Fregaty pancerne z drewnianym kadłubem typu "LORD CLYDE" były ostatnimi zaprojektowanymi okrętami z ciągłym, burtowym pokładem bateryjnym. Zostały zaprojektowane przez Edwarda Reed'a. HMS "LORD WARDEN" był najcięższym okrętem wykonanym z drewna. Projekt bazował na typie "BELLEROPHON" z nieco zmodyfikowanymi wymiarami, które musiały zawierać poprawki uwzględniające drewnianą konstrukcję okrętu oraz baterię ciągnącą się przez całą długość okrętu. W swoim czasie były nazywane "najgorszymi okrętami Wiktoriańskiej Marynarki". |
Kraj: Wielka Brytaniaklasa: fregata pancerna (okręt pancerny z baterią burtową, drewnianokadłubowy pancernik bateryjny) |
|
Specyfikacja |
| Nazwa okrętu | Stocznia | Położenie stępki | Wodowanie | Ukończenie budowy | Los okrętu |
| LORD CLYDE |
Pembroke Dockyard | 29.09.1863 | 13.10.1864 | 02.06.1866 | Sprzedany na złom w 1875 r. |
| LORD WARDEN | Chatham Dockyard | 24.12.1863 | 27.03.1865 | 30.08.1867 | Złomowany w 1889 r. |
Dane taktyczno-techniczne |
Wymiary:
| Wyporność | "LORD CLYDE": 7750 ts; "LORD WARDEN": 7842 ts |
| Tonaż | "LORD CLYDE": 4067 bm; "LORD WARDEN": 4080 bm |
| Długość między pionami | 85,34 m (280 ft 0 in) |
| Długość stępki dla obliczeń tonażu | "LORD CLYDE": 71,32 m (233 ft 11¾ in) "LORD WARDEN": 71,25 m (233 ft 9¼ in) |
| Szerokość | "LORD CLYDE": 17,96 m (58 ft 11 in) "LORD WARDEN": 17,98 m (59 ft 0 in) |
| Szerokośc do obliczeń tonażu | "LORD CLYDE": 17,42 m (57 ft 2 in) "LORD WARDEN": 17,45 m (57 ft 3 in) |
| Głębokość | 7,92 m (26 ft 0 in) |
| Zanurzenie dla wyporności lekkiej - dziób | 7,24 m (23 ft 9 in) |
| Zanurzenie dla wyporności lekkiej - rufa | 8,18 m (27 ft 2 in) |
Napęd:
| Maszyny | 2-cylindrowa, pozioma maszyna parowa z tłokiem rurowym pojedynczego rozprężania firmy Ravenhill ("LORD WARDEN": 3-cylindrowa, pozioma maszyna parowa z powrotnymi korbowodami pojedynczego rozprężania firmy Maudslay), 9 kotłów typu kufrowego, 1 śruba |
| Ożaglowanie | Pełnorejowe o powierzchni 2880 m² (31 000 sq ft), 3 maszty |
| Moc nominalna | 1000 nhp |
| Moc indykowana | 6064 ihp ("LORD WARDEN": 6706 ihp) |
| Prędkość (maszyna parowa) | 13,433 węzła ("LORD WARDEN": 13,496 węzła) |
| Prędkość (żagle) | 10 węzłów |
| Paliwo | 600 t węgla |
| Zasięg | brak danych |
Opancerzenie:
| Burty | Na śródokręciu 140 mm (5,5 in) zmniejszający się na dziobie i na rufie do 114 mm (4,5 in) na podkładzie z 152 mm (6 in) drewna |
| Bateria | Na śródokręciu 140 mm (5,5 in) zmniejszający się na dziobie i na rufie do 114 mm (4,5 in) na podkładzie z 152 mm (6 in) drewna |
| Stanowisko dowodzenia | 114 mm (4,5 in) |
Uzbrojenie:
| Początkowe - "LORD CLYDE" | 24 działa 178 mm (7 in)/16 (6,5-ton) MLR |
| Modernizacja w latach 1879/70 - "LORD CLYDE" | 2 działa 229 mm (9 in) (12-ton) MLR; 14 dział 203 mm (8 in)/15 (9-ton) MLR; 2 działa 178 mm (7 in)/16 (6,5-ton) MLR; 2 działa 20-funtowe (20 pdr) Armstrong BL |
| Początkowe - "LORD WARDEN" | 2 działa 229 mm (9 in) MLR; 14 dział 203 mm (8 in)/15 MLR; 2 działa 178 mm (7 in)/16 MLR; 2 działa 20-funtowe (20 pdr) BL |
Ludzie:
| Załoga | 605 oficerów i marynarzy |
Projekt |
