Ostatnie krążowniki pancerne zbudowane dla Royal Navy. Większe i silniej uzbrojone od poprzedników, jednak z racji większej wagi uzbrojenia zmniejszono grubość opancerzenia, co zresztą przysporzyło temu typowi wiele niepochlebnych i krytycznych opinii.
4 działa 254 mm (9,2 in) L/50 Mk XI (2x2); 10 dział 191 mm (7,5 in) L/50 Mk II; 16 dział 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 18 cwt QF; 5 wyrzutni torped 457 mm (18 in)
Modernizacja w latach 1915/16
4 działa 254 mm (9,2 in) L/50 Mk XI (2x2); 10 dział 191 mm (7,5 in) L/50 Mk II; 16 dział 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 18 cwt QF; 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt AA QF; 1 działo 47 mm (1,85 in) 3-funtowe (3 pdr) AA QF; 5 wyrzutni torped 457 mm (18 in)
Ludzie:
Załoga
779 - 842 oficerów i marynarzy
Projekt
Krążowniki pancerne typu "MINOTAUR" były ostatnimi krążownikami pancernymi zbudowanymi dla Royal Navy. Były znacznie większe i bardziej uzbrojone niż ich poprzednicy, chociaż ich pancerz został zredukowany w celu wyrównania dodatkowej wagi uzbrojenia. Projekt był krytykowany z powodu tej słabości, jak również szerokiego rozproszenia wież 7,5-cala (191 mm) wzdłuż długości statku. Zostały opisane przez historyka Royal Navy R. A. Burta jako "krążownicza edycja pancerników typu "LORD NELSON".
Konstrukcja
Kadłub
Wyporność normalna okrętów wynosiła 14 600 ts, natomiast pełna 16 630 ts. Długość całkowita okrętów wynosiła 158,19 m (519 ft 0 in) natomiast długość między pionami 149,35 m (490 ft 0 in). Jeżeli chodzi o szerokość i zanurzenie to dla "MINOTAUR" i "DEFENCE" szerokość wynosila 22,71 m (74 ft 6 in), natomiast zanurzenie 7,92 m (26 ft 0 in). Jeżeli chodzi o HMS "SHANNON" to postanowiono przeprowadzić eksperyment, aby ocenić wpływ proporcji wymiarów na prędkość okrętu. "SHANNON" był o stopę szerszy i miał o stopę mniejsze zanurzenie średnie. Ostatecznie okazało się iż był najwolniejszym z całej trójki. Wysokość metacentryczna okrętów przy normalnej wyporności wynosiła 0,93 m (3,05 ft), natomiast dla wyporności pełnej 0,99 m (3,25 ft). Okręty był zaprojektowany dla załogi o liczebności 779 marynarzy, jednak w latach 1908 - 1912 na okręcie znajdowało się od 802 do 842 członków załogi. Około 1909 r. podniesiono wszystkie kominy o 4,57 m (15 ft), gdyż okazały się za krótkie i zadymiały stanowisko dowodzenia. W 1916 r. do masztu głównego zostały dodane podpory gdyż nowe, planowane do zamontowania urządzenia do kierowania ogniem miały znacznie większą wagę. Urządznia te zostały zamontowane na ocałaych krążownikach dopiero w latach 1917/1918. W ostatnim roku wojny, dziobowy maszt został wymienony na całkiem nową, trójpodporową konstrukcję.
