Kraj: Wielka Brytaniaklasa: niszczyciel |
|
Specyfikacja |
| Nazwa okrętu | Stocznia | Położenie stępki | Wodowanie | Ukończenie budowy | Los okrętu |
| ALBATROSS | Thornycroft DYd | 27.11.1896 | 19.07.1898 | ?.07.1900 | Złomowany w 1920 r. |
Dane taktyczno-techniczne |
Wymiary:
| Wyporność pełna | 490 ts (spotyka się również wartość 485 ts) |
| Wyporność normalna | 430 ts (spotyka się również wartość 485 ts) |
| Wypornośc lekka | 380 ts |
| Długość całkowita | 70,94 m (232 ft 9 in) |
| Długość na linii wodnej | 69,19 m (227 ft 0 in) |
| Długość pomiędzy pionami | 68,73 m (225 ft 6 in) (spotyka się również wartość 68,58 m (225 ft 0 in)) |
| Szerokość | 6,48 m (21 ft 3 in) |
| Głębokość | 4,50 m (14 ft 9 in) |
| Zanurzenie | od 2,11 m (6 ft 11 in) do 2,77 m (9 ft 1 in) |
Napęd:
| Maszyny | Dwie 4-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania; 4 kotły wodnorurkowe firmy Thornycroft; 2 śruby |
| Moc indykowana | 7500 ihp |
| Prędkość | 31,4 węzłów (kontraktowa 32 węzłów) |
| Paliwo | od 47 ton do 95 ton węgla (później, w 1905 r. od 50 ton do 105 ton) |
| Zasięg | 1545 mil morskich przy prędkości 11 węzłów |
Opancerzenie:
| Brak |
Uzbrojenie:
| Początkowe | 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF; 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowych (6 pdr) 8 cwt QF; 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in) |
Ludzie:
| Załoga | 69 - 73 oficerów i marynarzy |
Projekt |
W ramach programu rozbudowy floty 1896 - 1897 Programme Admiralicja zdecydowała o zbudowaniu trzech niszczycieli tzw. "specjal", które w ramach eksperymentu miały udowodnić możliwość zbudowania przez brytyjskie stocznie jednostek torpedowych o bezprecedensowej jak na tamte czasy prędkości 33 węzłów. Taka decyzja zapadła głównie za sprawą doniesień o próbach morskich francuskiego torpedowca "FORBEN", który w 1895 r. osiągnął ponad 31 węzłów. W rzeczywistości ten wynik okazał się jednostkowy i bliźniacze jednostki francuskiego torpedowca nie osiągnęły podobnych prędkości na próbach morskich. Jednakże Admiralicja była mocno zaniepokojona i zleciła stoczniom Thornycroft (HMS "ALBATROSS" - kontraktowa prędkość w tym wypadku wynosiła 32 węzły), Laird (HMS "EXPRESS") i Thomson (HMS "ARAB" - tu również kontraktowa prędkość wynosiła 32 węzły) zbudowanie niszczycieli, które mogłyby osiągnąć 32-33 węzły, a tym samym stanowiłyby odpowiedź na francuskie torpedowce. Założenia okazały się niestety zbyt ambitne. Żaden z tych trzech okrętów nie osiągnął zakładanej prędkości, większość czasu spędzając na próbach morskich w trakcie których konstruktorzy próbowali za pomocą kolejnych zmian konstrukcyjnych wycisnąć z maszyn i okrętów zakontraktowaną prędkość. Okręty te konstrukcyjnie stanowiły powiększoną wersję niszczycieli 30-węzłowych, z niewielkimi różnicami charakterystycznymi dla każdej ze stoczni. Okręty posiadały taki sam zestaw uzbrojenia, jednak były większe, miały mocniejsze maszyny i przede wszystkim były kosztowniejsze od swoich wolniejszych braci. 30 sierpnia 1912 r. dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu "B", trzykominowe do typu "C", natomiast dwukominowe do typu "D". Do typu "C" należał właśnie niszczyciel HMS "ALBATROSS".
