Rother (1904)

HMS RotherTen niszczyciel został zbudowany z własnej inicjatywy stoczni Palmers Shipbuilding and Iron Company, Jarrow. Po negocjacjach został zakupiony przez Admiralicję w ramach programu rozbudowy 1904 – 1905 Naval Estimates. Konstrukcyjnie stanowił powtórzenie projektu wcześniejszych niszczycieli wybudowanych w tej stoczni - okrętów podtypu "URE".
Kraj: Wielka Brytania
klasa: niszczyciel

Specyfikacja

Nazwa okrętu Stocznia Położenie stępki Wodowanie Ukończenie budowy Los okrętu
ROTHER Palmer DYd 23.03.1903 05.01.1904 ?.05.1905 Złomowany w 1919 r.

Dane taktyczno-techniczne

Wymiary:

Wyporność pełna 662 ts
Wyporność normalna 592 ts ("Британские эсминцы" podaje 540 ts)
Długość całkowita 70,10 m (230 ft 0 in)
Długość pomiędzy pionami 68,58 m (225 ft 0 in)
Szerokość 7,16 m (23 ft 6 in)
Głębokość 4,19 m (13 ft 9 in)
Zanurzenie Conway podaje 2,84 m (9 ft 4 in)

Napęd:

Maszyny Dwie 4-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania; 4 kotły wodnorurkowe firmy Red; 2 śruby
Moc indykowana  7000 ihp 
Prędkość 25,5 węzła
Paliwo od 65 ton do 130 ton
Zasięg 1735 mil morskich przy prędkości 11 węzłów

Opancerzenie:

Brak  

Uzbrojenie:

Początkowe 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF; 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowych (6 pdr) 8 cwt QF; 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in)
Modernizacja w 1906 r. 4 działa 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 8 cwt QF; 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in)

Ludzie:

Załoga 70 oficerów i marynarzy

Projekt

Niszczyciele typu "RIVER" oceniono jako bardzo udany projekt, uważany za pierwszy prawdziwy typ kontrtorpedowców brytyjskich i pierwszy na świecie udany typ pełnomorskich kontrtorpedowców. Większy kadłub poprawił nie tylko dzielność morską okrętów, ale pozwolił także na składowanie większej ilości węgla, podnosząc zasięg okrętów do ok. 2000 mil morskich. Począwszy od około 1904 roku praktycznie wszystkie wówczas powstające na świecie kontrtorpedowce w mniejszym czy większym stopniu kopiowały rozwiązania użyte w typie "RIVER". Po raz pierwszy od powstania klasy kontrtorpedowców nie podporządkowano wszystkiego osiągnięciu maksymalnej prędkości, dzięki czemu powstały pierwsze pełnowartościowe jednostki, mogące służyć nie tylko jako szybkie torpedowce, ale także będące w stanie służyć jako prawdziwe okręty eskortowe dla głównych sił floty. W programie rozbudowy floty 1901 - 1902 Programme uwzględniono dziesięć okrętów. Początkowo dwa z nich miały być wyposażone w turbiny parowe Parsonsa, ale ostatecznie niszczyciel turbinowy serii "specjal" HMS "VELOX" zastąpił jednego z nich (drugim był  HMS "EDEN"). Stoczniami zaangażowanymi w budowę pierwszych niszczycieli tego typu były Palmers (trzy okręty typu "ERNE"), Yarrow (trzy okręty typu "USK"), Hawthorn Leslie (dwa okręty, HMS "DERWENT" i turbinowy HMS "EDEN") i Laird (dwa okręty typu "FOYLE"). Nazwy wszystkich okrętów tego typu pochodziły od nazw rzek angielskich – stąd początkowa nazwa typu (ang. river - rzeka).

