa krążowniki pomocnicze, HMS "MACEDONIA" i HMS "ORAMA", oraz dwa węglowce SS "MINIEH" i SS "DALEHAM", otrzymał rozkaz wyśledzenia niemieckiego raidera SMS "MÖWE". Kiedy 9 stycznia "MÖWE" zatopił "MINIEH", a nie doszło do umówionego spotkania nieszczęsnego węglowca z resztą eskadry rozpoczęto poszukiwania. Jednak po bezowocnych poszukiwaniach dywizjon wrócił do portu Bahia. Kolejna próba znalezienia "MÖWE" została podjęta 24 stycznia, kiedy do "AMETHYST" dołączył krążownik HMS "GLASGOW", ale również i ta się nie powiodłą. Kolejne patrole w celu poszukiwania niemieckich raiderów przeprowadzono również w kwietniu i maju 1917 roku.

Po długim pobycie w Rio de Janeiro, "AMETHYST" opuścił port 5 kwietnia 1918 r., patrolując wybrzeże, kontrolując statki i przybywając do Montevideo 10 marca. 31 maja 1918 r. Amethyst opuścił Bahia w Brazylii, by powrócić do Devonport. W drodze do domu spotkał pancernik HMS "BRITANNIA" u wybrzeży Sierra Leone, a na pokład załadowano 295 skrzyń złota (o wartości szacowanej na milion funtów). Przybył do Devonport 25 czerwca. 1 lipca 1918 roku Amethyst opuścił Devonport i udał się do Barrow-in-Furness, gdzie przez resztę wojny przebywał w suchym doku.

"AMETYST" został ponownie wcielony do służby w dniu 20 listopada 1918 r., a w drodze do Gibraltaru zatrzymał się w Lizbonie na pogrzeb prezydenta Portugalii, Sidónio Paisa, w dniu 21 grudnia.

Pancerniki 5th Battle Squadron, pod dowództwem Vice-Admiral Commanding, Channel Fleet, Sir Lewis'a Bayly'a odbywały ćwiczenia artyleryjskie w pobliżu Isle of Portland, wspierane przez krążowniki HMS "TOPAZE" i HMS "DIAMOND". Po zakończeniu ćwiczeń flota pozostała w nocy na patrolu, mimo doniesień o aktywności okrętów podwodnych. Admirał Sir Lewis Bayly założył, iż przy wzburzonym morzu i zwiększającym się wietrze (a takie warunki panowały tej nocy) atak okrętu podwodnego miał małe szanse powodzenia i raczej nie stanowił zagrożenia. HMS "FORMIDABLE" zamykał szyk eskadry, płynąc z prędkością ok. 10 węzłów nieopodal Portland Bill, około 20 mil morskich od Start Point. Pancerniki szły w szyku torowym, nie zygzakując, zaś noc była jasna, księżycowa. O 2.20 torpeda wystrzelona z niemieckiego okrętu podwodnego "U 24" dowodzonego przez Rudolfa Schneidera trafiła w lewą burtę okrętu na wysokości przedziału kotłowni. Załoga sądziła iż uda się uratować okręt doprowadzając go do pobliskiego wybrzeża, jednak już o 02.40 przechył okrętu sięgnął 20° i dowódca okrętu, Captain Noel Loxley wydał rozkaz opuszczenia okrętu. Ciemności i pogarszająca się ciągle pogoda utrudniały akcję ratowniczą - wiele łodzi z pancernika uległo wywróceniu na wzburzonym morzu.

Tymczasem "U 24" krążył wokół swojej zdobyczy. R. Schneider widząc, że HMS "FORMIDABLE" tonie zbyt wolno, zdecydował się na wykonanie kolejnego ataku. Celnie wystrzelona torpeda zadała kolejny cios pancernikowi o godzinie 3.35. Eksplozja tej torpedy, która uderzyła kadłub tym razem z lewej strony na wysokości drugiego komina, spowodowała w pięć sekund później serię trzech dalszych eksplozji i przypieczętowała los okrętu. O 04.45 pancernik przewrócił się do góry dnem, miażdżąc wielu rozbitków pływających w wodzie. Captain Loxley pozostał do końca na mostku wraz ze swoim psem Bruce'm, nadzorując akcję ratowniczą.

Okręt został przeniesiony do Grand Fleet. Okręt został oddany do służby 2 lipca 1914 r. w Chatham Dock w hrabstwie Kent, potem wyruszył do Kethole Reach, w ujściu rzeki Medway. 16 lipca Sapphire wypłynął z Sheerness Docks, Kent, do Spithead, Hampshire, gdzie wziął udział w Royal Fleet Review w dniu 20 lipca.

Pancerniki 5th Battle Squadron, pod dowództwem Vice-Admiral Commanding, Channel Fleet, Sir Lewis'a Bayly'a odbywały ćwiczenia artyleryjskie w pobliżu Isle of Portland, wspierane przez krążowniki HMS "TOPAZE" i HMS "DIAMOND". Po zakończeniu ćwiczeń flota pozostała w nocy na patrolu, mimo doniesień o aktywności okrętów podwodnych. Admirał Sir Lewis Bayly założył, iż przy wzburzonym morzu i zwiększającym się wietrze (a takie warunki panowały tej nocy) atak okrętu podwodnego miał małe szanse powodzenia i raczej nie stanowił zagrożenia. HMS "FORMIDABLE" zamykał szyk eskadry, płynąc z prędkością ok. 10 węzłów nieopodal Portland Bill, około 20 mil morskich od Start Point. Pancerniki szły w szyku torowym, nie zygzakując, zaś noc była jasna, księżycowa. O 2.20 torpeda wystrzelona z niemieckiego okrętu podwodnego "U 24" dowodzonego przez Rudolfa Schneidera trafiła w lewą burtę okrętu na wysokości przedziału kotłowni. Załoga sądziła iż uda się uratować okręt doprowadzając go do pobliskiego wybrzeża, jednak już o 02.40 przechył okrętu sięgnął 20° i dowódca okrętu, Captain Noel Loxley wydał rozkaz opuszczenia okrętu. Ciemności i pogarszająca się ciągle pogoda utrudniały akcję ratowniczą - wiele łodzi z pancernika uległo wywróceniu na wzburzonym morzu.

Tymczasem "U 24" krążył wokół swojej zdobyczy. R. Schneider widząc, że HMS "FORMIDABLE" tonie zbyt wolno, zdecydował się na wykonanie kolejnego ataku. Celnie wystrzelona torpeda zadała kolejny cios pancernikowi o godzinie 3.35. Eksplozja tej torpedy, która uderzyła kadłub tym razem z lewej strony na wysokości drugiego komina, spowodowała w pięć sekund później serię trzech dalszych eksplozji i przypieczętowała los okrętu. O 04.45 pancernik przewrócił się do góry dnem, miażdżąc wielu rozbitków pływających w wodzie. Captain Loxley pozostał do końca na mostku wraz ze swoim psem Bruce'm, nadzorując akcję ratowniczą.

Okręt po powrocie do Wielkiej Brytanii został zdjęty ze służby w Portsmouth.