Konstrukcja |
Kadłub
Wyporność pełna okrętu liczyła 490 ts, długość całkowita 70,94 m (232 ft 9 in), szerokość 6,48 m (21 ft 3 in) natomiast zanurzenie wynosiło od 2,11 m (6 ft 11 in) do 2,77 m (9 ft 1 in). Co do wymiarów, to w dostępnych mi źródłach występują niewielkie różnice. Są zawarte w tabeli danych taktyczno - technicznych. Kadłub okrętów był wykonany ze stali. Zastosowano układ trzykominowy, z tym że w porównaniu z większością trzykominowych niszczycieli 30-węzowych kominy na HMS "ALBATROSS" miały mniej więcej jednakową szerokość. Jak większość wczesnych niszczycieli miał zakryty dziób, ukształtowany na podobieństwo skorupy żółwia (ang. "turtleback"), miał on ułatwić omywanie kadłuba przez fale przy dużej prędkości. W części dziobowej znajdowało się odkryte stanowisko działa 12-funtowego, które w dużym stopniu było zintegrowane z niewielkim mostkiem (stanowiskiem dowodzenia). Powodowało to pewne problemy (głównie dlatego, iż dla wygody oficerowie używali platformy działa jako mostka, zamiast używać stanowiska pod nią) i w późniejszych, większych konstrukcjach odseparowano te dwa elementy. Za platformą działa 12-funtowego znajdował się maszt, natomiast wyrzutnie torpedowe znajdowały się za ostatnim kominem, blisko siebie.
Opancerzenie
Okręty nie posiadały opancerzenia.
Uzbrojenie
Okręt był uzbrojony w 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF, 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowe (6 pdr) 8 cwt QF i 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in). Działo 12-funtowe znajdowało się na odsłoniętym stanowisku w części dziobowej. Dwa stanowiska szybkostrzelnych dział 6-funtowych znajdowały się zaraz za stanowiskiem dowodzenia, dwa kolejne na burtach na śródokręciu natomiast ostatnie z nich na rufie. Zarówno działo 12-funtowe jak i działa 6-funtowe były wyposażone w osłony przeciwodłamkowe, jednak mogły być one demontowane i często na zdjęciach nie są one uwidocznione. Okręt był wyposażony ponadto w dwie wyrzutnie torped umieszczone na obrotowych pojedynczych stanowiskach,. Oba stanowiska znajdowały się w części rufowej, za kominami. Wyrzutnie torped w nomenklaturze brytyjskiej określane jako 18-calowe w rzeczywistości miały 17,72 cala, co dawało w przeliczeniu 450 mm.
Napęd
Okręt został wyposażony w dwie 4-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania umieszczone za kotłami, napędzające każda po jednej śrubie (czasami spotyka się również informację o trzech maszynach i trzech śrubach, jednak rysunki dostępne w źródłach temu przeczą). Maszyny te miały dwa cylindry niskiego ciśnienia, co generowało mniejsze drgania całego urządzenia. Parę zapewniały cztery kotły wyprodukowane przez Thornycroft, które były umieszczone w dwóch oddzielnych kotłowniach. Okręty posiadały trzy kominy, z których środkowy odprowadzał spaliny z dwóch kotłów. Kotły generowały parę o ciśnieniu 240 psi. Założenia kontraktowe obliczone na 33 węzły okazały się zbyt optymistyczne. Problemem okazała się technologia. W kotłach opalanych węglem wzrost parametrów pary był ograniczony przez zdolność (wydajność) człowieka do zasilania palnika pieca w paliwo, a ta była ograniczona. Tak więc, w przypadku palników węglowych, większa moc oznaczała więcej kotłów. Sytuacja radykalnie zmieniła się po przyjęciu paliwa olejowego, nie tylko dlatego, że ropa produkuje więcej ciepła na funt, ale ponieważ ilość paliwa podawanego do każdego kotła może wzrosnąć bez ograniczeń jakimi podlegały kotły opalane węglem. Według danych zawartych w "British Destroyer - From Earliest Days to the Second World War" HMS "ALBATROSS" podczas testów 1 marca 1900 r. przy 390 t. wyporności osiągnął 31,507 węzła przy 380.16 obrotach na minutę i mocy 7788 ihp w czasie 1 godziny i 55 minut. Średnio okręt osiągnął 31,483 węzła przy 7691 ihp. Był to najlepszy wynik jaki udało się osiągnąć. W opracowaniu "Британские эсминцы. История эволюции. 1892—1953" również można znaleźć informacje na temat osiągów tego niszczyciela podczas prób. Według danych okręt przy mocy 7788 ihp i 380,16 obrotach na minutę osiągnął prędkość 31,552 węzła, zużywając 2,26 funta węgla na ihp na godzinę. Wyporność podczas testu wynosiła 382,7 ts. Dane te pokrywają się w większości z przytoczonymi wcześniej danymi.
