HMS "ROYAL OAK" był pierwszym brytyjskim drewnianokadłubowym okrętem pancernym, przebudowanym z 91-działowego tradycyjnego, parowo-żaglowego okrętu liniowego klasy "BULWARK". Jego konwersja na 36-działową pancerną fregatę została zatwierdzona w 1861 roku. Projekt konwersji został wykonany przez Isaac'a Watts'a.
4 działa 203 mm (8 in)/15 (9-ton) MLR; 20 dział 178 mm (7 in)/16 (6,5-ton) MLR
Ludzie:
Załoga
585 - 605 oficerów i marynarzy
Projekt
Wraz ze zmierzchem tradycyjnych, żaglowych okrętów liniowych i nastaniem epoki pary i pancerza powstało pytanie, co zrobić z rozpoczętymi na pochylniach żaglowymi okrętami liniowymi. Postanowiono dokonać konwersji na okręty pancerne, zachowując jednak drewnianą strukturę kadłuba, oczywiście odpowiednio przekonstruowaną i wzmocnioną. Pierwszy okręt który został poddany takiej konwersji był pierwotnie 91-działowym parowo-żaglowym okrętem liniowym typu "BULWARK". Zamówienie na jego budowę w pierwotnej postaci zostało złożone 8 kwietnia 1858 r. w stoczni Chatham Dockyard. Stępkę położono 1 maja 1860 r. zaś konwersję rozpoczęto 3 sierpnia 1861 r. Zdecydowano się pokryć okręt pancerzem i zmodyfikować uzbrojenie, by zrekompensować dodatkowy ciężar. Konwersja obejmowała m.in. usunięcie górnego pokładu działowego i wydłużenie okrętu o 6,4 m (21 ft) w celu posadowienia nowej konfiguracji uzbrojenia.
Konstrukcja
Kadłub
Konwersja kadłuba tradycyjnego, żaglowego okrętu liniowego nie polegała jedynie na pokryciu burt pancerzem. Zdecydowano się zmodyfikować uzbrojenie, by zrekompensować dodatkowy ciężar. Konwersja obejmowała m.in. usunięcie górnego pokładu działowego i wydłużenie okrętu o 6,4 m (21 ft) w celu posadowienia nowej konfiguracji uzbrojenia. Długość okrętu między pionami po konwersji wyniosła 83,21 m (273 ft), szerokość 17,75 m (58 ft 3 in), zanurzenie przy wyporności lekkiej na dziobie 7,28 m (23 ft 11 in), natomiast na rufie 7,67 m (25 ft 2 in). Pierwotny kształt rufy i dziobu również został zmieniony - dziób wykonany w postaci prostej, natomiast rufę zaokrąglono.
Uzbrojenie
Projektowane uzbrojenie HMS "ROYAL OAK" obejmowało 36 dział 68-funtowych SBML 95 cwt. Jednak w trakcie budowy zdecydowano o zmianie uzbrojenia i okręt ukończono z zestawem 11 dział 178 mm (7 in) Armstronga 110-funtowych RBL oraz 24 dział 68-funtowych SBML 95 cwt. 3 działa 7-calowe znajdowały się na górnym pokładzie jako działa pościgowe. W 1867 roku dokonano modernizacji uzbrojenia wymieniając dotychczasowe działa na 4 działa 203 mm (8 in)/15 MLR oraz 20 dział 178 mm (7 in)/16 MLR. 4 działa 7-calowe znajdowały się na pokładzie górnym.
Opancerzenie
Pancerz HMS "ROYAL OAK" ciągnął się na całej długości okrętu. Miał grubość na śródokręciu 114 mm (4,5 in), na końcach 64 mm (2,5 in) na podkładzie z 711 mm (28 in) drewna tekowego.
Napęd
Na HMS "ROYAL OAK" została zamontowana 2-cylindrowa, pozioma maszyna parowa z powrotnymi korbowodami pojedynczego rozprężania wyprodukowana przez firmę Maudslay o mocy 3708 ihp. Pozwalała na osiąganie 12,5 węzła. Cylindry miały średnicę 2,08 m (82 in), natomiast skok tłoków wynosił 1,22 m (48 in). Moc była przenoszona na jedną śrubę o średnicy 5,79 m (19 ft), która była wyposażona w system unoszenia jej w czasie kiedy okręt korzystał z ożaglowania. Pod żaglami okręt zachowywał się lepiej niż poprawnie, jednak występowały spore przechyły podczas rejsu na wzburzonym morzu. Początkowo ożaglowanie było typu bark i miało powierzchnię 2323 m² (25 000 sq ft), jako jeden z ostatnich okrętów w Royal Navy był wyposażony w podwójny marsel. W czerwcu 1866 roku ożaglowanie zmieniono na pełnorejowe. Okręt osiągał 13,5 węzła pod żaglami, co stawia go w czołówce okrętów pancernych wyposażonych w ożaglowanie.
Służba
08.04.1859
Zatwierdzenie okrętu do budowy jako parowo-żaglowy okręt liniowy klasy "BULWARK".
01.05.1860
Położenie stępki.
14.05.1861
Zatwierdzenie konwersji na 36-działową fregatę pancerną
03.06.1861
Rozpoczęcie konwersji
10.09.1862
Wodowanie okrętu.
27.04.1863
Oddanie okrętu do służby i przydzielenie do Channel Squadron.
28.05.1863
Zakończenie wyposażania okrętu. Koszt całkowity wyniósł 254 537 funtów. Zaraz potem skierowany na Morze Śródziemne.
1864
Kwarantanna na okręcie. Stwierdzono przypadki wielu chorób. Morze Śródziemne
13.12.1867
Czasowe wycofanie okrętu ze służby. Następnego dnia okręt został wcielony ponownie z nowym dowódcą i przydziałem do Channel Fleet.