Z racji posiadania znacznych zapasów drewna z którym nie bardzo było wiadomo co zrobić, okręty klasy "LORD CLYDE" zostały zaprojektowane jako drewnianokadłubowe fregaty z pokryciem pancernym części burt i baterii. Projektant okrętów - Edward Reed, podczas projektowania miał do dyspozycji jedynie wnioski płynące z eksploatacji HMS "ROYAL OAK", który również był wykonany z drewna i miał tylko pokrycie pancerne. Z tego powodu projekt był bardzo podobny do HMS "ROYAL OAK", z niemal identycznym zanurzeniem, jednak zakładał nieco mniejszą długość. Powieliły więc wszystkie wady poprzednika, które dopiero podczas eksploatacji wyszły na jaw. Były jednymi z największych okrętów jakie wybudowano wykonanymi z drewna. Ich budowa została zaaprobowana w 1863 roku. Jednak po rozpoczęciu budowy okazało się że przeliczono się z zapasami drewna sezonowanego, więc z potrzeby chwili użyto niesezowanego, co miało później poważne konsekwencje. Z pozytywnych aspektów należy wspomnieć o tym, iż HMS "LORD CLYDE" był największym okrętem, jaki wszedł do Plymouth pod żaglami.
Konstrukcja |
Kadłub
![]()
Wyporność HMS "LORD CLYDE" wynosiła 7750 ts, natomiast HMS "LORD WARDEN" 7842 ts. Wymiary przedstawiały się następująco: długość między pionami 85,34 m (280 ft 0 in), szerokość HMS "LORD CLYDE" wynosiła 17,96 m (58 ft 11 in), natomiast HMS "LORD WARDEN" 17,98 m (59 ft 0 in). Zanurzenie dla wyporności lekkiej na dziobie wynosiło 7,24 m (23 ft 9 in), natomiast na rufie 8,18 m (27 ft 2 in). Kadłub okrętów typu "LORD CLYDE" był wykonany z kompozycji elementów drewnianych i metalowych. Pierwszą warstwę stanowiło ożebrowanie z drewna dębowego o grubości 610 mm (24 in). Na tym podkładzie znajdowała się warstwa żelaza o grubości 38 mm (1,5 in). Następną warstwę stanowiło 152 mm (6 in) drewna dębowego, które było bezpośrednim podkładem dla pancerza. Sam pancerz był pokryty cienką warstwą metalu typu Muntz, która miała zapobiegać porastaniu kadłuba. Konstrukcja okrętów była wzorowana na typie "BELLEROPHON", jednak ze zmianami konstrukcyjnymi wynikającymi z materiału użytego do budowy (drewna) jak i z faktu zastosowania ciągłego pokładu bateryjnego. Sam kadłub był częściowo przedzielony żelaznymi przegrodami i wzmocniony zastrzałami również wykonanymi z żelaza. Różnica między obiema fregatami zasadniczo sprowadzała się do drobnych elementów konstrukcyjnych i dziobu: "LORD CLYDE" posiadała dziobnicę typu taranowego, natomiast "LORD WARDEN" była na wzór HMS "BELLEROPHON" wyposażona w dziobnicę typu taranowo-kliprowego.
Warunki służby na pokładzie okrętów tej klasy były bardzo złe. Za wyjątkiem oficerów, cała załoga mieszkała na dolnym pokładzie, praktycznie bez dostępu światła słonecznego. Iluminatory wzdłuż burty były umieszczone zbyt nisko i w trakcie rejsu musiały być bezwarunkowo zamknięte z obawy przed zatopieniem okrętu. Przechyły okrętów tej klasy były obiektem kpin i narzekań marynarzy. Wg. Blackwoods Magazine w 1867 r. przechyły HMS "LORD CLYDE" sięgały 12 stopni przy średnim wietrze, dochodząc nawet do 30 stopni przy silnym, ale nawet nie sztormowym wietrze.
