|
|
Kraj: Wielka Brytaniaklasa: slup śrubowy (stalowy slup śrubowy) |
|
Specyfikacja |
| Nazwa okrętu | Stocznia | Położenie stępki | Wodowanie | Ukończenie budowy | Los okrętu |
| CADMUS |
Sheerness DYd | ?.?.1902 | 29.04.1903 | ?.?.1904 | Sprzedany w 1921 r. |
| CLIO | Sheerness DYd | ?.?.1902 | 14.03.1904 | ?.?.1904 | Sprzedany w 1920 r. |
| ESPIEGLE | Sheerness DYd | ?.?.1900 | 08.12.1900 | ?.?.1901 | Sprzedany w 1923 r. |
| FANTOME | Sheerness DYd | ?.?.1900 | 23.03.1901 | ?.?.1902 | Sprzedany w 1925 r. |
| MERLIN | Sheerness DYd | ?.?.1901 | 30.11.1901 | ?.?.1902 | Sprzedany w 1923 r. |
| ODIN | Sheerness DYd | ?.?.1901 | 30.11.1901 | ?.?.1902 | Sprzedany w 1920 r. |
Dane taktyczno-techniczne |
Wymiary:
| Wyporność | 1070 ts |
| Długość całkowita | 64 m (210 ft 0 in) |
| Długość między pionami | 56,38 m (185 ft 0 in) |
| Szerokość | 10,05 m (33 ft 0 in) |
| Zanurzenie | 3,42 m (11 ft 3 in) |
Napęd:
| Maszyny | Dwie 3-cylindrowe maszyny parowe o cylindrach podwieszonych potrójnego rozprężania ("CADMUS", "CLIO": firmy J. Samuel White, Cowes; "ESPEIGLE": firmy Wallsend Slipway Co.; "FANTOME", "MERLIN", "ODIN": firmy Devonport DYd) nieznana ilość kotłów parowych, 2 śruby |
| Ożaglowanie | Typu szkuner o nieznanej powierzchni, 3 maszty |
| Moc normalna | 1400 ihp |
| Prędkość (maszyna parowa) | 13,25 węzła |
| Prędkość (żagle) | brak danych |
| Paliwo | brak danych |
| Zasięg | 4000 mil morskich przy prędkości 10 węzłów |
Opancerzenie:
| Poklad | 25 mm - 38 mm (1 in - 1,5 in) |
Uzbrojenie:
| Początkowe | 6 dział 102 mm (4 in) 25-funtowych (25 pdr) (1-ton) MK. III QF; 4 działa 3-funtowe (3 pdr) QF; 3 kartaczownice |
Ludzie:
| Załoga | 120 - 135 oficerów i marynarzy |
Projekt |
Cztery z tych slupów zostały wodowane tuż przed zakończeniem kadencji Sir William'a White na stanowisku Dyrektora Biura Konstrukcji Okrętów Royal Navy. Został on zastąpiony przez Sir Whilip'a Watts'a, którego kadencja trwała od 1902 do 1912 r. Ogólnie opinia na temat tych okrętów była krytyczna, jednak nie dotyczyła konstrukcji, a niedopasowania do współczesnych warunków prowadzenia wojny.
Konstrukcja |
Kadłub
Wyporność okrętów liczyła 1070 ts. Długość całkowita okrętów wynosiła 64 m (210 ft 0 in), długość między pionami 56,38 m (185 ft), szerokość 10,05 m (33 ft), zanurzenie 3,42 m (11 ft 3 in). Do wysokości 0,91 m (3 ft) powyżej linii wodnej stalowy kadłub okrętu był pokryty drewnem. Okręty posiadały okrągłe rufy i dzioby typu kliprowego. HMS "ESPIEGLE" był ostatnim okrętem w Royal Navy który został wyposażone w figurę dziobową.
