Kraj: Wielka Brytaniaklasa: niszczyciel |
|
Specyfikacja |
| Nazwa okrętu | Stocznia | Położenie stępki | Wodowanie | Ukończenie budowy | Los okrętu |
| FERVENT | Hanna, Donald | 27.03.1894 | 20.03.1895 | ?.06.1901 | Sprzedany w 1920 r. |
| ZEPHYR | Hanna, Donald | 23.04.1894 | 10.05.1895 | ?.07.1901 | Sprzedany w 1920 r. |
Dane taktyczno-techniczne |
Wymiary:
| Wyporność pełna | 320 ts |
| Wyporność normalna | 275 ts |
| Długość całkowita | 62,33 m (204 ft 6 in) |
| Długość pomiędzy pionami | 60,96 m (200 ft 0 in) |
| Szerokość | 5,79 m (19 ft 0 in) |
| Głębokość | brak danych |
| Zanurzenie | 2,21 m (7 ft 3 in) |
Napęd:
| Maszyny | Dwie 3-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania; 2 cylindryczne kotły lokomotywowe (potem 4 kotły wodnorurkowe firmy Reed); 2 śruby |
| Moc indykowana | 4000 ihp |
| Prędkość | 26 węzłów (kontraktowa 27 węzłów) |
| Paliwo | 30 ton węgla (minimum) do 70 ton (maksimum) |
| Zasięg | 1370 mil morskich przy prędkości 11 węzłów |
Uzbrojenie:
| Początkowe | 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF; 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowych (6 pdr) 8 cwt QF; 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in) |
Opancerzenie
| Brak |
Ludzie:
| Załoga | 53 oficerów i marynarzy |
Projekt |
Zamówienie na te okręty ujęto w 1893-94 Follow Up Order, które łącznie opiewało na 36 jednostek zbudowanych w kilku stoczniach. W stoczni Hanna, Donald & Wilson, Paisley zaprojektowano i wybudowano niszczyciele typu "FERVENT". Z racji braku doświadczenia w budowie tego typu jednostek okręty te zostały obarczone wieloma wadami, głównie odbijającymi się na prędkości, podobnie jak niszczyciele typu "CONFLICT" zbudowane przez stocznię J. Samuel White, East Cowes, Isle of Wight. O ile jednak niszczyciele typu "CONFLICT" z trudem bo z trudem osiągały zakontraktowane 27 węzłów, to już niszczyciele typu "FERVENT" z dużymi problemami osiągały 26 węzłów. Przebudowanie ich jeszcze przed oddaniem do służby i wymiana kotłów nie spowodowała że były dużo szybsze. Problemy z odbiorem tych niszczycieli były jednym z powodów problemów stoczni i jej późniejszego bankructwa. Podobnie jak pozostałe z wczesnych serii niszczycieli ich klasyfikacja została unormowana dopiero 30 sierpnia 1912 r., kiedy to pierwsze 42 jednostki zaklasyfikowano do typu "A". Zanim to nastąpiło okręty tego typu były nazywane 27-węzłowcami ("27-knotters"). Koszt pojedyńczego okrętu tego typu wyniósł 33 419 funtów.
Konstrukcja |
Kadłub
Wyporność pełna okrętów liczyła 320 ts, długość całkowita 62,33 m (204 ft 6 in), szerokość wynosiła 5,79 m (19 ft 0 in) natomiast zanurzenie 2,21 m (7 ft 3 in). Kadłub okrętów był wykonany ze stali. Z racji zastosowania dwóch kotłów w dwóch umieszczonych obok siebie kotłowniach okręty miały początkowo tylko jeden gruby i stosunkowo niski komin. Były to jedyne niszczyciele mające pojedynczy komin w Royal Navy. Po wymianie kotłów cylindrycznych typu lokomotywowego na cztery kotły wodnorurkowe typu Reed okręt wyposażono w cztery kominy, z których dwa środkowe były bliżej siebie. Podobnie jak większość wczesnych niszczycieli miały zakryty dziób, ukształtowany na podobieństwo skorupy żółwia (ang. "turtleback"), miał on ułatwić omywanie kadłuba przez fale przy dużej prędkości. W części dziobowej znajdowało się odkryte stanowisko działa 12-funtowego, które w dużym stopniu było zintegrowane z niewielkim mostkiem (stanowiskiem dowodzenia). Powodowało to pewne problemy (głównie dlatego, iż dla wygody oficerowie używali platformy działa jako mostka, zamiast używać stanowiska pod nią) i w późniejszych, większych konstrukcjach odseparowano te dwa elementy.