Uzbrojenie
HMS "LORD CLYDE" został ukończony z zestawem 24 dział 178 mm (7 in)/16 MLR. 23 z nich znajdowały się na pokładzie głównym (20 na burtach, 2 umieszczone w kierunku dziobowym, a jedno w części rufowej). Ostatnie z nich znajdowało się na pokładzie górnym w części dziobowej chronione przez półokrągłą osłonę pancerną o grubości 114 mm (4,5 in). W latach 1869/70 okręt przeszedł modernizację uzbrojenia. Zamontowano 14 dział dział 203 mm (8 in)/15 MLR (10 po obu stronach śródokręcia, po dwa na dziobie i na rufie na pokładzie górnym w charakterze dział pościgowych), 2 działa 178 mm (7 in)/16 MLR w części dziobowej na pokładzie głównym oraz 2 działa 229 mm (9 in) MLR z których jedno znajdowało się w części rufowej na pokładzie głównym natomiast drugie z nich znajdowało się na pokładzie górnym w części dziobowej chronione przez półokrągłą osłonę pancerną o grubości 114 mm (4,5 in). "LORD WARDEN" został już ukończony z taką właśnie konfiguracją uzbrojenia.
Opancerzenie
Okręty posiadały pas pancerny ciągnący się przez całą długość okrętu wykonany z żelaza o grubości na śródokręciu 140 mm (5,5 in) zmniejszający się na dziobie i na rufie do 114 mm (4,5 in) na podkładzie z 152 mm (6 in) drewna. Pas pancerny chronił również baterię burtową. Dodatkowo okręty posiadały stanowisko dowodzenia chronione przez 114 mm (4,5 in) pancerz.
Napęd
HMS "LORD CLYDE" został wyposażony w 2-cylindrową, poziomą maszynę parową z tłokiem rurowym pojedynczego rozprężania firmy Ravenhill, Salkeld & Co rozwijającą moc 6064 ihp. Cylindry tej maszyny parowej miały średnicę 2,95 m (116 in), natomiast skok tłoków wynosił 1,22 m (48 in). W odróżnieniu od niego HMS "LORD WARDEN" został wyposażony w 3-cylindrową, poziomą maszynę parową z powrotnymi korbowodami pojedynczego rozprężania firmy Maudslay, Sons & Field rozwijającą moc 6706 ihp. Cylindry miały średnicę 2,31 m (91 in), natomiast skok tłoków wynosił 1,37 m (54 in). Parę o ciśnieniu 28 psi dostarczało 9 kotłów typu kufrowego. Okręty posiadały również ożaglowanie pełnorejowe o powierzchni 2880 m² (31 000 sq ft). Zachowywały się poprawnie podczas żeglugi na spokojnym morzu jednak ulegały bardzo silnym przechyłom na wzburzonym morzu. Na HMS "LORD CLYDE" stwierdzono bardzo szybkie zużywanie się maszyn co doprowadziło do ich wymiany w latach 1869/70. Po wymianie maszyny osiągały moc 6442 ihp, natomiast prędkość okrętu wynosiła 11,938 węzła. Cylindry tej maszyny parowej miały średnicę 2,74 m (107¾ in), natomiast skok tłoków wynosił 1,22 m (48 in).
Służba |
HMS Lord Clyde
| 03.07.1863 | Zatwerdzenie okrętu do budowy. |
| 29.09.1863 | Położenie stępki. |
| 13.10.1864 | Wodowanie okrętu. |
| 01.1866 | Kończenie wyposażania okrętu w Devonport Dockyard. |
| 02.1866 | Rozpoczęcie prób odbiorczych. |
| 03.1866 - 05.1866 | Fregata wróciła do Devonport Dockyard, gdzie wprowadzono drobne poprawki i zakończono wyposażanie okrętu. |
| 28.05.1866 | Okręt zostaje wcielony do służby w składzie Channel Fleet. |
| 02.06.1866 | Ukończenie budowy. Koszt okrętu wyniósł 285 750 funtów. |
| 07.1866 | Okręt udał się na Maderę eskortując parowy holownik "AFRICAN". Po wykonaniu zadania wrócił do Anglii. |
| 08.1866 | Okręt przenosi się do Portland, gdzie dołączona do innych okrętów eskadry. |