W ramach programu rozbudowy floty 1902 - 1903 Programme zamówiono kolejne 8 niszczycieli: dwa niszczyciele w stoczni Thornycroft (podtyp "KENNET"), jeden w stoczni Yarrow (HMS "WELLAND"), dwa w stoczni Palmers (podtyp "CHERWELL"), dwa w stoczni Laird (podtyp "ARUN") oraz jeden w stoczni Hawthorn Leslie (HMS "WAVENEY"). W ramach programu rozbudowy floty 1903 - 1904 Programme zamówiono kolejne 15 niszczycieli: dwa okręty w stoczni Thornycroft (podtyp "CHELMER"), dwa okręty w stoczni Yarrow (podtyp "GALA"), dwa okręty w stoczni White (podtyp "NESS"),trzy okręty w stoczni Palmers (podtyp "URE"), trzy okręty w stoczni Laird (podtyp "LIFFEY"), oraz trzy okręty w stoczni Hawthorn Leslie (podtyp "BOYNE"). W większości te okręty stanowiły powtórzenie projektów niszczycieli zbudowanych w tych stoczniach w ramach poprzednich planów rozbudowy floty, jednak zdarzały się niewielkie różnice, głównie w wymiarach. Stocznia Palmers Shipbuilding and Iron Company, Jarrow 23.03.1903 r. położyła stępkę pod kolejny niszczyciel, który był bardzo podobny do niszczycieli podtypu "URE". Właściciele stoczni mieli nadzieje, że sprzedają wybudowany okręt Admiralicji, mimo że nie został on przez nią zamówiony. Po trudnych negocjacjach i pozytywnym przejściu prób morskich Admiralicja przychyliła się do propozycji stoczni, rezygnując z jednego z zamówionych niszczycieli z planu 1904 – 1905 Naval Estimates (oryginalnie zamówione 14 niszczycieli w tym programie miało zostać wybudowane w ramach zmodyfikowanego projektu bazującego na typie "RIVER"). 

W dniu 30 sierpnia 1912 r. Admiralicja nakazała, aby wszystkie typy niszczycieli zostały oznaczone znakami alfanumerycznymi zaczynającymi się od litery "A". Jednostki typu "RIVER" zostały przydzielone do typu "E". Po 30 września 1913 r. te okręty były znane jako niszczyciele typu "E" i miały literę "E" namalowaną na kadłubie poniżej nadbudówki mostka oraz na kominie najbliższym dziobu lub rufy. 