Uzbrojenie
Okręty podobnie jak niszczyciele poprzednich typów z zamówień uzupełniających były uzbrojone 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF, 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowe (6 pdr) 8 cwt QF i 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in). Działo 12-funtowe znajdowało się na odsłoniętym stanowisku w części dziobowej. Dwa stanowiska szybkostrzelnych dział 6-funtowych znajdowały się zaraz za stanowiskiem dowodzenia, dwa kolejne na burtach na śródokręciu natomiast ostatnie z nich na rufie. Zarówno działo 12-funtowe jak i działa 6-funtowe były wyposażone w osłony przeciwodłamkowe, jednak mogły być one demontowane i często na zdjęciach nie są one uwidocznione. Okręty były wyposażone w dwie wyrzutnie torped umieszczone na obrotowych pojedynczych stanowiskach. W okresie posiadania przez okręty pojedynczego komina obie znajdowały się za nim, w kierunku rufy. W konfiguracji czterokominowej jedna znajdowała się pomiędzy kominami, a druga za ostatnim kominem w kierunku rufy. Wyrzutnie torped w nomenklaturze brytyjskiej określane jako 18-calowe w rzeczywistości miały 17,72 cala, co dawało w przeliczeniu 450 mm. W kilku dostępnych opracowaniach znalazło się twierdzenie że po 1902 r. większość "27-węzłowców" została przezbrojona, zdjęto z nich dwa stanowiska dział 6-funtowych ze śródokręcia i jedną wyrzutnie torped. W pewnym stopniu potwierdzają to dostępne fotografie.
Opancerzenie
Okręty nie posiadały opancerzenia. Jedyną ochroną były zasobnie węglowe umieszczone na burtach.
Napęd
Okręty zostały wyposażone w dwie 3-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania. Parę zapewniały początkowo dwa 2 cylindryczne kotły lokomotywowe. Każdy z kotłów miał oddzielną kotłownię, jednak były one umieszczone obok siebie i odprowadzane z kotłów spaliny były zintegrowane w jednym grubym i stosunkowo niskim kominie. Prędkość maksymalna osiągana przy tym zespole napędowym została zakontraktowana na 27 węzłów. Moc generowana przez maszyny została określona konstrukcyjnie na 4000 ihp. Jednak oba okręty od samego początku trapiły problemy z zespołem napędowym. HMS "FERVENT" na próbach osiągnął jedynie 26,730 węzła przy mocy 3850 ihp podczas trzygodzinnego, uśrednionego pomiaru. Jego bliźniak, HMS "ZEPHYR" osiągnął 27,171 węzła przy mocy 4101 ihp i 357,7 obrotów na minutę. Ze względu na problemy z napędem Admiralicja jedynie warunkowo zezwoliła na wcielenie okrętów do służby, gdyż nawet pięcioletni okres od czasu wodowania kadłubów nie pozwolił na poprawienie błędów konstrukcji. W sierpniu 1897 r. po niezadowalających próbach morskich Admiralicja ze względu na problemy z kotłami lokomotywowymi wydała zgodę na wymianę ich na cztery kotły wodnorurkowe firmy Reed. Spowodowało to zmianę wyglądu okrętów, gdyż zamiast jednego otrzymały one cztery kominy, z których dwa środkowe były bliżej siebie. Jednak nawet wymiana kotłów nie spowodowała iż poprawiły się znacznie osiągi tych jednostek.