| 19.08.1866 - 15.09.1866 | Okręt przebywał w Plymouth. Lokalne gazety z tego okresu wspominają o niepokojach na pokładzie okrętu, spowodowanych najprawdopodobniej przez ostrą dyscyplinę jaką narzucił załodze dowódca okrętu, Captain Roderick Dew. Dodatkowo na stan morale załogi zapewne miał również wpływ zakaz zejścia na ląd w porcie. W wyniku tych działań załoga zaczęła przejawiać oznaki buntu. 10 września na pokładzie odbył się sąd nad marynarzem o nazwisku Marshall, który został oskarżony o uderzenie jednego z podoficerów na okręcie. Został uznany winnym, został skazany na 48 batów i na rok więzienia. Wymierzona kara zamiast ostudzić rozgorączkowane głowy zaogniła tylko sytuację. Następnego dnia poranna wachta zamiast zgodnie z rozkazem rozpocząć szorowanie pokładu zrzuciła bloki z piaskowca służące do czyszczenia pokładów (ang. holystone) pod drzwi kajuty kapitana. Zdecydowana akcja odwetowa (przy wsparciu pokładowych Royal Marines, którzy - jak donosi gazeta - nie wzięli udziału w "buncie") kapitana została wsparta wizytą na pokładzie jednego ze starszych oficerów portu, jako mediatora. Ostatecznie zakaz opuszczania okrętu został uchylony, ukarano (utratą stażu lub przeniesieniem na inne okręty) kilku podoficerów za brak współpracy przy odkryciu przywódców "buntu" (ostatecznie dla jednego z marynarzy skończyło się to tylko 21 dniowym aresztem). Ewidentnie kapitan okrętu nie miał zbyt wielkiego mniemania o swojej załodze, z wzajemnością jak widać. |
| 09.1866 - 11.1866 | Wraz z innymi okrętami Channel Fleet okręt brał udział w ćwiczeniach na zachodnich podejściach. M.in. Zawitał do Bantry Bay. |
| 11.1866 - 01.1867 | Okręt udał się do Plymouth, gdzie został zadokowany w celu remontu i drobnych modyfikacji. Wymieniono w ramach testów śrubę. |
| 02.1867 - 03.1867 | Próby odbiorcze po opuszczeniu doku i testy nowej śruby. |
| 04.1867 | Okręt udał się do Irlandii. |
| 05.1867 - 09.1867 | Okręt wrócił do Anglii i dołączył do innych okrętów Channel Fleet. W tym czasie przemieszczał się pomiędzy Plymouth, Portsmouth i Portland. |
| 09.1867 - 11.1867 | Ćwiczenia z Channel Fleet na zachodnich podejściach i wodach okalających południową Irlandię. |
| 11.1867 - 01.1868 | Okręt zostaje wysłany na Morze Śródziemne. Aż do stycznia fregata przebywała na Malcie. |
| 02.1868 - 04.1868 | W lutym okręt udał się do Neapolu, pod koniec miesiąca wrócił jednak na Maltę i pozostał tam aż do kwietnia. |
| 04.1868 - 06.1868 | Pod koniec kwietnia okręt wyruszył w rejs po wschodnich wodach Morza Śródziemnego razem z HMS "LORD WARDEN". Zdołał odwiedzić m.in. Jaffę i Rodos, jednak niespodziewanie w trakcie rejsu (8 czerwca) nastąpiła poważna awaria silnika parowego. A konkretnie stwierdzono pęknięcie cylindrów, które to uniemożliwiało niemal całkowicie wykorzystanie silnika parowego do napędzania okrętu. HMS "LORD WARDEN" wziął uszkodzony okręt na hol i dzień po awarii okręt zawinął do portu na Malcie. |
| 07.1868 - 08.1868 | Okręt wraca do Anglii. Do sierpnia fregata była zadokowana Devonport, gdzie usuwano awarię silnika. |
| 09.1868 | Okręt wraca na Morze Śródziemne. |
| 1869 - 1870 | Modernizacja uzbrojenia i wymiana maszyn. |
| 14.09.1871 | Ponownie wcielony do służby. |
| 10.1871 | Okręt wyrusza na Morze Śródziemne by dołączyć do floty dowodzonej przez Vice Admiral Sir Hastings Yelverston. |