Uzbrojenie
Na uzbrojenie składało się 4 działa 254 mm (9,2 in) L/50 Mk XI; 10 dział 191 mm (7,5 in) L/50 Mk II; 16 dział 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 18 cwt QF; 5 wyrzutni torped 457 mm (18 in). Działa 9,2-cala zostały umieszczone w dwóch, dwudziałowych wieżach typu Mk VII umieszczonych w linii kadłuba na dziobie i na rufie. Mimo zmniejszenia liczby dział w porównaniu do wcześniejszych konstrukcji, umieszczenie ich w dwudziałowych, napędzanych hydraulicznie wieżach spowodowało iż na burtę mogły prowadzić ogień wszytkie cztery. Kąt podniesienia dla tych dział wynosił od −5° do +15°. Działa strzelały pociskami o wadze 172 kg (380 pound) z prędkością wylotową 876 m/s (2875 ft/s) na maksymalną odległość 14 813 m (16 200 yd) dla pocisku przeciwpancernego AP. Zapas pocisków wynosił 100 na każde działo natomiast szybkostrzelność sięgała 4 pocisków na minutę. Jako artylerię średnią zamontowano 10 dział 191 mm (7,5 in) L/50 Mk II, umieszczonych w pojedynczych, napędzanych hydraulicznie wieżach typu Mk II na pokładzie górnym, po pięć na każdej burcie. Działa te mogły być używane przy kącie ostrzału wynoszącym 110°. Kąt podniesienia dla tych dział wynosił od −7,5° do +15°. Przy użyciu pocisków przeciwpancernych AP 4crh maksymalny zasięg wynosił 14 238 m (15 571 yd). Pociski takie ważyły 91 kg (200 pound) i były wystrzeliwane z prędkością 866 m/s (2841 ft/s). Na każde z dział przypadał zapas liczący 100 pocisków. W przeciwieństwie do typu "WARRIOR" jako działa przeciwko mniejszym jednostkom zastosowano zamiast krytykowanych za zbyt małą siłę ognia dział 3-funtowych, działa 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 18 cwt QF. 16 takich armat było zamontowanych na nadbudówkach oraz na dachach wież dział 7,5-calowych na podstawach typu Mk IV. Działa te strzelały pociskami o masie 5,7 kg (12,5 pound) z prędkością wylotową 810 m/s (2660 ft/s) na maksymalny zasięg 8500 m (9300 yd) przy maksymalnym podniesieniu dział liczącym 20°. Okręt wyposażony był w 5 zanurzonych wyrzutni torpedowych. Po dwie z nich znajdowały się na burtach, ostatnia z nich znajdowała się na rufie okrętu. W czasie modernizacji w atach 1915/1916 na okrętach zamontowano dwa działa przeciwlotnicze, 12 i 3 funtowe, o dużym kącie podniesienia. W ostatnim roku wojny działo 12-funtowe na ocalałych okrętach zostało przeniesione z nadbudówki na dach dziobowej wieży artylerii głównej.
Opancerzenie
Pancerz na okrętach tego typu został nieco zredukowany względem poprzednich konstrukcji. Górny pas pancerny, który został uznany za zbędny po wyeliminowaniu kazamat na pokładzie głównym został usunięty z projektu, podobnie jak przegrody, które łączył pas pancerny na linii wodnej z barbetami dział artylerii głównej. Główny pas pancerny ciągnący się od skrajnych, przeciwległych wież dział 7,5-cala był wykonany ze stali cementowej Krupp'a i miał grubość 152 mm (6 in). Przy normalnym obciążeniu jego dolna krawędź znajdowała się w odległości około 1,52 m (5 ft) poniżej linii wodnej. W kierunku dziobu grubość pasa zmniejszała się do 102 mm (4 in), by w odległości 15,24 m (50 ft) od dziobu przejść w pancerz o grubości 76 mm (3 in). W rufowej części aż do końca kadłuba pancerz miał grubość 76 mm (3 in). Dodatkowo część maszynowni z silnikami parowymi była chroniona płytami pancernymi o grubości 51 mm - 38 mm (2 in - 1,5 in). Pancerz wież artylerii głównej miał grubość 203 mm (8 in) od czoła, na bokach 178 mm (7 in). Działa artylerii średniej również były chronione od czoła przez taki sam pancerz, jednak z boków miały pancerz jedynie o grubości 152 mm (6 in). Barbety i ciągi amunicyjne miały grubość 178 mm (7 in), jednak pomiędzy głównym, a górnym pokładem zmniejszała się jedynie do 51 mm (2 in). Grubość dolnego pokładu pancernego wahała się pomiędzy 38 mm (1,5 in) na płaskiej części aż do 51 mm (2 in) na skosach, łączących pokład z burtowym pasem pancernym, na całej długości okrętu. Na dziobie i na rufie okrętu grubość pokładu pancernego w części płaskiej również wzrastała do 51 mm (2 in). Stanowisko dowodzenia było opancerzone od czoła i z boków pancerzem o grubości 254 mm (10 in), jednak z tyłu grubość zmniejszała się do 76 mm (3 in).
