Highflyer (1898)

Okręt wrócił do Wielkiej Brytanii w marcu 1913 r. gdzie został przydzielony do rezerwowej 3. Fleet. W tym samym roku, w kwietniu okręt został poddany konwersji w Chatham na transportowiec wodnosamolotów. W tym samym roku przeszedł próby odbiorcze. Dostosowano go do przenoszenia trzech wodnosamolotów, aby ocenić wykorzystanie lotnictwa na potrzeby floty. Dziobowe działo 6-calowe zostało zdemontowane, a w jego miejscu zamontowano platformę startową wyposażoną w szyny. Na ich końcu zamontowano płócienny hangar, który chronił samolot przed czynnikami atmosferycznymi. Na fokmaszcie zamontowano dźwig, aby umożliwić podniesienie hydroplanu z wody. Zdemontowane zostały również działa znajdujące się na ćwierćpokładzie, na rufie, aby umożliwić przechowywanie kolejnego hydroplanu w płóciennym hangarze. Trzeci samolot mógł być przenoszony na śródokręciu, wystawiony na działanie czynników atmosferycznych. Trzy magazyny zostały przystosowane do przechowywania w kanistrach benzyny o całkowitej pojemności 2000 galonów imperialnych.

"HERMES" został ponownie wcielony 7 maja i załadował na pokład 5 lipca dwa samoloty nieznanego typu, wykonując z nimi dziewięć lotów przed 14 lipca. Później do prób użyto najpierw wodnosamolotów typu Borel Bo.11 i Short Folder, ale Borel został uszkodzony podczas burzy i zastąpiony hydroplanem typu Caudron G.2. Ten ostatni samolot wystartował z powodzeniem 28 lipca, w trakcie poruszania się okrętu, ale poza tym przypadkiem platforma startowa zdaje najprawdopodobnie była używana jedynie dwukrotnie w tym czasie. Podczas manewrów okręt symulował rekonesans Zeppelina dla uczestniczącej w ćwiczeniu Red Fleet, dowodzonej przez wiceadmirała Johna Jellicoe. Folder mógł zabrać na pokład tylko mały nadajnik radiowy ze względu na ograniczenia wagi i aby przekazać wiadomości musiał przekazywac je najpierw na HMS "HERMES", który dysponując potężniejszym nadajnikiem mógł przekazac je dalej. Samolot wykonał w sumie około 30 lotów przed 6 października. Testy pokazały, że samoloty wymagały radiowych nadajników, aby skutecznie przeprowadzić rozpoznanie, że możliwe jest ciągłe użytkowanie statku powietrznego na morzu oraz że obsługa statków powietrznych na pokładzie statku i na morzu nałożyła własny zestaw wymagań, które nie mogły zostać spełnione przez przekształcone doraźnie do tego celu lądowe samoloty.

W sierpniu okręt został pzrydzielony do 9. Cruiser Squadron (Rear Admiral John de Robeck) z miejscem bazowania w Finisterre. Opuścił Plymouth 4 sierpnia wraz z okrętem flagowym eskadry HMS "VINDICTIVE". Krążownik zatrzymał i odprowadził do Plymouth holenderski liniowiec oceaniczny "TUBANTIA", który w momencie rozpoczęcia wojny wracał z Ameryki Południowej, z ładunkiem 500 000 funtów w złocie przeznaczonym dla banków w Londynie, z których duża część była przeznaczona dla Bank Niemieckiego w Londynie. Na statku znajdowało się również 150 niemieckich rezerwistów i ładunek zboża z przeznaczeniem na Niemcy. "HIGHFLYER" doprowadził statek do Plymouth, gdzie Niemcy zostali zmuszeni do opuszczenia pokładu i zostali internowani. Złoto i część pozostałego ładunku, obejmująca kauczuk i wełnę, zostały skonfiskowane. Następnie statek "TUBANTIA" został zwolniony.

Później okręt został wysłany do Cape Verde, gdzie miał wspomów 5. Cruiser Squadron (Rear Admiral Archibald Stoddart) w poszukiwaniach niemieckiego krążownika pomocniczego "KAISER WILHELM DER GROSSE" ("KAISER WILHELM DER GROßE"). Tymczasem korsarska wyprawa niemieckiego krążownika pomocniczego trwała już prawie dwa tygodnie i uwidoczniła słaby punkt niemieckiego okrętu - nadmierne zużycie paliwa. Załoga musiała uzupełnić zapasy węgla, a dowódca zdecydował się to zrobić w odosobnionym miejscu na neutralnym terytorium. Wybór padł na Rio de Oro w północnej Afryce nad Atlantykiem (wówczas część hiszpańskiej kolonii Sahara Hiszpańska). 17 sierpnia 1914 roku "KAISER WILHELM DER GROSSE" rzucił kotwicę, oczekując na przybycie statków z węglem. Koordynacja działań rajdera z zaopatrzeniowcami okazała się wyzwaniem. Dopiero 24 sierpnia dotarł węglowiec "MAGDEBURG" (4497 BRT, kapitan Orgel) z 1400 tonami węgla. Dzień później dołączyła "BETHANIA" (7548 BRT, kapitan Rüberth) z 6000 tonami. Informacje o trzecim statku, "ARUCAS", są skąpe i sprzeczne, ale prawdopodobnie dostarczył on 1400 ton paliwa. Do 26 sierpnia na krążownik pomocniczy przeładowano łącznie 2100 ton węgla.