| 03.1872 | Okręt wyruszył na pomoc statkowi "RABY CASTLE" osadzonemu na skałach przy wyspie Pantellaria niedaleko Malty, jednak nieszczęśliwie sam wszedł na mieliznę. Dopiero po pozbyciu się każdego zbędnego ciężaru udało się ściągnąć okręt ze skał. HMS "LORD WARDEN" z kłopotami, w ciągu trzech dni zaholował pechowca z powrotem na Maltę. Po zadokowaniu stoczniowcy ocenili, że aby dokonać niezbędnych napraw potrzebują aż 6 miesięcy. Admiralicja zdecydowała, aby wyłącznie połatać na tyle poszycie, by wytrzymało podróż do Anglii. Po dokonaniu prowizorycznych napraw okręt w eskorcie HMS "DEFENCE" udał się do Plymouth. |
| 1872 | W Plymouth stwierdzono znaczne zużycie maszyn, a przede wszystkim drewnianego kadłuba (niesezonowane drewno), co zaważyło na wcześniejszym wycofaniu okrętu z aktywnej służby. |
| 1872 - 1875 | Okręt pełnił rolę hulku przy szkole artylerii w Portsmouth. Jednak grzyb toczący kadłub okrętu uszkodził poszycie w takim stopniu, iż podjęto decyzję o natychmiastowym sprzedaniu okrętu, aby nie okazało się za późno na znalezienie nabywcy. |
| 11.1875 | Sprzedany do Castle na złom za 3730 funtów. |
ZNANI DOWÓDCY (PRZYDZIAŁY)
| 29.05.1866 - 08.1868 | Captain Roderick Dew, Channel squadron |
| 14.09.1871 - 04.1872 | Captain John Bythesea, Morze Śródziemne (po wejściu na skały w marcu 1872 Captain Bythesea oraz pierwszy oficer nawigacyjny zostali uznani przez Admiralicję winnymi i zostali zdymisjonowani i usunięci ze służby) |
HMS Lord Warden
| 26.05.1863 | Zatwierdzenie okrętu do budowy. |
| 24.12.1863 | Położenie stępki. |
| 27.03.1865 | Wodowanie okrętu. |
| 30.08.1867 | Ukończenie budowy. Koszt okrętu wyniósł 328 998 funtów. |
| 02.09.1867 | Komisja z Admiralicji odwiedziła okręt oceniając wykonane prace. Dwa dni później okręt odbył swój pierwszy, krótki rejs. |
| 13.09.1867 | Pierwsze próby morskie. Testowano maszyny oraz wyposażenie. |
| 28.09.1867 - 09.10.1867 | Fregata opuściła Plymouth i udała się na spotkanie z innymi okrętami Channel Fleet w Cork. Przebywała tam do 9 października. |
| 10.1867 | Okręt uczestniczy w ćwiczeniach z resztą Channel Fleet. |
| 11.1867 | Okręt został oddelegowany na Morze Śródziemne, razem ze swoją bliźniaczką HMS "LORD CLYDE". |
| 28.12.1867 - 05.02.1868 | Okręt bazował na Malcie. 30 stycznia nastąpiła niegroźna kolizja z HMS "ENDYMION" w porcie. Uszkodzeniu ulegają jedynie ładzie okrętowe oraz trapy na jednej z burt. |
| 02.1868 - 24.03.1868 | Fregata odwiedziła Ateny i przebywała tam niemal do końca marca. |
| 28.03.1868 - 18.04.1868 | Powrót na Maltę. 18 kwietnia wraz z "LORD CLYDE" okręt wyrusza w rejs po portach wschodniego Morza Śródziemnego. |
| 28.04.1868 - 11.05.1868 | Wizyta w Bejrucie. |
| 12.05.1868 - 23.05.1868 | Okręt cumuje w Jaffa. |
| 24.05.1868 - 29.05.1868 | Fregata odwiedziła Famagustę. |
| 30.05.1868 - 02.06.1868 | Krótka wizyta na Rodos. |
| 08.06.1868 | W wyniku pęknięcia cylindrów maszyny parowej na HMS "LORD CLYDE", HMS "LORD WARDEN" wziął uszkodzoną bliźniaczkę na hol i dzień później dotarł na Maltę. |
| 09.06.1868 - 02.07.1868 | Po zawinięciu do portu z okrętu zdjęto część amunicji i zaopatrzenia w nadziei na zadokowanie w celu naprawy uszkodzeń odniesionych w ostatnich miesiącach. M.in 3 maja, podczas pobytu w Bejrucie okręt w trakcie sztormu został mimo rzuconych kotwic "przeciągnięty" przez fale, co spowodowało drobne uszkodzenia. Na okręcie odbył się również sąd nad jednym z oficerów (Lieutenant Laprimand?), który został oskarżony o zaniedbanie obowiązków. Został uznany winnym i został ukarany naganą i utratą roku wysługi. |