Napęd
Okręty były napędzane przez dwie 4-cylindrowe, pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszonych potrójnego rozprężania. Każda napędzała jeden wał. Moc generowana przez maszyny parowe wynosiła 27 000 ihp, co przekładało się na prędkość maksymalną wynoszącą 23 węzły. Parę generowało 24 kotłów wodnorurkowych, które wypracowywały parę o ciśnieniu 275 psi. Oprócz 2060 ts węgla okręt zabierał 750 ts ropy, która była wtryskiwana na paleniska, aby zwiększyć spalanie węgla. 6 grudnia 1907 r. "MINOTAUR" podczas ośmiogodzinnych prób silników uzyskał 23,01 węzła przy mocy maszyn 27 049 ihp. HMS "SHANNON" okazał się najwolniejszy z całej trójki, osiągając podczas takiej samej próby trzy dni wczesniej jedynie 22,324 węzła przy mocy maszyn 27 372 ihp.
Służba
HMS Defence
22.02.1905
Rozpoczęcie budowy okrętu w stoczni Pembroke Dock, Wales.
27.04.1907
Wodowanie okrętu. Matką chrzestną została Lady Cawdor.
Okrętzostał wcielony do służby z przydziałem do 5. Cruiser Squadron w składzie Home Fleet.
23.03.1909
W momencie reorganizacji Home Fleet okręt został przeniesiony do 2. Cruiser Squadron.
06.1909
Okręt został przeniesiony do 1. Cruiser Squadron.
1911 - 1912
Okręt został przydzelony do ochrony królewskiego jachtu "MEDINA", w takcie królewskiej podróży do Delhi Durbar w Indiach.
1912
Po powrocie do Plymouyh okręt został przydzielony do China Station.
12.1912
Okręt został przydzielony do 1. Cruiser Squadron w składzie Mediterranean Fleet jako okręt flagowy.
08.1914
W momencie rozpoczęcia I wojny światowej okręt był zaangażowany w pościg za niemieckimi krążownikami: liniowym "GOEBEN" i lekkim "BRESLAU", które przedzierały sie do Turcji. Z racji przewagi niemieckiej eskadry nad ścigającymi ją okrętami brytyjskimi dowódca eskadry, Rear-Admiral Ernest Troubridge zdecydował się nie angażować w walkę. W zamian tego okręty niemieckie zostały zablokowane w Dardanelach.
10.09.1914
Okręt został wysłany na Południowy Atlantyk w ramach polowania na niemiecką Eskadrę Wschodnioazjatycką. Rozkaz został cofnięty kiedy okazało się iż Niemcy nadal znajdują się na Wschodnim Pacyfiku i krążownik wrócił do blokowania Dardaneli.
10.1914
Okręt ponownie został wysłany na Południowy Atlantyk z rozkazem dołączenia do eskadry którą dowodził Rear-Admiral Christopher Cradock, jednak kiedy dotarł 3 listopada do Montevideo w Urugwaju, na okręt dotarły wieści że dwa dni wcześniej eskadra admirała Cradock'a została niemal w całości zniszczona przez Niemców pod Coronelem.
