Canopus (1897)

Pancernik HMS CanopusOkręty typu "CANOPUS"" były pancernikami I klasy zaprojektowanymi na wzór okrętów typu "MAJESTIC", jednak były mniejsze i szybsze. Zostały zbudowane z myślą o służbie na Dalekim Wschodzie, aby zrównoważyć rosnącą potęgę morską Japonii. Ich wielkość została dostosowana do Kanału Sueskiego, który to kanał musiały pokonać w drodze na miejsce pełnienia służby.
Flaga Wielkiej BrytaniiKraj: Wielka Brytania
klasa: pancernik - predrednot I klasy

Specyfikacja

Nazwa okrętu Stocznia Położenie stępki Wodowanie Ukończenie budowy Los okrętu
ALBION Thames Iron Wks, Blackwall 03.12.1896 21.06.1898 ?.06.1901 Sprzedany na złom w 1919 r.
CANOPUS Portsmouth DYd 04.01.1897 12.10.1897 ?.12.1899 Sprzedany na złom w 1920 r.
GLORY Laird, Birkenhead 01.12.1896 11.03.1899 ?.10.1900 Sprzedany na złom w 1922 r.
GOLIATH Chatham DYd 04.01.1897 23.03.1898 ?.03.1900 Zatopiony przez turecki torpedowiec "MAUVENET" 15.05.1915 r.
OCEAN Devonport DYd 15.02.1897 05.07.1898 ?.02.1900 Zatopiony na minie 18.03.1915 r. w cieśninie Dardaneli
VENGEANCE Vickers, Barrow 23.08.1898 25.07.1899 ?.04.1902 Sprzedany na złom w 1921 r.

Dane taktyczno-techniczne

Wymiary:

Wyporność normalna 13 150 ts
Wyporność pełna 14 300 ts
Długość między pionami 118,87 m (390 ft 0 in)
Długość całkowita 128,47 m (421 ft 6 in)
Szerokość 22,56 m (74 ft)
Zanurzenie 7,98 m (26 ft 2 in)


Napęd:

Maszyny Dwie 3-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszonych potrójnego rozprężania, 20 kotłów wodnorurkowych Belleville, 2 śruby
Moc normalna 13 500 ihp
Prędkość 18,5 węzła
Paliwo brak danych
Zasięg 4500 mil morskich przy prędkości 10 węzłów


Opancerzenie:

Pas burtowy 152 mm (6 in)
Barbety 305 mm (12 in)
Przegrody 254 mm - 152 mm (10 in - 6 in)
Kazamaty 152 mm (6 in)
Cytadela działowa 203 mm (8 in)
Stanowisko dowodzenia 305 mm (12 in)
Pokład 51 mm - 25 mm (2 in - 1 in)


Uzbrojenie:

Początkowe 4 działa 305 mm (12 in)/35 Mk. VIII RBL (2x2); 12 dział 152 mm (6 in)/40 QF (12x1); 12 dział 12-funtowych 12 cwt (12 pdr) QF (10x1); 6 dział 3-funtowych Hotchkiss (3 pdr) QF (6x1); 4 wyrzutnie torped 457 mm (18 in)
Modernizacja po 1914 r. (w okresie wojennym) 4 działa 305 mm (12 in)/35 Mk. VIII RBL (2x2); 8 dział 152 mm (6 in)/40 QF (12x1); 8 dział 12-funtowych 12 cwt (12 pdr) QF (10x1); 6 dział 3-funtowych Hotchkiss (3 pdr) QF (6x1); 4 wyrzutnie torped 457 mm (18 in)


Ludzie:

Załoga 682 oficerów i marynarzy

Projekt

Prace projektowe nad typem "CANOPUS" rozpoczęły się w marcu 1895 roku, kiedy William Henry White, dyrektor ds. konstrukcji marynarki wojennej (ang. Director of Naval Construction), przedstawił Radzie Admiralicji projekt japońskich pancerników typu "FUJI", budowanych wówczas w Wielkiej Brytanii. Okręty te, oparte na brytyjskich pancernikach typu "ROYAL SOVEREIGN", stanowiły wyraźne wzmocnienie potęgi japońskiej marynarki wojennej w Azji Wschodniej, a White argumentował, że na China Station potrzebne będą potężniejsze pancerniki, aby zrównoważyć siły. Zasugerował również, aby nowy projekt mógł przepłynąć przez Kanał Sueski, aby skrócić czas tranzytu między Europą a Azją. Zarząd zgodził się i 13 maja ponownie spotkał się z White'em, aby przedstawić swoje wymagania dotyczące nowych okrętów. Dwa dni później White przekazał swojemu personelowi parametry jednostek wraz z instrukcjami, aby jak najszybciej przygotować odpowiedni projekt. Nowe okręty miały mieć wolną burtę równą pancernikowi HMS "CENTURION", taką samą baterię główną jak poprzednie pancerniki typu "MAJESTIC", baterię dodatkową złożoną z dziesięciu dział 6-calowych (152 mm), zakładaną prędkość i zapas paliwa taki jak pancernik II klasy "RENOWN" oraz pas pancerny o grubości 6 cali.

White i jego sztab przygotowali 23 maja wstępny szkic projektu, który przekazali Admiralicji. Okręt ten miał przenosić cztery działa 12-calowe (305 mm) i dziesięć dział 6-calowych przy wyporności 13 250 ts. Prędkość miała wynosić 18 węzłów z 12 500 indykowanych koni mechanicznych. Kontynuowano dalsze prace nad udoskonaleniem projektu i stworzono trzy warianty: "A", "B" i "C". Projekt "A" zakładał nieznacznie mniejszą wyporność wynoszącą 13 000 ts, ale zachowywał to samo uzbrojenie i prędkość. Projekt "B" był zasadniczo podobny do pierwotnego projektu, ale dodawał dwa 6-calowe działa, a "C" był nieco mniejszy, podobnie jak "A", ale jego dodatkowa bateria składała się z ośmiu dział 6-calowych (152 mm) i ośmiu dział 4-calowych (102 mm). Trzy warianty zostały przekazane Admiralicji na początku października; 9-go Zarząd wysłał odpowiedź do White'a, polecając mu przygotowanie nowego projektu, który łączył układ pancerza "A" i "B" z dodatkową baterią z projektu "B".

Prace projektowe trwały prawie rok, zanim ostateczna wersja została zatwierdzona 2 września 1896 r. Do tego czasu Zarząd zdecydował o przyjęciu nowych kotłów wodnorurowych po ich pomyślnym przetestowaniu na pokładzie kanonierki torpedowej HMS "SHARPSHOOTER". Układ pancerza został dodatkowo zmieniony, przy czym ostateczna wersja odrzuciła cieńszy pancerz boczny ponad pasem burtowym, wraz z tylnym pasem pancerza, zmniejszono również ochronę pancerza wież dział głównych i dodatkowych. Redukcje te wykorzystano do zwiększenia grubości przedniego pasa i pokładu głównego oraz do umieszczenia dodatkowychczterech dział w opancerzonych kazamatach. Chociaż grubość pancerza została znacznie zmniejszona w porównaniu z poprzednim typem "MAJESTIC", zastosowanie nowej stali Krupp zamiast stali Harvey pozwoliło na zachowanie niemal takiego samego poziomu ochrony mimo zmniejszenia grubości opancerzenia.

W szacunkach z lat 1896 i 1897 zezwolono na budowę sześciu okrętów, ocenianych jako pancerniki pierwszej klasy. Chociaż schemat pancerza nie był tak słaby, jak się wydawało na papierze, Royal Navy nie była zadowolona ze zmniejszenia poziomu obrony. Departament White'a uważał je za pancerniki drugiej klasy i rzeczywiście zostały sklasyfikowane jako "improved Renowns" w szacunkach z 1896 roku. Niemniej jednak dorównywały japońskim pancernikom typu "FUJI", którym miały przeciwdziałać i reprezentowały maksymalne możliwe możliwości ofensywne i defensywne w zakresie ograniczeń nałożonych przez Admiralicję. Okazały się więcej niż zdolne do wykonania zadań w obszarze China Station, do których zostały zaprojektowane.

Konstrukcja


Służba


Galeria

Źródła:
- Dawid Lyon, Rif Winfield (2004). The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889. Chatham Publishing.
- Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Wikipedia, oraz inne strony internetowe.