Bunkrowanie niemieckiego krążownika "KAISER WILHELM DER GROSSE" w Rio de Oro nie uszło uwadze Brytyjczyków. 24 sierpnia 1914 roku brytyjski konsulat w Las Palmas na Wyspach Kanaryjskich otrzymał informację o obecności niemieckiej jednostki w tym rejonie. Wiadomość uznano za wiarygodną i natychmiast wysłano w ten obszar krążownik "HIGHFLYER", który akurat uzupełniał tam zaopatrzenie. Dwa dni później, 26 sierpnia, "HIGHFLYER" zaskoczył "KAISER WILHELM DER GROSSE" i jego trzy zaopatrzeniowce. Brytyjski dowódca, Captain Henry T. Buller, zażądał poddania się Niemców, oskarżając ich o naruszenie hiszpańskiej neutralności. Niemcy bronili się, twierdząc, że znajdują się na wodach neutralnych i brytyjska akcja jest bezprawna. W międzyczasiejeńcy ze zniszczonego wcześniej przez Niemców statku statek "KAIPARA" (7392 BRT) została przeokrętowana na "ARUCAS", a pozostali na "MAGDEBURG". Brytyjczycy, widząc brak chęci poddania się ze strony Niemców, o godzinie 15:10 otworzyli ogień. Jeden z pierwszych pocisków trafił "MAGDEBURG", ale na szczęście nie spowodował ofiar ani poważniejszych uszkodzeń. Walka trwała prawie godzinę, do 16:45. W tym czasie "KAISER WILHELM DER GROSSE" otrzymał dziesięć trafień i na jego pokładzie wybuchł pożar. Wyczerpała się również amunicja, co uniemożliwiło dalszą walkę. W tej sytuacji dowódca okrętu, Fregattenkapitän Max Reymann, rozkazał samozatopienie.

Załoga "KAISER WILHELM DER GROSSE" poniosła stosunkowo niewielkie straty - zginęło dwóch marynarzy. Ratowano się na trzech łodziach, a jako ostatni z pokładu opuścił go sam dowódca. Okręt, targany eksplozjami, zatonął w płytkich wodach u wybrzeży Afryki. Część jego lewej burty wystawała ponad powierzchnię wody. Niemieckim szalupom udało się dotrzeć na brzeg, mimo pościgu Brytyjczyków. Wszystkie trzy statki towarzyszące rajderowi uciekły.

Po zatopieniu "KAISER WILHELM DER GROSSE", załoga niemieckiego krążownika pomocniczego dotarła do brzegu i pokonała 12 km do najbliższego hiszpańskiego fortu. Cztery dni później Niemcy zostali przewiezieni statkiem pocztowym na Wyspy Kanaryjskie, gdzie zaokrętowali się na "ARUCAS" i "BETHANIA", które w międzyczasie tam przybyły ("ARUCAS" wcześniej wyokrętował brytyjskich jeńców). "BETHANIA" wyruszyła do neutralnych wówczas Stanów Zjednoczonych, ale nigdy tam nie dotarła. Na karaibskich wodach została przechwycona przez jednostki Royal Navy i odprowadzona na Jamajkę. Trzeci statek zaopatrzeniowy rajdera, "MAGDEBURG", bez przeszkód dotarł do Stanów Zjednoczonych i został tam internowany, a brytyjscy jeńcy odzyskali wolność. Sam "HIGHFLYER" odniósł w walce jedynie niewielkie uszkodzenia, ale poniósł też straty w ludziach - Na krążowniku brytyjskim zginęła jedna osoba, marynarz Richard James Lobb, 5 (lub sześciu) innych zostało rannych. Za unieszkodliwienie rajdera w połowie 1916 r. Sąd Pryzowy przyznał załodze nagrodę w wysokości 2680 funtów za zniszczenie rajdera.

Zatopienie "KAISER WILHELM DER GROSSE" szeroko odbiło się echem w Imperium Brytyjskim. Liczne artykuły w prasie, od Nowej Fundlandii po Nową Zelandię, relacjonowały to wydarzenie. Jednak wkrótce zostało ono przyćmione przez kolejne wydarzenia toczącej się wojny. Warto wspomnieć, że gdy król Jerzy V otrzymał informacje o okolicznościach unieszkodliwienia rajdera, miał wykrzyknąć: "Brawo Highflyer!"