11.1914
Okręt spotkał się z krążownikami HMS "INFLEXIBLE" i HMS "INVINCIBLE", przekazując na ten ostatni swoją radiostację dalekiego zasięgu. Później udał się do Południowej Afryki, skąd eskortował konwój z wojskiem do Wielkiej Brytanii. 8 grudnia okręt opuścił Table Bay, Cape Town i po przybyciu do Wielkiej Brytanii został przydzielony do 1. Cruiser Squadron jako okręt flagowy.
31.05.1916
Okręt wziął udział w bitwie jutlandzkiej. Przewodził 1. Cruiser Squadron pod flagą Rear-Admiral Sir Roberta Arbuthnota. Dywizjon znajdował się na lewym skrzydle osłony czoła Grand Fleet. O godzinie 5.47 pm HMS "DEFENCE" i HMS "WARRIOR", dwa pierwsze okręty eskadry, zauważyły niemiecką II Grupę Zwiadowczą i otworzyły ogień. Salwy okazały się za krótkie i oba okręty wykonały zwrot w prawo by skrócić dystans, wchodząc jednocześnie na kurs krążownikowi liniowemu "LION", który musiał odbić w bok, aby uniknąc kolizji. Niewiele później krążowniki spotkały uszkodzony i unieruchomiony lekki krążownik niemieckie "WIESBADEN" i ruszyły w jego kierunku. Kiedy krążowniki znajdowały się około 5000 m od unieruchomionego okrętu, około 6.05 zostały zauważone przez nadciągający na kontrkursie niemiecki krążownik liniowy "DERFFLINGER" i co najmniej cztery pancerniki niemieckie. Średnia odległość od niemieckich ciężkich okrętów wynosiła mniej niż 7300 m. Niemcy otworzyli tak gwałtowny ogień, iż już o 6.20 HMS "DEFENCE" wyleciał w powietrze. Został trafiony co najmniej dwoma salwami cieżkich pocisków, co spowodowało wybuch dziobowego magazynu amunicyjnego pocisków 9,2-cala. Wszyscy na pokładzie zginęli, oblicza się iż w owej chwili było to od 893 do 903 oficerów i marynarzy.
1984
Wbrew początkowym opiniom, iż okręt został rozerwany na kawałki jego wrak został odnaleziony w 1984 r. przez Clive Cusslera z National Underwater and Marine Agency for North Sea and English Channel na pozycji 56°58′02″N 05°49′50″E. W 2001 r. na okręt po raz pierwszy dotarł zespół badawczy pod kierownictwem archeologa oceanicznego Innes McCartney. Wrak okazał się niemal nienaruszony, pomijając uszkodzenia odniesione przy eksplozji magazynów amunicji. Wrak jest chroniony na mocy Protection of Military Remains Act 1986 jako zbiorowa mogiła.
Znani dowódcy (przydziały)
26.08.1908 - 05.10.1908
Captain Thomas W. Kemp (na czas prób morskich)
16.11.1908 - 12.01.1911
Captain Cecil F. Dampier
12.01.1911 - 06.01.1913
Captain Henry H. Bruce
06.01.1913 - 10.1914
Captain Fawcet Wray (oficer flagowy)
10.1914 - 15.01.1916
Captain Eustace La T. Leatham
15.01.1916 - 31.05.1916
Captain Stanley V. Ellis (zginął z okrętem)
HMS Minotaur
02.01.1905
Położenie stępki okrętu w Devonport Royal Dockyard.
06.06.1907
Wodowanie okrętu. Matką chrzestną okrętu została Hrabina Crewe.
05.11.1907
Jeszcze przed oddaniem do służby na okręcie zdażył sie wypadek. W wyniku eksplozji pyłu węglowego zginęło 3 marynarzy i jeden robotnik portowy.
01.04.1908
Ukończenie okrętu i wcielenie do służby. Koszt okrętu wyniósł 1 410 356 funtów. Okręt został przydzielony od 5. Cruiser Squadron w składzie Home Fleet.