| 19.07.1868 - 27.07.1868 | Okręt odwiedził Wenecję. |
| 02.08.1868 - 04.08.1868 | Po opuszczeniu Wenecji okręt udał się do Poli. |
| 06.08.1868 | Okręt zawinął do Triestu. Niestety data opuszczenia tego portu nie jest mi znana, jednakże nie przebywał tam zbyt długo, gdyż już 28 sierpnia okręt był raportowany w Ragusa (przebywał tam aż do 1 września). |
| 07.09.1868 - 09.09.1868 | Krótka wizyta na Korfu. |
| 15.09.1868 - 25.09.1868 | Okręt spędził jakiś czas w porcie Augusta. Dzień po opuszczeniu Augusty okręt zawinął z powrotem na Maltę i pozostawał tam do końca miesiąca. |
| 10.1868 | W październiku okręt odwiedził Neapol. |
| 11.1868 - 12.1868 | Pobyt na Malcie. W tym czasie na okręcie odbył się sąd: dwóch marynarzy z okrętu - Thomas M’Farlane oraz Robert Price zostali oskarżeni o nieobyczajne zachowanie. Price został uniewinniony, natomiast M’Farlane został skazany na dwa lata więzienia i ciężkich robót oraz na dyscyplinarne wydalenie ze służby. |
| 09.01.1869 - 02.1869 | Okręt 9 stycznia opuścił Maltę i udał się do Aten, gdzie miał zluzować HMS "PRINCE CONSORT". Przebywał tam do lutego. |
| 26.02.1869 - 29.04.1869 | Fregata powróciła na Maltę. |
| 29.04.1869 - 07.05.1869 | Okręt odbył rejs szkoleniowy wokół Sycylii. |
| 07.05.1869 - 03.07.1869 | Powrót na Maltę. 10 maja dowództwo obejmuje Captain Thomas Brandreth, a 20 maja na okręcie zostaje podniesiona flaga Vice-Admiral Sir Alexander Milne (przeniesiona HMS "CALEDONIA"). Przez resztę miesiąca okręt brał udział w ćwiczeniach Mediterranean Fleet na wodach okalających Sycylię. |
| 22.07.1869 | Okręt zawinął do Katanii. Później udał się do Palermo i pozostawał tam niemal do końca miesiąca. |
| 30.07.1869 - 06.08.1869 | Okręt wizytuje Neapol. |
| 13.08.1869 - 16.08.1869 | Krótka wizyta okrętu w Marsylii. |
| 22.08.1869 - 03.09.1869 | Okręt bazuje w Gibraltarze. Po opuszczeniu portu 3 września okręty Mediterranean Fleet dołączają do okrętów Channel Fleet i razem udają się na ćwiczenia u wybrzeży Portugalii które kończą się wizytą w Lizbonie (13.09 - 16.09). |
| 16.09.1869 | Po opuszczeniu Lizbony okręty Mediterranean Fleet odłączają się od całości floty i kontynuują ćwiczenia. |
| 21.09.1869 - 01.10.1869 | Okręty wracają do porcie w Gibraltarze. |
| 05.10.1869 - 04.11.1869 | Okręt wraca na Maltę. Podczas pobytu w porcie na okręcie odbył się sąd nad dwoma marynarzami z okrętu. William Huxley oraz Charles Rout zostali oskarżeni o próbę dezercji podczas pobytu w Neapolu. Zostali uznani za winnych i skazani na pobyt w więzieniu Marynarki Wojennej na Malcie. Huxley dostał sześć miesięcy, a Rout dziewięć. |
| 04.11.1869 | W towarzystwie "CALEDONIA", "BELLEROPHON", "PRINCE CONSORT" i "NEWPORT" fregata opuszcza Maltę i udaje się na spotkanie z innymi okrętami Mediterranean Fleet. 9 listopada następuje spotkanie z HMS "ROYAL OAK", HMS "RAPID" i HMS "LEE" i wszystkie okręty udają się do Port Side na ceremonię otwarcia Kanału Suezkiego (docieraja na miejsce 10 listopada). |
| 11.1869 | Wizyta okrętu w Aleksandrii. W porcie na ląd schodzi żona głównodowodzącego eskadry, pani Milne. |