1867
Modernizacja okrętu i przezbrojenie
1867 - 1869
Channel Squadron
14.08.1868
Kolizja z HMS "WARRIOR". Podczas zderzenia okręt odnosi powierzchowne uszkodzenia, traci łodzie okrętowe, łańcuchy oraz część ożaglowania.
1869
Morze Śródziemne
11.1869
Okręt uczestniczy w otwarciu Kanału Sueskiego. Niedaleko Port Said wchodzi na nieoznakowaną mieliznę, jednak zostaje z niej ściągnięty przez HMS "LORD WARDEN". Okręt szczęśliwie nie odnosi żadnych uszkodzeń.
06.1870 - 07.1870
Okręt bazował w Pireusie.
30.07.1870 - 03.08.1870
Okręt udaje się na Maltę gdzie dołącza do innych okrętów bazujących na Morzu Śródziemnym.
12.08.1870
Eskadra dociera do Gibraltaru, gdzie dołączają do okrętów Channel Fleet.
19.08.1870 - 09.1870
Łączona eskadra Mediterranean Squadron i Channel Squadron udaje się na ćwiczenia na wodach Morza Śródziemnego. Okręty ćwiczą nawigację i strzelanie operując na wodach pomiędzy Kadyksem i Vigo. W trakcie ćwiczeń eskadra straciła HMS "CAPTAIN" (7 września) podczas sztormu. Tego samego dnia okręty wracają do Gibraltaru.
15.10.1870
Fregata opuszcza Gibraltar i udaje się na Maltę. Dociera tam 23 października. Bazuje na Malcie aż do grudnia.
15.12.1870
Okręt opuszcza port w Syrakuzach. Dzień później udziela pomocy slupowi "PSYCHE", który osiadł na skałach nieopodal Catanii. Później udaje się na Sycylię.
28.12.1870
Okręt zostaje przebazowany z Sycylii na Maltę.
10.02.1871
Okręt opuszcza Maltę i udaje się do Neapolu. Przybywa tam 16 lutego przez przez Katanię
16.02.1871
Okręt pełni służbę strażniczą w Neapolu
18.04.1871
Okręt opuszcza Neapol w celu odbycia ćwiczeń w pobliżu Capri. Dzień później wraca do portu i dołącza do międzynarodowej eskadry nieopodal Villa Reale Gardens. Wszystkie okręty w gali banderowej witają salutem armatnim Księżną i Księcia Piemontu. Dzień później okręt wraca na manewry.
05.1871 - 10.1871
Okręt bazował w Neapolu. W czerwcu na okręcie podnosi swoją flagę Rear Admiral Astley Cooper Key.
30.10.1871 - 13.11.1871
Okręt przybywa na Maltę.
18.12.1871
Okręt wraca do kraju i cumuje w Spithead.
21.12.1871
Fregata zostaje przebazowana do Portsmouth.
09.01.1872
Okręt zostaje wycofany ze służby w celu przeprowadzenia remontu i przebudowy. Jednakże z racji nieopłacalności remont zostaje odwołany.
30.09.1885
Po wielu latach bezczynnego stania w Portsmouth okręt zostaje sprzedany na złom.
ZNANI DOWÓDCY (PRZYDZIAŁY)
27.04.1863 - 19.03.1866
Captain Frederick Archibald Campbell, Channel squadron, potem Morze Śródziemne
21.03.1866 - 13.12.1867
Captain George Disney Keane, Morze Śródziemne
14.12.1867
Captain Henry Shank Hillyar, po zakończeniu modernizacji najpierw Channel Squadron, potem Morze Śródziemne
05.01.1871 - 09.01.1872
Captain Leveson Eliot Henry Somerset
Galeria
HMS Royal Oak
Zdjęcie z 1866 r. Okręt ma opuszczone kominy i otwarte wywietrzniki w celu poprawienia wentylacji. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Royal Oak
Zdjęcie przedstawiające budowę okrętu w stoczni Chatham, na początku 1863 r.
HMS Royal Oak
Zdjęcie przedstawiające budowę okrętu w stoczni Chatham, na początku 1863 r. Z zasobów książki "Warrior - Restoring the World's First Ironclad" A. Lambert.
HMS Royal Oak
Z zasobów Imperial War Museums. Zdjęcie wykonane podczas pobytu okrętu w Neapolu, pomiędzy 1864 a 1867 r.
HMS Royal Oak
Obraz pędzla Williama Fredericka Mitchella, przedstawiające National Maritime Museum, Greenwich, Londyn.
HMS Royal Oak
Grafika autorstwa Williama Duttona Fostera, z zasobów National Maritime Museum, Greenwich, Londyn.
HMS Royal Oak
Grafika zatytułowana " Royal Navy. Poświęcone admirałowi Sir Thomasowi Sabrine Pasleyowi... z H.M.S. The Royal Oak" datowana na 1869 r. Z zasobów National Maritime Museum, Greenwich, Londyn.
HMS Royal Oak
Zdjęcie okrętu po 1867 r., już po przezbrojeniu.
HMS Royal Oak
Obraz pędzla Antonio de Simone the Elder, z zasobów National Maritime Museum, Greenwich, Londyn.
HMS Royal Oak
Rysunek z Illustrated London News z dnia 11 lipca 1863 r.
HMS Royal Oak
Rysunek z Illustrated London News z dnia 20 września 1862 r. przedstawiający moment wodowania okrętu.
Źródła: - Dawid Lyon, Rif Winfield (2004). The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889. Chatham Publishing. - Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press. - Wikipedia, oraz inne strony internetowe.