06.1908
Okręt eskortował królewski jacht "VICTORIA AND ALBERT" z Królem Edwardem VII z Kilonii w Niemczech, do Reval.
07.1908
Okręt eskortował krążownik liniowy HMS "INDOMITABLE", którym podróżował Książę Walii. Książę udawał się do Kanady na obchody rocznicy założenia Quebec City.
24.03.1909
W ramach reorganizacji Home Fleet okręt został przeniesiony do 1. Cruiser Squadron.
06.1909 - 07.1909
Okręt wziął udział w dwóch Przeglądach Floty.
01.1910
Okręt został wysłany do China Station, gdzie 25 stycznia zastąpił krążownik pancerny HMS "KING ALFRED" w charakterze okrętu flagowego dla Vice-Admiral Alfred Leigh Winsloe.
11.1913 - 11.1914
Zapis z dzienników okrętowych, obrazujący marszrutę okrętu w okresie od listopada 1913 r. do listopada 1914 r. można znaleźć na stronie Naval History.
03.07.1914
Okręt przebywał w Wei Hai Wei, podczas gdy większośc okrętów przydzielonych do China Station znajdowała się w Hongkongu.
08.1914
Krótko po rozpoczęciu wojny okręt wraz z krążownikiem pancernym HMS "HAMPSHIRE" i lekkim "NEWCASTLE" udał się na niemiecką wyspę Yap, gdzie 11 sierpnia zdobył niemiecki węglowiec "ELSBETH", oraz zniszczył radiostację na wyspie.
09.1914
Okręty bezskutecznie poszukiwały okrętów niemieckiej Eskadry Wschodnioazjatyckiej, a w połowie września wezmą udział w polowaniu na lekki krążownik "EMDEN", który zniszczył kilka statków w zatoce Bengalii. "MINOTAUR" został przydzielony do zachodniego wybrzeża Sumatry, jednak poszukiwania niemieckiego raidera okazały się nieskuteczne. Pod koniec września okręt został przydzielony do eskorty konwoju wojskowego z z Wellington w Nowej Zelandii.
06.11.1914
Gdy Admiralicja dowiedziała się o klęsce w bitwie pod Coronelem oddelegowała ze służby konwojowej HMS "MINOTAUR" i wysłała go do wzmocnienia eskadry na Przylądku Dobrej Nadziei. W momencie dotarcia na miejsce okręt stał się jednostką flagową eskadry stacjonującej w Cape of Good Hope Station, pod Vice Admiral Herbert King-Hall. Okręt wziął udział w eskorcie konwoju z wojskami południowo-afrykańskimi które udawały się do zatoki Luderitz w niemieckiej południowo-zachodniej Afryce.
12.1914
W momencie bitwy pod Falklandami okręt znajdował się w okolicach Table Bay, Południowa Afryka i 8 grudnia został odwołany do Wielkiej Brytanii.
1915
Po przybyciu do kraju okręt został okrętem flagowym 7. Cruiser Squadron pod Rear Admiral Arthur Waymouth. Dywizjon bazował w Cromarty Firth. Okręt został skierowany na krótki remont i modernizację (wszedł do doku w Invergordon 29.10 1915 r.), a po ponownym wejściu do służby, aż do następnego roku patrolował obszar Morza Północnego.
30.05.1916
Okręt został przeniesiony do 2. Cruiser Squadron. Następnego dnia okręt wziął udział w bitwie jutlandzkiej jako okręt flagowy dla Rear Admiral Herbert Heath. Nie wziął udziału w wymianie ognia podczas bitwy.