| 02.12.1869 - 17.03.1870 | Okręt powrócił na Maltę. Zaraz po wejściu do portu, podczas podnoszenia łodzi okrętowych, w wypadku stracił życie marynarz Scammell. Poza tym jeden z oficerów na okręcie, Lieutenant Clement La Primandaye został przedstawiony do brązowego medalu przyznawanego przez Royal Humane Society, za akcję z dnia 22 czerwca poprzedniego roku, kiedy to porucznik podczas rejsu nieopodal Malty wyskoczył za burtę i uratował dwoje ludzi (jednym z nich był William Keast). 10 grudnia 1869 r. odbyła się również rozprawa sądowa nad jednym z podoficerów nawigacyjnych, Charles Neville White. Został on oskarżony o pijaństwo, przyznał się do winy i został dyscyplinarnie zwolniony ze służby. |
| 17.03.1870 - 22.04.1870 | Okręt opuścił Maltę i udał się na ćwiczenia na lokalnych wodach. Po powrocie na Maltę na uzupełnienie zapasów, dzień później wraz z resztą Mediterranean Squadron ("CALEDONIA", "ROYAL OAK", "BELLEROPHON", "PRINCE CONSORT" i "NEWPORT") wyruszył na dalsze ćwiczenia. |
| 09.05.1870 | Okręt był raportowany w Katanii. |
| 13.05.1870 - 14.05.1870 | Jednodniowy pobyt okrętu w Suda Bay na Krecie. |
| 20.05.1870 - 22.05.1870 | Krótka wizyta w Smyrna. |
| 28.05.1870 | 28 maja okręt wpłynął do portu na Tenedos. Pozostał tam jakiś czas i po opuszczeniu portu udał się z powrotem na Maltę, gdzie dotarł 19 czerwca. Pozostawał tam aż do 7 lipca. Po drodze odwiedził Rodos (13 czerwca). |
| 07.07.1870 - 26.07.1870 | Okręt wraz z innymi okrętami Medierranean Fleet udał się na letnie ćwiczenia, zawijając po drodze do portów Sycylii i Włoch. Eskadra odwiedziła m.in. Palermo (14.07 - 20.07) i Messynę (22.07), powracając na Maltę 26 lipca. |
| 26.07.1870 - 03.08.1870 | Okręt przebywał na Malcie. |
| 12.08.1870 - 19.08.1870 | Okręt wraz z resztą eskadry przebywał w Gibraltarze, gdzie oczekiwano na okręty Channel Fleet. |
| 19.08.1870 - 10.09.1870 | Okręty udały się na ćwiczenia na wodach w pobliżu Portugalii. W czasie tych ćwiczeń, 7 września 1870 r. nieopodal Cape Finisterre zatonął HMS "CAPTAIN". |
| 16.09.1870 | Okręt przybywa do Spithead. Dzień później przenosi się do Portsmouth. |
| 24.09.1870 | Okręt zostaje czasowo wycofany ze służby. |
| 24.12.1870 | Przybywa do Malty. |
| 07.03.1871 | HMS "LORD WARDEN", HMS "CALEDONIA", HMS "PRINCE CONSORT" i HMS "WIZARD" opuszczają Maltę i kierują się w rejs na Sycylię i do Neapolu. |
| 02.04.1871 | Okręt przebywa w Neapolu. |
| 19.04.1871 | Wyrusza na Maltę w celu odbycia ćwiczeń artyleryjskich, wraca następnego dnia. |
| 22.07.1871 | HMS "LORD WARDEN" opuścił Maltę razem z HSM "CALEDONIA" i HMS "DEFENCE" udając się na spotkanie z okrętami Channel Fleet w celu odbycia wspólnych ćwiczeń. |
| 03.1872 | Okręt bierze udział w akcji ratowniczej swojego bliźniaka HMS "LORD CLYDE", który wszedł na skały niedaleko Malty. |
| 04.1874 | Okręt przebywa w doku na Malcie. Oczekuje również na wymianę załogi. |
| 23.04.1874 | Okręt zostaje wydokowany. Przybywa również nowa załoga. Dzień później stara załoga zostaje spłacona i zastąpiona przez nową. |
| 19.05.1874 - 30.05.1874 | Okręt wyrusza na ćwiczenia na wody okalające Maltę. Zanim jednak opuścił port flaga admiralska zostaje przekazana na HMS "SWIFTSURE". Dzień po powrocie do portu flaga admiralska wraca na HMS "LORD WARDEN". |
