Waveney (1903)

HMS WaveneyTen okręt został zbudowany w stoczni R.W. Hawthorn Leslie and Company, Ltd, Newcastle-upon-Tyne w ramach programu rozbudowy 1902 – 1903 Naval Estimates. Konstrukcyjnie był niemal identyczny z wcześniejszym niszczycielem z tej stoczni - HMS "DERWENT".
Kraj: Wielka Brytania
klasa: niszczyciel

Specyfikacja

Nazwa okrętu Stocznia Położenie stępki Wodowanie Ukończenie budowy Los okrętu
WAVENEY Hawthorn Leslie DYd 20.10.1902 16.03.1903 ?.06.1904 Złomowany w 1920 r.

Dane taktyczno-techniczne

Wymiary:

Wyporność pełna 620 ts
Wyporność normalna 550 ts ("British Destroyers..." podaje 533,6 ts)
Długość całkowita 68,73 m (225 ft 6 in) ("British Destroyers..." podaje 67,44 m (221 ft 3 in))
Długość pomiędzy pionami 67,06 m (220 ft 0 in)
Szerokość 7,16 m (23 ft 6 in)
Głębokość 4,20 m (13 ft 9 in)
Zanurzenie 2,16 m (7 ft 1 in) ("Conway..." podaje 2,74 m (9 ft 0 in))

Napęd:

Maszyny Dwie 4-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania; 4 kotły wodnorurkowe firmy Yarrow; 2 śruby
Moc indykowana  7000 ihp 
Prędkość 25,5 węzła
Paliwo od 65 ton do 130 ton
Zasięg 1735 mil morskich przy prędkości 11 węzłów (spotyka się również 1870 mil morskich przy prędkości 11 węzłów)

Opancerzenie:

Brak  

Uzbrojenie:

Początkowe 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF; 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowych (6 pdr) 8 cwt QF; 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in)
Modernizacja w 1906 r. 4 działa 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 8 cwt QF; 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in)

Ludzie:

Załoga 70 oficerów i marynarzy

Projekt

Niszczyciele typu "RIVER" oceniono jako bardzo udany projekt, uważany za pierwszy prawdziwy typ kontrtorpedowców brytyjskich i pierwszy na świecie udany typ pełnomorskich kontrtorpedowców. Większy kadłub poprawił nie tylko dzielność morską okrętów, ale pozwolił także na składowanie większej ilości węgla, podnosząc zasięg okrętów do ok. 2000 mil morskich. Począwszy od około 1904 roku praktycznie wszystkie wówczas powstające na świecie kontrtorpedowce w mniejszym czy większym stopniu kopiowały rozwiązania użyte w typie "RIVER". Po raz pierwszy od powstania klasy kontrtorpedowców nie podporządkowano wszystkiego osiągnięciu maksymalnej prędkości, dzięki czemu powstały pierwsze pełnowartościowe jednostki, mogące służyć nie tylko jako szybkie torpedowce, ale także będące w stanie służyć jako prawdziwe okręty eskortowe dla głównych sił floty. W programie rozbudowy floty 1901 - 1902 Programme uwzględniono dziesięć okrętów. Początkowo dwa z nich miały być wyposażone w turbiny parowe Parsonsa, ale ostatecznie niszczyciel turbinowy serii "specjal" HMS "VELOX" zastąpił jednego z nich (drugim był  HMS "EDEN"). Stoczniami zaangażowanymi w budowę pierwszych niszczycieli tego typu były Palmers (trzy okręty typu "ERNE"), Yarrow (trzy okręty typu "USK"), Hawthorn Leslie (dwa okręty, HMS "DERWENT" i turbinowy HMS "EDEN") i Laird (dwa okręty typu "FOYLE"). Nazwy wszystkich okrętów tego typu pochodziły od nazw rzek angielskich – stąd początkowa nazwa typu (ang. river - rzeka).

W ramach programu rozbudowy floty 1902 - 1903 Programme zamówiono kolejne 8 niszczycieli: dwa niszczyciele w stoczni Thornycroft (podtyp "KENNET"), jeden w stoczni Yarrow (HMS "WELLAND"), dwa w stoczni Palmers (podtyp "CHERWELL"), dwa w stoczni Laird (podtyp "ARUN") oraz jeden w stoczni Hawthorn Leslie (HMS "WAVENEY"). Niszczyciel HMS "WAVENEY" konstrukcyjnie miał być powtórzeniem projektu niszczyciela HMS "DERWENT", jednego z dwóch niszczycieli wybudowanych w stoczni R.W. Hawthorn Leslie and Company, Ltd, Newcastle-upon-Tyne w ramach programu rozbudowy 1901 – 1902 Naval Estimates. W dniu 30 sierpnia 1912 r. Admiralicja nakazała, aby wszystkie typy niszczycieli zostały oznaczone znakami alfanumerycznymi zaczynającymi się od litery "A". Jednostki typu "RIVER" zostały przydzielone do typu "E". Po 30 września 1913 r. te okręty były znane jako niszczyciele typu "E" i miały literę "E" namalowaną na kadłubie poniżej nadbudówki mostka oraz na kominie najbliższym dziobu lub rufy.