18.08.1916
Grand Fleet wraz z "MINOTAUR" wyszła w morze w odpowiedzi na odszyfrowany komunikat z informacją że niemal cała niemiecka flota wyszła z portów w nocy z zadaniem zbombardowania portu w Sunderland 19 sierpnia. Zadanie to miało byc poprzedzone intensywnym zwiadem wykonanym przez okręty podwodne i sterowce. Niemcy przerwali realizację planów rzucając się w pościg za brytyjską eskadrą zauważoną przez jeden ze sterowców. Była to eskadra Harwich Force, dowodzona przez Commodore Tyrwhitt'a. Po uzmysłowieniu sobie iż ścigana eskadra nie jest zespołem okrętów liniowych Niemcy zawrócili w kierunku swoich portów, podobnie jak Grand Fleet. Przez resztę roku okręt służył w Northern Patrol.
11.12.1917
Okręt wraz z HMS "SHANNON" i czterema niszczycielami, został przydzielony do patrolowania szlaku konwoju między Lerwick i Norwegią, ale nazajutrz Niemcy z powodzeniem zniszczyli konwój przy norweskim wybrzeżu i wrócili niezauważeni do swoich portów. Brytyjskie okręty pomogły ratować ocalałych i eskortowały jedyny ocalały okręt z konwoju, uszkodzony niszczyciel HMS "PELLEW", z powrotem do Scapa Flow.
05.02.1919
Okręt został wycofany ze służby. W maju został umieszczony na liście okrętów do zbycia.
03.1920
Okręt został wystawiony na sprzedaż i sprzedany na złom w następnym miesiącu.
Znani dowódcy (przydziały)
01.04.1908 - 03.12.1909
Captain William O. Boothby
03.12.1909 - 01.01.1910
Captain Hugh H. D. Tothill
01.01.1910 - 10.01.1913
Captain George C. Cayley
10.01.1913 - 29.12.1915
Captain Edward B. Kiddle
29.12.1915 - 01.12.1916
Captain Arthur C. S. H. D'Aeth
01.12.1916 - 05.02.1917
Captain Vincent B. Molteno
05.02.1917 - 02.1918
Captain John E. T. Harper
14.02.1918 - 05.02.1919
Captain Charles N. Tindal-Carill-Worsley
HMS Shannon
02.01.1905
Rozpoczęcie budowy okrętu w stoczni Chatham Dockyard.
27.04.1907
Wodowanie okrętu. Matką chrzestną została Lady Carrington.
10.03.1908
Ukończenie budowy. Koszt okrętu wyniósł 1 415 135 funtów. Kiedy okręt był wyposażany w Portsmouth doszło do zderzenia z pancernikiem "PRINCE GEORGE", który zerwał się z cum i zdryfował na krążownik. Oba okręty doznały jedynie niewielkich uszkodzeń. Jednocześnie okręt wcielono do służby w 5. Cruiser Squadron, Home Fleet jako okręt flagowy.
04.1909
Okręt został przeniesiony do 2. Cruiser Squadron w charakterze tzw. "private ship" czyli okrętu w czynnej służbie jako okręt flagowy jednak bez przydziału oficera flagowego.
01.03.1910
Okręt został oficjalnie okrętem flagowym Dywizjonu.
01.1911
Okręt odwiedził Torbay.
05.03.1912
Okręt został zmieniony w pełnieniu funkcji okrętu flagowego przez krążownik liniowy "INDOMITABLE" i został przeniesiony do 3. Cruiser Squadron, gdzie również pełnił rolę okrętu flagowego.
01.1914
W trakcie ćwiczeń u północnych wybrzeży Hiszpanii krążownik zastąpił krążownik liniowy "INDOMITABLE" w roli okrętu flagowego 2. Cruiser Squadron.
02.1914
Krążownik wraz z 1. Battlecruiser Squadron oraz innymi okrętami 2. Cruiser Squadron odwiedził Brest we Francji.
10.1914
Okręt po rozpoczęciu wojny dostał zadanie patrolowania morza nieopodal wybrzeży Norwegii i kilkukrotnie nieomal przechwycił niemiecki krążownik pomocniczy SS "BERLIN".