Uzbrojenie
Okręty były uzbrojone w 6 dział 102 mm (4 in) MK. III QF, 4 działa 3-funtowe (3 pdr) QF i w 3 kartaczownice. Działa znajdowały się na stanowiskach chronionych przez tarcze przeciwodłamkowe o grubości 6 mm (0,22 in) - 2 na dziobowej niskiej nadbudówce przed przednim masztem, dwa prawie na wysokości komina i ostatnie dwa na tylnej nadbudówce. Pomiędzy przednimi działami 102 mm znajdowały się reflektory.
Opancerzenie
Pokład okrętu był chroniony warstwą stali o grubości 25 mm - 38 mm (1 in - 1,5 in), chroniącej witalne części okrętu, jak np. maszynownie.
Napęd
Okręty zostały wyposażone w 3-cylindrowe maszyny parowe o cylindrach podwieszonych potrójnego rozprężania różnych producentów. Ożaglowanie było typu szkuner i zniknęło ze wszystkich okrętów do 1914 r. Podczas prób odbiorczych okręty wykazały prędkość o 0,5 węzła wyższą niż projektowana. HMS "ESPIEGLE" nigdy nie otrzymał ożaglowania.
Służba |
HMS Cadmus
| 1902 | Rozpoczęto budowę okrętu w stoczni Sheerness Dockyard. |
| 29.04.1903 | Wodowanie. |
| 1904 | Zakończenie budowy okrętu. |
| 13.04.1904 | Wcielenie okrętu do służby z przydziałem do Australia Station. |
| 13.07.1904 | Okręt przybył na miejsce pełnienia służby. |
| 1905 | Okręt przeszedł remont w Cockatoo Island, Sydney. |
| 05.1905 | Okręt przeniesiono do China Station. |
| 18.12.1912 | Okręt został wcielony do służby w Hongkongu. |
| 08.1914 | Okręt spędził I wojnę światową na obszarze China Station. W listopadzie 1914 r. udał się do Direction Island na Oceanie Indyjskim, tydzień po bitwie pomiędzy krążownikami "SYDNEY" i "EMDEN", aby uchonorować poległych tam marynarzy. W lutym 1915 r. okręt znajdował się w Singapurze podczas Sepoy Mutiny i jego załoga była zaangażowana w wyłapywanie buntowników. |
| 01.09.1921 | Okręt został sprzedany w Hongkongu. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 13.04.1904 - 07.1906 | Commander Herbert du C. Luard |
| 01.08.1906 - 07.1908 | Commander Bernard L. Majendie |
| 11.07.1908 - 24.09.1910 | Captain Hugh L. P. Heard |
| 24.09.1910 - 01.1912 | Captain Hubert Lynes |
| 09.01.192 | Commander Hugh P. E. T. Williams |
| 05.08.1914 - 23.08.1917 | Commander Hugh D. Marryat |
| 07.11.197 | Commander (I) Ronald H. Hilliard |
| 19.03.1919 - 06.1920 | Commander Arthur T. Walker |
HMS Clio
| 1902 | Rozpoczęto budowę okrętu w stoczni Sheerness Dockyard. |
| 14.03.1903 | Wodowanie. |
| 1904 | Zakończenie budowy okrętu. |
| 19.01.1904 | Wcielenie okrętu do służby z przydziałem do Australia Station. |
| 05.1904 | Okręt przybywa na miejsce pełnienia służby. |
| 07.1904 | Okręt odwiedził wyspy Noumea, Suva i Tonga. Jego rej był związany z planami Admiralii mającymi na celu zbadanie raf na Wyspach Cook'a, wyszukiwania bezpiecznych wejść do statków cywilnych, miejsc rozładunku i załadunku towarów. Po odwiedzeniu Mangain, Aitutaki i innych wysp, okręt popłynął do Tahiti. Po wysadzeniu kanałów przez rafy koralowe w Savage Island i innych wyspach okręt dotarł we wrześniu do Auckland i przez dwa miesiące przebywał na wodach Nowej Zelandii. Planując powrót do Sydney na Boże Narodzenie, odwiedził ponownie Fidżi, gdzie pozostawał do dyspozycji Gubernatora z powodu problemów politycznych w Tonga, do którego wykonał kilka rejsów. W lutym 1905 r. wrócił do Sydney. |