Służba |
| 27.11.1896 | Rozpoczęcie budowy okrętu w stoczni John I. Thornycroft & Company, Chiswick, River Thames pod numerem stoczniowym 318. |
| 19.07.1898 | Wodowanie okrętu. |
| 28.12.1898 | Okręt został dostarczony do Medway Dockyard Reserve Authority z zamiarem zamontowania na pokładzie uzbrojenia. Jednakże zdecydowano o opóźnieniu wyposażania jednostki i zamiast tego wznowiono prace nad dostosowaniem go do osiągania wymaganej prędkości. |
| 04.1899 | Według doniesień na początku kwietnia 1899 r. niewyposażony w uzbrojenie okręt osiągnął maksymalną prędkość 34,286 węzła, ale tylko wtedy, gdy płynął z prądem i przy wietrze o prędkości 20–30 węzłów. Podczas tej próby jednostka osiągnęła średnią prędkość 32,29 węzła. |
| 01.1900 | Okręt został dostarczony w sobotę 27 stycznia 1900 r. do Chatham Dockyard, gdzie został wyposażony i rozpoczął próby morskie. |
| 03.1900 | Marzec upłynął na próbach okrętu, uwieńczonych generalna próbą 26 marca 1900 r. na Morzu Północnym. Wyniki okazały się zadowalające. |
| 17.04.1900 | Do tego dnia okręt wyposażono w broń i tego dnia otrzymał rozkaz opuszczenia Sheerness, aby rozpocząć ostatnie próby. Zostały zakończone w czwartek 19 kwietnia 1900 roku. |
| 07.1900 | Ukończenie budowy okrętu. Koszt okrętu wyniósł 68 311 funtów. Okręt został wcielony do służby z przydziałem do Mediterranean Station. |
| 01.1901 | Okręt wrócił do Wielkiej Brytanii i został tymczasowo przydzielony do Medway Destroyer Trainingal Flotilla w Chatham. |
| 07.1901 | Okręt wziął udział w manewrach morskich w 1901 roku, które rozpoczęły się pod koniec lipca. Uczestniczyły w nich dwie floty – Flota B rozpoczęła się na Morzu Północnym i miała za zadanie utrzymać kanał La Manche otwarty dla handlu. Flota X rozpoczęła się u północnego wybrzeża Irlandii i miała za zadanie zatrzymać handel w kanale. "ALBATROSS" był częścią sił niszczycieli z Chatham, które dołączyły do Floty X. Był to pierwszy raz, kiedy obie strony w corocznych ćwiczeniach otrzymały równą siłę niszczycieli. Ćwiczenia zakończyły się zwycięstwem Floty X. Siły niszczycieli nie spełniły oczekiwań, ani w ataku torpedowym, ani jako zwiadowcy. |
| 28.08.1901 | Okręt został zdjęty ze służby i poddany remontowi, natomiast jego załoga została przeniesiona na niszczyciel HMS "CHAMOIS", który został wysłany zamiast HMS "ALBATROSS" do Mediterranea Fleet. |
| 24.02.1902 | Okręt zakończył remont i został skierowany na próby morskie. Na czas prób został przydzielony jako tender dla HMS "Pembroke", brzegowego ośrodka Royal Navy w Chatham. Po ich zakończeniu miał zostać skierowany na Morze Śródziemne, gdzie miał zastąpić niszczyciel HMS "SUNFISH". |
| 04.03.1902 | Okręt musiał przerwać eksperymentalny test na Morzu Północnym z powodu gęstej mgły. |
| 05.1902 | Okręt zakończył próby i został wysłany na Morze Śródziemne pod koniec maja, docierając na Maltę 9 czerwca. |