Okręt został przeniesiony do America and West Indies Station. Pełnił tam rolę okrętu flagowego. Był to okres nieograniczonej wojny podwodnej, w związku z tym Admiralicja ostatecznie zdecydowała się na system konwojowy na Północnym Atlantyku. W dniu 10 lipca 1917 "HIGHFLYER" dołączył do eskorty konwoju HS 1, pierwszego konwoju do Kanady do Wielkiej Brytanii. Był w Halifaxie podczas tragicznej w skutkach eksplozji w dniu 6 grudnia 1917 r., kiedy to francuski statek amunicyjny SS "MONT-BLANC" eksplodował niszcząc znaczną część miasta. Przed wybuchem z krążownika została spuszczona na wodę łódź z zadaniem zbadania sytuacji (widoczny ogień i dym) na francuskim statku. Statek eksplodował, zanim do niego dotarli, zabijając dziewięciu na dziesięciu ludzi w łodzi. Wiele osób na pokładzie zostało rannych przez wybuch i sam krążownik również został lekko uszkodzony. Jego załoga zapewniała opiekę medyczną ocalałym i pomagała usuwać szczątki. Okręt opuścił Halifax 11 grudnia, w eskorcie konwoju do Plymouth.

Okręt został wysłany do Cape of Good Hope Station. Początkowo pełnił tam rolę okrętu flagowego, wymieniając w pełnieniu tej funkcji swojego bliźniaka HMS "HERMES". Krótko po rozpoczęciu wojny dowódca eskadry stacjonującej w Cape Station, Rear-Admiral Herbert King-Hall, nakazał rozpoczęcie poszukiwań niemieckiego krążownika SMS "KÖNIGSBERG", który przed rozpoczęciem wojny bazował w Dar-es-Salaam w Niemieckiej Afryce Wschodniej. Dwa z okrętów eskadry, w tym "HIACYNT", zauważyły ​​niemiecki krążownik, ale żaden z nich nie był wystarczająco szybki, by za nim podążyć. Na początku września 1914 r. krążownik eskortował statki przewożące garnizon z Cape Colony na Środkowy Atlantyk, po czym wrócił do Cape Station. W listopadzie King-Hall na krótko przeniósł swoją flagę na krążownik pancerny "MINOTAUR", po tym jak eskadra została wzmocniona dodatkowymi okrętami w oczekiwaniu na bitwę z niemiecką eskadrą wschodnioazjatycką po jej zwycięstwie w bitwie pod Coronelem. Flaga admiralska wróciła na HMS "HIACYNT" na początku grudnia po tym jak krążownik pancerny "MINOTAUR" został odesłany do metropolii do domu w wyniku decydującego zwycięstwa nad niemiecką eskadrą w bitwie na Falklandach. Kiedy w tym samym miesiącu przybył pancernik HMS "GOLIATH", admirał przeniósł swoją flagę na niego i nakazał krążownikowi udać się na północ do Niemieckiej Afryki Wschodniej. Okręt przybył na miejsce pod koniec stycznia 1915 r. i zablokował SMS "KÖNIGSBERG" w delcie Rufiji. Kiedy 25 marca 1915 r. HMS "GOLIATH" został wysłany do Dardaneli krążownik ponownie stał się okrętem flagowym King-Hall'a.

14 kwietnia 1915 r. "HIACYNT" przechwycił przejęty wcześniej przez Niemców brytyjski statek handlowy SS "RUBENS", który pod niemiecką załogą podjął próbę dostarczenia zaopatrzenia do Niemieckiej Afryki Wschodniej. Krążownik dostrzegł ją w okolicach Tang, ale nie był doścignąć statku i dokonać abordażu gdyż jeden z silników na krążowniku odmówił posłuszeństwa. "RUBENS" wyrzucił się na brzeg w Zatoce Manza, jednak ogień prowadzony z krążownika wywołał pożar na statku. Gdy ekipa z brytyjskiego okrętu zbliżyła się do przejętego statku nie była w stanie wejść na pokład z powodu powiększającego się pożaru. Później jednak Niemcy byli w stanie uratować znaczną część jego ładunku po samoistnym wygaśnięciu ognia.

23 marca 1916 roku okręt zatopił niemiecki statek handlowy "TABORA" w Dar-es-Salaam. W styczniu 1917 r. stacjonował w Tanganice, gdzie służył jako okręt do obsługi Royal Naval Air Service.

Zapis logów okrętowych za okres od grudnia 1914 r. do grudnia 1918 r. znajduje się na stronie Naval History.