| 04.1905 | Po wizycie w Hobart okręt opuścił Australia Station i został przekierowany do China Station. |
| 1908 | Okręt transportował brytyjskiego dziennikarza Ernesta Bethella z Chemulpo do Szanghaju. Miał tam zająć się sprawami Koreańczyków buntujących się przeciwko władzy Japonii w ich kraju. |
| 24.09.1908 | Okręt został wcielony do służby w Hongkongu. |
| 08.1914 | Okręt został ponownie wcielony do służby w Hongkongu. Początkowo stacjonował w Sandakan, z zadaniem patrolowania Basilan Straits. Pod koniec 1914 r. przeniósł się na Bliski Wschód i był w Port Said od początku stycznia 1915 r. Pod koniec tego miesiąca przeniósł się do Kanału Sueskiego i działał w obronie kanału przed siłami tureckimi. W dniach 27 stycznia i 1-3 lutego ostrzeliwał stanowiska tureckie, otrzymując w odpowiedzi ogień karabinowy. Został również trafiony dwoma cięższymi pociskami, ale nie poniósł żadnych strat. |
| 04.1915 | Część załogi została włączona do Naval Brigade i wysłana do Shatt-al-Arab. |
| 03.1917 | Okręt pełnił służbę w Aden. Oddziałs szturmowy z okrętu wylądował dwukrotnie w celu ukarania przemytników - w Dhubab 6 maja i ponownie 8 maja w Ibn Abbas (w pobliżu wyspy Kamaran). |
| 12.1919 | Po ponownym wcieleniu do służby w Gibraltarze, załoga okrętu brała udział w kampanii przeciwko Mohammedowi Abdullahowi Hassanowi ("Mad Mullah"). Żołnierze wylądowali, ale pod koniec lutego kampania została zakończona. |
| 12.11.1920 | Okręt został sprzedany w Bombaju. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 19.01.1904 - 01.06.1906 | Commander Henry D. Wilkin |
| 01.06.1906 - 23.09.1908 | Commander Cecil D. S. Raikes |
| 24.09.1908 - 30.09.1910 | Commander Charles T. Borrett |
| 30.09.1910 - 25.07.1912 | Commander Henry R. Veale |
| 25.06.1912 - 12.1915 | Commander Colin Mackenzie |
| 25.01.1916 - 27.08.1918 (?) | Commander Arthur W. Lowis |
| 21.12.1917 | Lieutenant R.N.R. George M. Robertson (?) |
| 19.08.1919 - 29.08.1919 | Lieutenant-Commander Cosmo B. Hastings (?) |
HMS Espiegle
| 1900 | Rozpoczęto budowę okrętu w stoczni Sheerness Dockyard. |
| 08.12.1900 | Wodowanie. |
| 1901 | Zakończenie budowy okrętu. |
| 21.01.1902 | Okręt został wcielony do służby z przydziałem do China Station. |
| 1903 - 1904 | Ze względu na zagrożenie dla brytyjskich interesów w Yingkou (znanym jako Newchwang) ze względu na wojnę rosyjsko - japońską, okręt został wysłany na rzekę Liao w latach 1903-1904, gdzie zimował na rzece w wykopanym doku. Kiedy lód się stopił, podążył do Wei-hai-wei, przechodząc przez Port Arthur o zmierzchu 13 kwietnia 1904 roku, obserwując wymianę ognia między japońskimi i rosyjskimi okrętami. |
| 1914 | Rozpoczęcie wojny zastało okręt na East Indies Station. Brał udział w operacjach w Shatt-al-Arab w listopadzie 1914 roku z "ODIN" i "CLIO", docierając aż do Basra. |