| 09.1902 | Wraz z innymi okrętami Mediterranean Fleet okręt odwiedził Nauplia. Jesienią "ALBATROSS" wziął udział w połączonych ćwiczeniach Mediterranean Fleet, Channel Fleet i Cruiser Squadron na Morzu Śródziemnym. Był częścią flotylli niszczycieli przydzielonych do "X Fleet", największej z trzech sił. Jego rolą było ucieczka przed blokadą dwóch sił, które były indywidualnie mniejsze, ale większe, jeśli były połączone. |
| 01.1903 | Na początku stycznia 1903 roku odbył się podobny trzytygodniowy rejs po greckich wyspach wokół Korfu. |
| 1905 | Na początku 1905 roku "ALBATROSS" stracił jedną ze swoich torped. We wrześniu 1906 roku, osiemnaście miesięcy później, brakującą torpedę podjął austriacki torpedowiec, gdy Flota Śródziemnomorska opuszczała Fiume. Stało się to w znacznej odległości od miejsca, w którym zgubiono torpedę. |
| 12.1905 | Okręt znajdował się w tamtym czasie w rezerwie. |
| 10.1906 | W połowie października 1906 roku "ALBATROSS" wraz z pancernikiem HMS "IMPLACABLE" i krążownikiem HMS "CARNARVON" zostały wysłane do Bizerty, aby udzielić pomocy Francuzom. |
| 20.01.1907 | W niedzielę 20 stycznia 1907 roku załoga Albatrosa uratowała szkuner "ELIZA MARIA" w pobliżu Neapolu. |
| 13.05.1909 | "ALBATROSS" odwiedził Brindisi, aby oficjalnie oddać hołd cesarzowi Włoch i królowi Wiktorowi podczas wizyty cesarza we Włoszech, zaś parę dni później, 18 maja eskortował królewski jacht "VICTORIA AND ALBERT", który wiózł królową z Korfu do Wenecji. |
| 30.08.1912 | Dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu "B", trzykominowe do typu "C", natomiast dwukominowe do typu "D". Do typu "C" należał właśnie niszczyciel HMS "ALBATROSS". Od 30 września 1913 r. na okrętach tego typu malowano literę "C" na kadłubie oraz na jednym z kominów. |
| 1912 | Po powrocie do Wielkiej Brytanii okręt dołączył do 6. Destroyer Flotilla w Portsmouth, jednej z flotylli patrolowych. |
| 01.1914 | Okręt okręt został częściowo wyłączony ze służby w Portsmouth i przydzielono go do 7. Destroyer Flotilla, jako tender dla byłego krążownika HMS "LEANDER", który w tamtym czasie pełnił pełnił obowiązki okrętu - bazy dla niszczycieli. |
| 07.1914 | Okręt był częścią 7. Patrol Flotilla w Devonport, należącej do 2. Fleet, Home Fleet. |
| 08.1914 | Flotylla została przeniesiona do River Humber po rozpoczęciu wojny. W trakcie wojny wraz z flotyllą uczestniczył w działaniach przeciwminowych i przeciwko okrętom podwodnym. Od 6 grudnia 1914 r. okręt nosił numer "D32", od 1 września 1915 r. numer D44, natomiast od 1 stycznia 1918 r. numer D02. |
| 11.1914 | Okręt przechodził remont w Immingham, który obejmował zamontowanie radiostacji. Oczekiwano, że remont zostanie ukończony do 8 listopada, w którym to momencie miał zastąpić niszczyciel HMS "LEOPARD" w 7. Destroyer Flotilla, stacjonującej w Yarmouth. |
| 19.02.1915 | Okręt, nadal będąc w składzie 7. Destroyer Flotilla, 19 lutego 1915 roku wypłynął z Harwich, eskortując statek amunicyjny "WENNING". |
| 06.1915 | Okręt wraz z całą flotyllą został przeniesiony na Humber. |