Służba |
HMS Fervent
| 27.03.1894 | Położenie stępki okrętu w stoczni Hanna, Donald & Wilson, Paisley. |
| 20.03.1895 | Wodowanie okrętu. |
| ?.06.1901 | Ukończenie budowy okrętu. Koszt okrętu wyniósł 33 419 funtów. Zgodnie z informacjam w "Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905" data ukończenia budowy jest o rok wcześniejsza. Okręt całą służbę spędził na wodach ojczystych. |
| 07.1901 - 08.1901 | Okręt zaraz po wcieleniu do służby wziął udział w letnich manewrach floty. |
| 04.1902 | Okręt został czasowo zdjęty ze służby w Portsmouth i skierowany do remontu i modernizacji polegającej na wzmocnieniu kadłuba, po tym, jak on i jego siostrzany okręt doznali uszkodzenia kadłuba poniżej linii wodnej podczas wchodzenia w silne sztormowe fale w Kanale La Manche. Po zakończeniu remontu, w czerwcu 1902 r. okręt dołączył do Portsmouth Instructional Flotilla. |
| 1910 - 1912 | Okręt został przydzielony do 6. Destroyer Flotilla z bazą w The Nore. 26 listopada 1910 r. okręt wszedł na mieliznę nieopodal Maplin Sands. Jego dowódca został ukarany upomnieniem przez Sąd Wojskowy. W drodze na rozprawę okręt uderzył w boję w porcie Sheerness i uszkodził sobie rufę. Musiał udać się do suchego doku w celu dokonania napraw. |
| 09.08.1912 | Kuter ze 23 skautami wywrócił się nieopodal Isle of Sheppey, dziewięciu z nich utonęło. HMS "FERVENT" wziął udział w poszukiwaniu ciał i po odnalezieniu 8 z nich dostarczył je do Londynu. |
| 02.1913 | Okręt został przydzielony jako tender do szkoły torpedystów w Chatham, wyłącznie z załogą szkieletową. Jednak w maju tego samego roku okręt został w pełni wyposażony w załogę i wcielony do służby. Nadal pełnił swoją funkcję szkoleniową w Chatham. |
| 06.12.1914 | W ramach reorganizacji Floty, okrętom nadano numery identyfikacyjne. HMS "FERVENT" otrzymał numer N17. |
| 02.1915 | Okręt w tym czasie stanowił część Local Defence Flotilla z bazą w The Nore. Znajdował się w jej składzie do samego końca wojny. |
| 01.09.1915 | Jednostce zmieniono numer identyfikacyjny na D97. |
| 01.01.1918 | Ostatnia zmiana numeru identyfikacyjnego, na D39. Okręt nosił ten numer aż do końca kariery. |
| 26.04.1919 | Okręt został zdjęty ze służby w Chatham. |
| 04.1920 | Okręt został umieszczony na liście okrętów do zbycia. |
| 29.04.1920 | Okręt został sprzedany dla Thos. W. Ward z przeznaczeniem na złom. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 12.06.1900 - 04.09.1900 | Lieutenant & Commander Godfrey E. Corbett |
| 03.1902 - 10.06.1902 (?) | Lieutenant & Commander Cecil Halsted France-Hayhurst |
| 21.06.1902 - 15.10.1903 | Lieutenant & Commander Walter Reginald Glynn Petre |
| 15.10.1903 - 04.05.1904 | Lieutenant in Command Claude Seymour |
| 14.05.1904 - 20.07.1905 | Lieutenant & Commander Percy Crabtree |
| 27.07.1905 - 1906 (?) | Lieutenant & Commander Percy Johnson |
| 04.1906 - ? | Chief Gunner in Command Walter G. Jones |
| 01.01.1907 - 04.07.1907 | Lieutenant & Commander Robert J. Buchanan |
| 05.04.1908 - 10.08.1909 | Lieutenant & Commander Henry M. Fothergill |
| 10.08.1909 - 01.01.1910 | Lieutenant & Commander George L. D. Gibbs |
| 01.01.1910 - 15.01.1910 | Lieutenant & Commander Richard W. U. Bayly |
| 22.08.1910 - 12.1912 | Lieutenant & Commander Herbert E. W. C. Whyte |
| 18.04.1913 - 03.12.1915 | Lieutenant in Command Henry R. James (wypożyczony na czas manewrów na lekki krążownik HMS "WEYMOUTH" w dniu 15 lipca 1913 r.) |
| 09.12.1915 - 28.06.1916 | Lieutenant R.N.R. in Command Frank Pattinson |
| 29.07.1916 - 1919 (?) | Lieutenant R.N.R. in Command Frank J. Couldrey |
HMS Zephyr
| 23.04.1894 | Położenie stępki okrętu w stoczni Hanna, Donald & Wilson, Paisley. |
| 10.05.1895 | Wodowanie okrętu. |
| ?.07.1901 | Ukończenie budowy okrętu. Koszt okrętu wyniósł 33 419 funtów. Cały okres służby okręt spędził na wodach ojczystych. |
| 07.1901 - 08.1901 | Na okręt została przydzielona załoga z niszczyciela HMS "DECOY", zaś sam HMS "ZEPHYR" zajął jego miejsce jako tender przy szkole artylerzystów w Cambridge. W tym samym roku od razu wziął udział w letnich manewrach floty. Do kwietnia 1902 r. okręt pełnił również służbę w składzie Portsmouth Instructional Flotilla. |