Konstrukcja

Służba

20.10.1902 Położenie stępki okrętu w stoczni R.W. Hawthorn Leslie and Company, Ltd, Newcastle-upon-Tyne.
16.03.1903 Wodowanie okrętu. 
06.1904 Ukończenie budowy okrętu. Koszt okrętu wyniósł 87 400 funtów. Po wcieleniu do służby okręt został przydzielony do East Coast Destroyer Flotilla w składzie 1. Fleet z bazą w Harwich.
1906 W Sheerness Dockyard dokonano modyfikacji uzbrojenia, zdemontowano działa 6-funtowe, montując zamiast nich 3 działa 12-funtowe. Po modernizacji okręt przydzielono do 1. Destroyer Flotilla.
26.07.1907 Okręt zderzył się z niszczycielem HMS "GARRY" nieopodal Sandown. Oba okręty doznały niegroźnych uszkodzeń.
04.1909 Okręt został przydzielony do 3. Destroyer Flotilla. Baza flotylli znajdowała się w Harwich.
05.1912 Okręt został przeniesiony do 5. Destroyer Flotilla w składzie 2. Fleet. Okręt pozostawał w składzie flotylli z załogą szkieletową.
30.08.1912 W dniu 30 sierpnia 1912 r. Admiralicja nakazała, aby wszystkie typy niszczycieli zostały oznaczone znakami alfanumerycznymi zaczynającymi się od litery "A". Jednostki typu "RIVER" zostały przydzielone do typu "E". Po 30 września 1913 r. te okręty były znane jako niszczyciele typu "E" i miały literę "E" namalowaną na kadłubie poniżej nadbudówki mostkai oraz na komienie najbliższym dziobu lub rufy.
1914 Na początku 1914 r. okręt został przeniesiony do 9. Destroyer Flotilla z bazą w Chatham. Pełnił funkcję tendera dla byłego krążownika HMS "ST GEORGE". Zadania flotylli obejmowały patrole przeciwko okrętom podwodnym i przeciwminowe na obszarze Firth of Forth. Od 6 grudnia 1914 r. okręt nosił numer N19, od 1 września 1915 r. numer D35, od 1 stycznia 1918 r. numer D96, natomiast od 13 września 1918 r. numer H86.
06.12.1914 Niszczyciele flotylli (HMS "DOON" (flagowy), HMS "WAVENEY", HMS "TEST" i HMS "MOY") odbywały tego dnia patrol nieopodal Hartlepool. W tym samym czasie niemieckie krążowniki liniowe dokonały rajdu na ten port. Niszczyciele tej flotylli nie wzięły bezpośredniego udziału w walce.
10.1915 W momencie połączenia 7. Destroyer Flotilla i 9. Destroyer Flotilla okręt zyskał przydział do 7. Destroyer Flotilla z bazą na rzece Humber. Wraz z siłami tzw. Humber Patrol okręt pełnił służbę patrolową do końca wojny. 
1919 Okręt został zdjęty ze służby i umieszczony na liście okrętów do zbycia.
20.02.1920 Okręt został sprzedany dla Thos W Ward, Sheffield i złomowany w Grays, Essex, Thames Estuary.

Znani dowódcy (przydziały)

14.07.1904 - 08.1904 Commander Harold G. Grenfell (na czas manewrów)
29.08.1904 - 12.01.1906 Commander Reginald Y. Tyrwhitt
12.01.1906 - 28.05.1906 Commander John G. de O. Coke
28.05.1906 - 10.07.1906 Commander Francis G. St. John
10.07.1906 - 01.10.1906 Commander Cecil H. Fox
01.10.1906 - 11.06.1907 Commander Alan C. Bruce
11.06.1907 - 29.01.1908 Commander James W. G. Innes
29.01.1908 - 15.03.1910 Lieutenant-Commander Aubrey E. D. Moore
22.03.1910 - 26.11.1910 Lieutenant & Commander Charles C. Dix
26.11.1910 - 03.03.1911 Lieutenant & Commander John P. Champion
03.03.1911 - 29.02.1912 Lieutenant in Command Hubert E. Gore-Langton
29.02.1912 - 01.05.1912 Lieutenant-Commander Oswald T. Hodgson
16.11.1912 - 14.03.1913 Lieutenant & Commander Owen T. H. Phillips
14.03.1913 - 25.11.1913 Lieutenant-Commander George B. Hartford
26.06.1914 - 02.08.1915 Lieutenant in Command Ralph W. H. Roberts
09.09.1915 - 06.06.1916 Lieutenant in Command Humphrey M. Robson
06.06.1916 - 12.02.1917 Lieutenant in Command Valentine M. Wyndham-Quin
08.02.1917 (?) - 02.1917 Lieutenant in Command Harry A. D. Keate
04.1917 - 19.07.1917 Commander Hamilton C. Allen
17.08.1917 - 14.12.1917 Lieutenant-Commander Charles C. de M. Malan
14.10.1918 - 08.12.1918 Lieutenant-Commander R.N.R. Robert M. Gardner

Galeria


Źródła:
- Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Norman Friedman (2009). British Destroyer - From Earliest Days to the Second World War. Seaforth Publishing
- Эдгар Дж.Марч. Британские эсминцы. История эволюции. 1892—1953. Часть 1. — "Галея Принт", 2012
- Wikipedia oraz inne strony internetowe.