Konstrukcja

Służba

23.03.1903 Położenie stępki okrętu w stoczni Palmers Shipbuilding and Iron Company, Jarrow.
05.01.1904 Wodowanie okrętu. 
05.1905 Ukończenie budowy okrętu. Koszt okrętu wyniósł 72 000 funtów. Po wcieleniu do służby okręt został przydzielony do Sheerness-Chatham Reserve.
09.1905 Jak donosiła ówczesna prasa, we wrześniu 1905 roku James Furneaux, syn naczelnego oficera straży przybrzeżnej Herne Bay, znalazł na plaży jedną z torped z niszczyciela "ROTHER", najwyraźniej niedługo po jej wystrzeleniu w trakcie ćwiczeń.
1907 - 1909 Na początku roku okręt znajdował się w składzie okrętów przydzielonych do 2. Destroyer Flotilla z bazą w The Nore, jednakże w owym czasie nie znajdował się w czynnej służbie, jednak jako jednostka rezerwowa, z załogą szkieletową, odbywając jedynie ćwiczenia w okresie letnim. W takiej formie okręt spędził co najmniej do 1909 r.
27.07.1907 W piątek, 27 lipca "ROTHER" został uderzony przez nieznany wówczas statek handlowy, doznając uszkodzeń, które zmusiły go do powrotu do Portsmouth. Kilka dni później agent Lloyd's w Gravesend zgłosił, że "COLSTRUP" z Guernsey zderzył się z nieznanym torpedowcem, którym z dużym prawdopodobieństwem mógł być właśnie "ROTHER".
01.1909 Okręt przeszedł remont w Sheerness.
04.1909 Okręt został przydzielony do 1. Destroyer Flotilla, 1. Division, Home Fleet.
09.1910 Maszyny niszczyciela uległy awarii podczas ćwiczeń artyleryjskich na wodach Szkocji i musiał zostać odholowany na południe przez niszczyciel "SWALE". Dotarł do Sheerness 2 września i został następnie odholowany do Chatham w celu naprawy.
02.11.1909 Okręt zderzył się z niszczycielem HMS "CRUSADER" nieopodal latarniowca Longsand. HMS "ROTHER" został naprawiony w Harwich siłami załogi okrętu - bazy, byłego krążownika HMS "BLENHEIM".
1912 Okręt został wysłany na remont kotłów do Pembroke Dockyard. Po zakończeniu remontu, w kwietniu 1912 r. został przydzielony do 5. Destroyer Flotilla, patrolowej flotylli z bazą w Harwich. Okręt pozostawał w składzie flotylli z załogą szkieletową.
30.08.1912 W dniu 30 sierpnia 1912 r. Admiralicja nakazała, aby wszystkie typy niszczycieli zostały oznaczone znakami alfanumerycznymi zaczynającymi się od litery "A". Jednostki typu "RIVER" zostały przydzielone do typu "E". Po 30 września 1913 r. te okręty były znane jako niszczyciele typu "E" i miały literę "E" namalowaną na kadłubie poniżej nadbudówki mostkai oraz na komienie najbliższym dziobu lub rufy.
1914 Na początku 1914 r. okręt został przeniesiony do 9. Destroyer Flotilla z bazą w Chatham. Pełnił funkcję tendera dla byłego krążownika HMS "ST GEORGE". Zadania flotylli obejmowały patrole przeciwko okrętom podwodnym i przeciwminowe na obszarze Firth of Forth. Od 6 grudnia 1914 r. okręt nosił numer N32, od 1 września 1915 r. numer D29, natomiast od 1 stycznia 1918 r. numer D73.
01.1915 Okręt w tym okresie nadal był częścią 9. Destroyer Flotilla. Flotylla była podzielona na cztery dywizjony (HMS "ROTHER" należał do 1. Division), jeden w Immingham przechodził zabiegi konserwacyjne, a pozostałe trzy pełniły służbę bazując w Tyne i Tees, obejmując swym działaniem obszar między St. Abb’s Head, a Flamborough.
04.1915 Okręt został przeniesiony do Portsmouth Defence Flotilla. Wraz z upływem czasu okręt został przydzielony do Portsmouth Escort Flotilla w związku ze zmianą nazwy związku taktycznego.
09.1917 Okręt został przeniesiony do 7. Destroyer Flotilla z bazą w Humber.
02.1918 Okręt przeniesiono do 1. Destroyer Flotilla, z bazą w Portsmouth.
1919 Okręt został odstawiony do rezerwy i umieszczony na liście okrętów do zbycia.
23.07.1919 Okręt został sprzedany dla Thos W Ward, Sheffield i złomowany w Briton Ferry, Glamorgan. 

Znani dowódcy (przydziały)

23.05.1905 - 01.08.1905 Lieutenant & Commander Bernard J. H. Ward
01.08.1905 - 31.03.1906 Lieutenant & Commander William S. F. Forbes
31.03.1906 - 29.09.1908 Commander Christopher P. Metcalfe
29.09.1908 - 18.10.1909 Lieutenant & Commander George F. Hyde
19.10.1909 - 04.09.1911 Lieutenant & Commander Claud F. Allsup
09.1911 - 15.12.1911 Lieutenant & Commander David V. F. Erskine
06.07.1912 - 29.07.1912 Lieutenant & Commander John P. Landon
29.07.1912 - 21.02.1913 Commander Robert A. Hornell
22.02.1913 - 06.04.1914 Commander Walter L. Allen
06.04.1914 - 05.01.1916 Commander Quentin C. A. Craufurd
07.01.1916 - 29.03.1916 Lieutenant in Command Henry R. James
29.03.1916 - 04.07.1916 Lieutenant in Command John A. P. Legh
25.01.1917 - 26.06.1917 (?) Lieutenant in Command Edward D. W. Lawford
25.06.1917 - 08.1917 (?) Lieutenant R.N.R. in Command Ernest M. Hawkins
25.08.1917 - ? Lieutenant R.N.R. in Command Arthur Cocks
30.11.1917 - ? Acting Lieutenant R.N.R. Edward R. Lingen Burton

Galeria


Źródła:
- Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Norman Friedman (2009). British Destroyer - From Earliest Days to the Second World War. Seaforth Publishing
- Эдгар Дж.Марч. Британские эсминцы. История эволюции. 1892—1953. Часть 1. — "Галея Принт", 2012
- Wikipedia oraz inne strony internetowe.