| 09.06.1874 - 27.07.1874 | Okręt wyrusza w szkoleniowy rejs po portach Morza Śródziemnego, odwiedzając m.in. Pireus, Ateny, Tenedos, Smyrna, Zante i Korfu (18.07 - 23.07) by w końcu wrócić na Maltę. W trakcie rejsu, 13 lipca jeden z marynarzy - Thomas Carrigan, spadł z masztu i zginął. Załoga z fregaty brała udział również w tłumieniu pożaru miasta podczas wizyty eskadry w Tenedos. |
| 04.08.1874 - 31.08.1874 | Eskadra wyrusza do Gibraltaru, po drodze zawijając do Cagliari (11.08 - 14.08) i Port Mahon (17.08 - 24.08). |
| 24.09.1874 - 11.10.1874 | Okręty wyruszają na rejs szkoleniowy na pobliskich wodach, zawijając m.in. do Tangieru (01.10 - 04.10) by w końcu wrócić do Gibraltaru. |
| 21.10.1874 - 07.11.1874 | Okręt opuszcza Gibraltar i udaje się na Maltę, po drodze zawijając do Palermo (28.10 - 30.10) i Catanii (05.11). |
| 07.11.1874 - 03.02.1875 | Okręt bazował na Malcie. W tym czasie m.in. 28 listopada odbył się sąd nad jednym z młodszych oficerów na okręcie oskarżonym o pijaństwo. Został uznany winnym, został pozbawiony całej wysługi i zwolniony z okrętu. 5 stycznia ogłoszono, iż w ciągu następnych kilku miesięcy HMS "LORD WARDEN" ma zostać przeniesiony do Anglii na remont, zaś dowódca okrętu, Captain William Codrington wraz z większością oficerów ma zostać przeniesiony na nowo oddany do służby HMS "HERCULES". 9 stycznia odbyła się kolejna rozprawa. Tym razem marynarz William M’Pherson został oskarżony o kradzież, został uznany winnym i skazany na 3 miesiące ciężkich robót i dyscyplinarne zwolnienie ze służby. |
| 03.02.1875 - 27.02.1875 | Okręt opuszcza Maltę i udaje się do kraju. Po drodze zawija do Gibraltaru (13.02 - 15.02) by ostatecznie zawinąć do Spithead. |
| 28.03.1875 | Okręt przenosi się do Portsmouth, zostaje czasowo zdjęty ze służby i rozpoczynają się przygotowania do zadokowania i remontu. |
| 01.04.1875 | Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami Captain William Codrington przenosi się na HMS "HERCULES", a wraz z nim większość załogi. |
| 21.12.1876 | Ponownie wcielony do służby w Plymouth. |
| 1877 | Okręt przeniesiony do rezerwy w Forth. |
| 1878 | Okręt ponownie wcielony do służby w składzie Particular Service Squadron w związku z zagrożeniem wojny z Rosją. |
| 06.1879 | Okręt pełni służbę w Coast Guard, Queensferry, Północna Brytania (Szkocja). |
| 05.09.1885 | Okręt wycofany ze służby. Jego załoga została w całości przekazana na HMS "DEVASTATION". |
| 02.1889 | Sprzedany do Castle na złom. |
ZNANI DOWÓDCY (PRZYDZIAŁY)
| 04.1867 - 05.1869 | Captain William R. Rolland |
| 10.05.1869 - 01.1874 | Captain Thomas Brandreth, okręt flagowy Vice-Admiral Alexander Milne potem (25.10.1870) Vice-Admiral Hastings Reginald Yelverton, Morze Śródziemne |
| 20.01.1874 - 04.1875 | Captain William Codrington, okręt flagowy Vice-Admiral James Robert Drummond, Morze Śródziemne |
| 12.1876 - 03.1877 | Captain Norman B. Bedingfiel |
| 04.1877 - 05.1877 | Captain Charles M. Buckle |
| 15.05.1877 - 11.1879 | Captain Edmund Robert Fremantle, Channel squadron, potem (1878) Reserve squadron |
| 11.1879 - 03.1881 | Captain Lindesay Brine |
| 03.1881 - 12.1882 | Captain Ralph P. Cator |
| 01.1883 - 04.1885 | Captain William R. Kennedy |
| 04.1885 - 05.09.1885 | Captain Percy P. Luxmoore |
Galeria |
Źródła:
- Dawid Lyon, Rif Winfield (2004). The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889. Chatham Publishing.
- Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Wikipedia, oraz inne strony internetowe.

Kraj: Wielka Brytania