| 17.09.1923 | Okręt został sprzedany w Bombaju. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 21.01.1902 | Commander Ernest G. Barton |
| 30.06.1904 | Commander Lawrence de W. Satow |
| 01.05.1905 | Captain William E. Goodenough |
| 20.08.1907 - 16.08.1910 | Captain Trevylyan Dacres Willes Napier (oraz w dowództwieRoyal Naval College, Dartmouth) |
| 06.09.1910 | Commander Cecil Maxwell-Lefroy |
| 23.10.1912 - 24.11.1916 | Captain Wilfrid Nunn |
| 24.03.1916 - 07.12.1916 | Commander Ernest E. A. Betts |
| 07.12.1916 - 18.07.1918 | Captain Raymond Fitzmaurice |
| 18.07.1918 | Commander William R. W. Kettlewell |
| 07.02.1920 | Commander George H. Lang |
HMS Fantome
| 1900 | Rozpoczęto budowę okrętu w stoczni Sheerness Dockyard. |
| 23.03.1901 | Wodowanie. |
| 1902 | Zakończenie budowy okrętu. |
| 1902 - 1903 | Okręt po wcieleniu został wysłany do North America and West Indies Station. |
| 1903 | Wraz z HMS "CHARYBDIS" (Commodore Montgomerie) brał udział w blokadzie wybrzeża wenezuelskiego. |
| 1906 | Okręt po przebudowaniu został przebudowany na okręt badawczy. Został obsadzony częściowo przez marynarzy z Royal Navy Survey Service i prowadził badania wybrzeży na obszarze Australia Station aż do wybuchu I wojny światowej. |
| 27.11.1914 | Okręt został przekazany Royal Australian Navy. Uzbrojenie został ograniczone do 2 dział 4-calowych i 4 dział 12-funtowych. |
| 09.1915 | Od września 1915 r. do września 1917 r. okręt pełnił służbę w zatoce Bengal i na Morzu Południowochińskim, a od końca 1917 r. bazą okrętu była Suva, wykonywał obowiązki policyjne na obszarze Fiji. |
| 10.1918 | Okręt przeprowadził rajd odwetowy na Malekula w Nowym Hebrydach. |
| 04.1920 | Okręt został zwrócony do Royal Navy i pełnił służbę okrętu badawczego na wodach australijskich. |
| 17.04.1924 | Okręt został wycofany ze służby w Sydney. |
| 30.01.1925 | Okręt został sprzedany w Sydney. Został pozbawiony maszyn i służył jako barka, głównie na Tasmanii. |
| 1956 | Okręt został ostatecznie złomowany. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 05.06.1902 | Commander Hugh T. Hibbert |
| 15.11.1906 - 03.01.1908 | Commander Ernest C. Hardy (uległ wypadkowi) |
| 16.03.1908 | Commander Frederick C. C. Pasco |
| 1911 - 04.05.1911 | Lieutenant & Commander Frederick J. B. Gibson (tymczasowo) |
| 04.11.1911 - 09.05.1913 | Lieutenant & Commander John D. Nares |
| 27.07.1915 - 27.10.1917 | Commander Lewis T. Jones |
| 27.10.1917 | Captain John F. Robins |
| 15.01.1921 | Commander Patrick S. E. Maxwell |
HMS Merlin
| 1901 | Rozpoczęto budowę okrętu w stoczni Sheerness Dockyard. |
| 30.11.1901 | Wodowanie. |
| 1902 | Zakończenie budowy okrętu. |
| 01.05.1903 | Wcielenie okrętu do służby. |
| 1904 | Załoga okrętu wzięła udział w 4 . Somaliland Campaign przeciwko siłom Mad Mullah. Wraz z okrętem udział w niej wzięły HMS "HYACINTH", HMS "PERSEUS", HMS "FOX", HMS "MOHAWK", i HMS "PORPOISE". |
| 09.1906 | Po przebudowie okręt został przeklasyfikowany na okręt badawczy. |
| 05.11.1913 | Okręt został ponownie wcielony do służby w Hongkongu. Jego uzbrojenie zostało zredukowane. |