26.11.1914
Podczas spotkania przy Heligoland Bight okręt został obrzucony bombami przez niemiecki samolot.
11.1914 - 24.01.1915
Okręt przeszedł niewielki remont i modernizację.
30.12.1915
Krążownik był obecny w Cromarty Firth podczas eksplozji krążownika HMS "NATAL" i brał udział w operacji poszukiwania ocalałych.
31.05.1916
Podczas bitwy jutlandzkiej znajdował się w części floty, która wogóle nie była zaangażowana w walkę. Okręt spędził na morzu kilka dni po bitwie szukając ocalałych z bliźniaczego krążownika HMS "DEFENCE" i innych okrętów.
02.05.1919
Okręt został zdjęty ze służby i został skierowany do pełnienia funkcji okrętu zabezpieczenia socjalnego.
Rysunek przedstawiający okręt w Scapa, w 1918 r. Widoczny charakterystyczny kamuflaż. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Minotaur
Data zdjęcia nieznana.
HMS Minotaur
Data zdjęcia nieznana.
HMS Minotaur
Data zdjęcia nieznana.
HMS Minotaur
Data zdjęcia nieznana.
HMS Minotaur
Data zdjęcia nieznana.
HMS Minotaur
Okręt w okresie pobytu w China Station.
HMS Minotaur
Data zdjęcia nieznana.
HMS Minotaur
Data zdjęcia nieznana.
HMS Minotaur
Okręt z japońskim krążownikiem "Ibuki" w Wellington, październik 1914 r. (Biblioteka stanu Wiktoria)
HMS Minotaur
Okręt z japońskim krążownikiem "Ibuki" w Wellington, październik 1914 r. (Biblioteka Narodowa Nowej Zelandii)
HMS Minotaur
Data zdjęcia nieznana.
HMS Minotaur
Data zdjęcia nieznana.
HMS Minotaur
Data zdjęcia nieznana. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Minotaur
Zdjęcie z lata 1914 r. z Tsingtao, przedstawiające niemiecki krążownik SMS "Scharnhorst" wraz z HMS "Minotaur" (z tyłu). Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Minotaur
Data zdjęcia nieznana. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Minotaur
Data zdjęcia nieznana. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Minotaur
Data zdjęcia nieznana. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Minotaur
Data zdjęcia nieznana. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Minotaur
Zdjęcie z 1908 r. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Minotaur
Data zdjęcia nieznana.
HMS Shannon
Wieże dział 7,5 cala czekające na zamontowanie. Data zdjęcia nieznana.
HMS Shannon
Wodowanie okrętu, 20 września 1906 r.
HMS Shannon
Data zdjęcia nieznana.
HMS Shannon
Data zdjęcia nieznana.
HMS Shannon
Data zdjęcia nieznana.
HMS Shannon
Data zdjęcia nieznana.
HMS Shannon
Data zdjęcia nieznana.
HMS Shannon
Data zdjęcia nieznana.
HMS Shannon
Data zdjęcia nieznana.
HMS Shannon
Data zdjęcia nieznana.
HMS Shannon
Zdjęcie z 1918 r.
HMS Shannon
Data zdjęcia nieznana.
HMS Shannon
Data zdjęcia nieznana.
HMS Shannon
Data zdjęcia nieznana. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Shannon
Okręt w Cromarty, listopad 1915 r. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Shannon
Data zdjęcia nieznana. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Shannon
Data zdjęcia nieznana. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Shannon
Zdjęcie z 1907 r. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Shannon
Data zdjęcia nieznana. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Shannon
Data zdjęcia nieznana. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Shannon
Data zdjęcia nieznana. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Shannon
Zdjęcie z 1914 r. Z zasobów Imperial War Museums.
Źródła: - Dawid Lyon, Rif Winfield (2004). The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889. Chatham Publishing. - Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press. - Wikipedia, oraz inne strony internetowe.