| 04.1902 | Okręt został skierowany do remontu i modernizacji polegającej na wzmocnieniu kadłuba, po tym, jak on i jego siostrzany okręt doznali uszkodzenia kadłuba poniżej linii wodnej podczas wchodzenia w silne sztormowe fale w Kanale La Manche. |
| 16.08.1902 | Okręt wziął udział w Rewii Floty z okazji koronacji Króla Edwarda VII. |
| 18.08.1904 | Okręt został staranowany w porcie Portsmouth przez torpedowiec HMS "TB68". Taranowy dziób torpedowca wybił dziurę poniżej linii wodnej niszczyciela, powodując zalanie maszynowni. Sam torpedowiec nie uległ uszkodzeniom. |
| 04.02.1908 | Okręt wziął udział w kolejnej kolizji. Tym razem z torpedowcem typu "CRICKET": HMS "TB2". Zderzenie w porcie Portsmouth zakończyło się wybiciem przez niszczyciel dziury w kadłubie torpedowca, który musiał zostać zadokowany w celu usunięcia uszkodzeń. |
| 1910 - 1912 | Okręt został przydzielony do 6. Destroyer Flotilla z bazą w The Nore. 14 czerwca 1911 r. okręt zderzył się z niszczycielem HMS "ZEBRA" podczas nocnych manewrów u ujścia rzeki Thames. Jedno z dział 6-funtowych i dwie łodzie z HMS "ZEBRA" zostały wyrzucone siłą zderzenia do wody, jednak na szczęście obyło się bez ofiar w ludziach. Po naprawach HMS "ZEPHIR" został przydzielony do Harwich Submarine Flotilla, gdzie zastąpił niszczyciel HMS "PORCUPINE". |
| 02.1913 | Okręt został przydzielony jako tender do szkoły torpedystów w Chatham, wyłącznie z załogą szkieletową. Jednak w maju tego samego roku okręt został w pełni wyposażony w załogę i wcielony do służby. Nadal pełnił swoją funkcję szkoleniową w Chatham. |
| 08.1914 - 08.1916 | Wraz z rozpoczęciem wojny okręt został włączony w skład Nore Local Defence Flotilla. Pozostawał tam aż do sierpnia 1916 r. |
| 06.12.1914 | W ramach reorganizacji Floty okręt otrzymał numer identyfikacyjny N86. |
| 01.09.1915 | Okrętowi zmieniono numer identyfikacyjny na D4A. |
| 08.1916 - 11.1916 | Okręt pozostawał w rezerwie. |
| 11.1916 - 07.1917 | Okręt skierowano na długi remont. |
| 07.1917 - 02.1918 | Okręt ponownie stał się częścią Nore Local Defence Flotilla. Na początku 1918 r. (dokładnie 1 stycznia) po raz ostatni zmieniono jednostce numer identyfikacyjny na D98. |
| 02.1918 | Okręt dołączył do Irish Sea Flotilla, z którą patrolował obszar Morza Irlandzkiego, bazując w Kingstown (obecnie Dún Laoghaire) na południu Irlandii. Pełnił tą służbę aż do końca wojny. |
| 10.02.1920 | Okręt został sprzedany dla Thos W Ward, Rainham z przeznaczeniem na złom. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 22.02.1902 - 30.04.1902 | Lieutenant & Commander Henry W. Osburn |
| 21.06.1902 - 11.03.1903 | Lieutenant & Commander George Norman Ballard |
| 14.07.1904 - 27.10.1904 | Lieutenant in Command Claude Seymour (wypożyczony) |
| 17.09.1904 (?) - 12.01.1905 | Chief Gunner (T) in Command Edward Walker |
| 05.04.1905 - 20.07.1906 (?) | Lieutenant & Commander Richard Daly (również w dowództwie niszczyciela HMS "ROCKET") |
| 03.1906 - 27.04.1906 | Lieutenant & Commander Arthur T. Blackwood (tymczasowo) |
| 03.05.1906 - 03.08.1906 | Lieutenant & Commander Theodore E. J. Bigg (tymczasowo) |
| 03.08.1906 - 08.06.1907 | Lieutenant & Commander Richard Daly (również w dowództwie niszczyciela HMS "ROCKET") |
| 16.09.1907 - 27.03.1909 | Lieutenant & Commander Arthur G. H. Bond |
| 27.03.1909 - 10.01.1910 | Lieutenant & Commander William B. Mackenzie |
| 10.01.1910 - 15.08.1910 | Lieutenant & Commander Eric Q. Carter |
| 15.08.1910 - 24.08.1910 | Lieutenant-Commander Charles W. J. Howard (tymczasowo) |
| 24.08.1910 - 01.1914 | Lieutenant & Commander Charles L. M. M. Crichton |
| 21.01.1914 - 12.11.1915 | Lieutenant in Command Ernest W. Kirkby |
| 12.11.1915 - 1917 (?) | Lieutenant R.N.R. in Command Arthur H. Notley |
Galeria |
Źródła:
- Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Norman Friedman (2009). British Destroyer - From Earliest Days to the Second World War. Seaforth Publishing
- Эдгар Дж.Марч. Британские эсминцы. История эволюции. 1892—1953. Часть 1. — "Галея Принт", 2012
- Wikipedia oraz inne strony internetowe.

Kraj: Wielka Brytania