| 27.11.1915 | Doszło do wybuchu kotła podczas rejsu na Morzu Północnym. W wyniku eksplozji zginęło czterech palaczy, z których trzech zostało pochowanych w Immingham. |
| 01.1916 | Na początku roku okręt przeszedł remont kotłów. |
| 05.1916 | Po zakończeniu remontu okręt został ponownie przydzielony do 7. Destroyer Flotilla. Planowano przydzielić okręt w późniejszym czasie do Nore Local Defence Flotilla, do czego jednak ostatecznie nie doszło. |
| 07.1917 | Na początku lipca 1917 roku "FAIRY" i "ALBATROSS" eskortowały konwój płynący na północ, który został zaatakowany przez "U-52". 9 lipca okręt podwodny storpedował SS "PRINCE ABBAS" i spudłował strzelając do SS "RIGMOR". Oba niszczyciele nie miały wiele szczęścia i 12 lipca ten sam okręt podwodny zaatakował konwój płynący na południe, który eskortowały, i zatopił transportowiec SS "FREDERIK". "ALBATROSS" wypatrzył peryskop, próbował staranować okręt podwodny i zrzucił bombę głębinową. W tym samym czasie stał się również celem nieudanego ataku torpedowego z okrętu podwodnego. |
| 10.1917 | Okręt został wycofany ze składu 7. Destroyer Flotilla. |
| 1919 | Okręt został zdjęty ze służby i umieszczony na liście okrętów do zbycia. |
| 07.06.1920 | Okręt został sprzedany dla J.W. Houston i złomowany w Montrose. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 07.1900 - ? | Lieutenant in Command Hugh P. Buckle |
| 05.09.1900 - 13.10.1900 | Lieutenant & Commander Philip J. Stopford |
| 13.10.1900 - ? | Commander Frederic W. Dean |
| 24.02.1902 - 19.01.1904 | Commander Edwyn Sinclair Alexander-Sinclair |
| 17.01.1904 (?) - 02.1905 | Commander Godfrey M. Paine |
| 22.02.1905 - 14.10.1905 | Commander Arthur K. Waistell |
| 14.10.1905 - 09.01.1906 | Lieutenant & Commander Harold V. Dundas |
| 10.01.1906 - 10.01.1908 | Lieutenant & Commander Claude L. Cumberlege |
| 01.02.1908 - 23.09.1909 | Lieutenant & Commander Hugh T. Prichard |
| 23.09.1909 - 05.1910 | Lieutenant & Commander Herbert M. Denny |
| 17.05.1910 - 13.05.1912 | Lieutenant & Commander Reginald T. Amedroz |
| 13.05.1912 - 09.1913 | Lieutenant-Commander Miles B. Birkett |
| 1913 - 11.10.1913 | Lieutenant & Commander Hugh T. England |
| 11.10.1913 - 20.11.1913 | Lieutenant-Commander (I) Gerald C. Dickens |
| 13.01.1914 - ? | Lieutenant-Commander Clive Phillipps-Wolley |
| 27.06.1914 - 03.12.1915 | Lieutenant in Command Ralph Neville |
| 28.04.1916 - 09.1917 | Lieutenant R.N.R. in Command John E. Haswell |
| 26.09.1917 - 19.02.1918 | Lieutenant R.N.R. in Command Fred Wissler |
| 19.02.1918 - 1919 | Lieutenant R.N.R. in Command William L. Pope |
Galeria |
Źródła:
- Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Norman Friedman (2009). British Destroyer - From Earliest Days to the Second World War. Seaforth Publishing
- Эдгар Дж.Марч. Британские эсминцы. История эволюции. 1892—1953. Часть 1. — "Галея Принт", 2012
- Wikipedia oraz inne strony internetowe.

Kraj: Wielka Brytania