| 03.08.1923 | Okręt został sprzedany w Hongkongu. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 01.05.1903 | Commander Frederick K. C. Gibbons |
| 08.06.1906 - 26.12.1906 | Captain John F. Parry |
| 08.01.1907 | Commander Frederic H. Walter |
| 15.02.1909 - 1911 | Captain Frederick C. Learmonth (?) |
| 24.04.1909 - 02.06.1911 | Lieutenant in Command Frederick A. Reyne |
| 13.01.1912 | Captain Frederick C. C. Pasco |
| 15.12.1913 - 05.08.1914 | Lieutenant & Commander Frederick J. B. Gibson |
| 11.08.1918 - 01.11.1920 | Captain John D. Nares |
| 15.09.1920 | Acting Commander Leonard G. Garbett |
HMS Odin
| 1901 | Rozpoczęto budowę okrętu w stoczni Sheerness Dockyard. |
| 30.11.1901 | Wodowanie. |
| 1902 | Zakończenie budowy okrętu. |
| 08.01.1903 | Wcielenie okrętu do służby z przydziałem do South Atlantic Station. |
| 1909 | Okręt rozpoczął pełnienie funkcji okrętu szkolnego dla Cape Naval Volunteers. |
| 03.1914 | Okręt został ponownie przywrócony do służby czynnej w Muscat z przydziałem do East Indies Station. |
| 10.1914 | Okręt wraz z HMS "ESPIEGLE" chronił rafinerie na wyspie Abadan, w północnym krńcu zatoki perskiej. 7 października rząd Turcji dostarczył oficjalny protest na ręce kapitana "ESPIEGLE" przeciwko naruszaniu terytorialnych wód tureckich w Shatt-al-Arab. Niespokojny okres trwał. Niepewny pokój utrzymywał się do 31 października, kiedy dotarła wiadomość, że turecka marynarka ostrzelała Odessę, a tym samym skutecznie deklarując przystąpienie do wojny. 5 listopada Wielka Brytania oficjalnie wypowiedziała wojnę Imperium Osmańskiemu, a 6 listopada okręt wraz z HMS "ESPIEGLE" siłami załogi przeprowadził rozbudowę fortyfikacji ziemnych na wyspie Abadan. 21 listopada 'ESPIEGLE" i "ODIN" ominęli zatopioną zaporę w Shatt-al-Arab i popłynęły pod Basrę. Lądowanie Naval Brigade zakończyło się złupieniem miasta. Oba okręty wspierały ogniem brytyjskie i hinduskie oddziały w pod Basrą, strzelając do tureckich stanowisk. Jednak poza Basrą Poza Basrą wody Shatt-al-Arab okazały się zbyt płytkie dla większych okrętów, więc wkład marynarki w kampanię mezopotamską przejęła improwizowana flota holowników i parowców bocznokołowych. |
| 05.03.1917 | Okręt ścigał niemiecki raider "ILTIS", który to wolał się samozatopić niż poddać. |
| 12.11.1920 | Okręt został sprzedany w Bombaju. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 08.01.1903 | Commander Henry L. D. Pearce |
| 11.01.1910 | Commander Frederic H. Walter |
| 27.02.1912 - 03.1914 | Commander William Mellor |
| 07.03.1914 - 01.1917 | Captain Cathcart R. Wason |
| 15.01.1917 - 18.05.1917 | Acting Commander Edwin M. Palmer |
| 06.04.1917 - 13.01.1919 | Commander James S. C. Salmond |
| 02.1920 - 24.09.1920 | Commander (I Gr.) Vivian R. Brandon |
Galeria |
Źródła:
- Dawid Lyon, Rif Winfield (2004). The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889. Chatham Publishing.
- Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Wikipedia, oraz inne strony internetowe.

Kraj: Wielka Brytania