TB81 (1885)

HMS TB81Zwodowany w 1885 r. okręt, zbudowany jako prywatna inwestycja przez stocznię J. Samuel White, Cowes stanowił kolejne ogniwo w rozwoju torpedowców Royal Navy. Był znacznie większy, szybszy i silniej uzbrojony niż torpedowce typu 125-stopowego ("125-footers"), został zbudowany z założeniem stworzenia tzw. "przechwytywacza torpedowców" (ang. "torpedo boat catcher"), okrętu specjalnie zaprojektowanego do zwalczania innych torpedowców. Z biegiem czasu ta idea zaowocowała zaprojektowaniem i zbudowaniem pierwszych niszczycieli.
Kraj: Wielka Brytania
klasa: torpedowiec

Specyfikacja

Nazwa okrętu Stocznia Położenie stępki Wodowanie Ukończenie budowy Los okrętu
TB81 (ex. SWIFT) White ?.?.1884 ?.?.1885 ?.?.1885 Sprzedany w 1921 r.

Dane taktyczno-techniczne

Wymiary:

Wyporność normalna 137 ts
Wyporność pełna 166 ts
Długość całkowita 46,85 m (153 ft 8½ in)
Długość pomiędzy pionami 45,72 m (150 ft 0 in)
Szerokość 5,33 m (17 ft 6 in)
Zanurzenie 2,90 m (9 ft 6 in)

Napęd:

Maszyny 2-cylindrowa pionowa maszyna parowa o cylindrach podwieszanych podwójnego rozprężania; 1 kocioł parowy typu lokomotywowego; 1 śruba
Moc indykowana  1300 ihp
Prędkość 23 węzły
Paliwo 35 ts węgla
Zasięg brak danych

Opancerzenie:

Brak  

Uzbrojenie:

Początkowe 4 działa 47mm (1,85 in) L/40 3-funtowe (3 pdr) Hotchkiss Mk I QF; 3 wyrzutnie torped 356 mm (14 in)
Modernizacja po 1901 r. 3 działa 47mm (1,85 in) L/40 3-funtowe (3 pdr) Hotchkiss Mk I QF; 3 wyrzutnie torped 356 mm (14 in)

Ludzie:

Załoga 25 oficerów i marynarzy

Projekt

Wraz z rozwojem niewielkich jednostek wyposażonych w torpedy oczywistym stawało się iż, należy pomyśleć o skutecznym sposobie przeciwdziałania takim jednostkom. Zanim jeszcze powstały pierwsze kanonierki torpedowe (które z założenia miały polować na wrogie torpedowce), w stoczni J. Samuel White, Cowes konstruktorzy przewidzieli zapotrzebowanie i postanowili zaprojektować okręt, który od samego początku miał był "łowcą torpedowców". Stocznia w 1894 r. rozpoczęła budowę okrętu o nazwie "SWIFT". Była to inicjatywa całkowicie prywatna, a konstruktorzy stoczni postanowili skorzystać z doświadczeń pozyskanych przy budowie wcześniejszych torpedowców (głównie zbudowanych w tej stoczni torpedowców 125-stopowych ("125-footers")). Zdecydowano się na budowę okrętu sporo większego i lepiej uzbrojonego niż tamte torpedowce jednak rozwijającego podobną szybkość, mającego spore szanse na przechwycenie i zniszczenie jednostek torpedowych wroga. Admiralicja bardzo szybko zainteresowała się eksperymentalną jednostką. Zanim jeszcze okręt przeszedł próby morskie, już rozpoczęły się rozmowy dotyczące nabycia jednostki i wcielenia jej do Royal Navy. W 1885 r. na fali strachu wywołanego możliwą wojną z Rosją zakup został szybko sfinalizowany, nawet bez wyników owych prób. Prace nad jego wykończeniem, a także debata na temat jego uzbrojenia oraz roli trwały aż do 1887 r., kiedy to wszedł do służby jako HMS "TB81", zapoczątkowując przy tym krótkotrwałą klasę okrętów zwaną dosłownie przechwytywacz torpedowców (ang. "torpedo boat catcher").

Konstrukcja

Służba

1884 Rozpoczęcie budowy okrętu w stoczni J. Samuel White, Cowes, jako prywatna inicjatywa stoczni. Przydzielono numer stoczniowy 440.
1885 Wodowanie okrętu. Okręt nazwano "SWIFT".
1885 Zakończenie budowy okrętu. Jeszcze przed zakończeniem prób padła decyzja o zakupie okrętu przez Admiralicję. Przydzielono mu nazwę HMS "TB81".
1885 - 1887 Kiedy minął strach przed wybuchem wojny z Rosją, Admiralicja nie śpieszyła się z wcielaniem okrętu do służby. Aż do 1887 r. trwały dyskusje nad wypracowaniem doktryny użycia tej klasy okrętów i zamontowanego na torpedowcu zestawu uzbrojenia. Okręt w tym samym czasie był wyposażany i poddawany próbom.
08.1890 Podczas letnich manewrów torpedowiec zderzył się z inną jednostką tej klasy: HMS "TB59". Zdarzenie to nastąpiło w nocy w porcie Falmouth, podczas próby przechwycenia jednostek z węglem. "TB81" nie doznał żadnych uszkodzeń.
08.1894 Okręt wziął udział w corocznych, letnich manewrach.
1895 Okręt był jednym z 23 torpedowców I klasy, równych lub dłuższych niż 125-stopy stacjonujących w Portsmouth.
07.1896 Okręt wziął udział w corocznych, letnich manewrach.
26.06.1897 Okręt wziął udział w przeglądzie floty w Spithead z okazji Diamentowego Jubileuszu.
03.08.1901 Podczas manewrów morskich w 1901 roku, "TB81" próbował przechwycić prototypowy niszczyciel napędzany turbiną HMS "VIPER", gdy oba okręty osiadły na mieliźnie na rafie Renonquet koło Alderney. Podczas gdy "TB81" został odholowany i naprawiony, "VIPER" uległ zniszczeniu.
1905 Na okręcie wymieniono kocioł na dwa wodnorurkowe.
1906 Okręt zderzył się z torpedowcem "TB108". Sąd dochodzeniowy stwierdził, dowódca "TB81" Lieutenant & Commander Herbert R. L. Edwards, wykazał "poważny brak umiejętności żeglarskich i zdrowego rozsądku", a Admiralicja nakazała, aby został odwołany tak szybko, jak to możliwe, co stało się 3 lipca 1906 roku.
04.1913 Okręt został ponownie wcielony do służby w Portsmouth z załogą szkieletową.
08.1914 W momencie wybuchu wojny okręt znajdował się w Portsmouth, jako tender dla HMS "VICTORY". Podczas wojny pełnił służbę patrolową operując z Portsmouth i Portland.
15.05.1917 "TB81" został nakierowany przez wodnosamolot w stronę zauważonego w Kanale La Manche okrętu podwodnego. Torpedowiec wykrył możliwy kontakt z okrętem podwodnym na swoim hydrofonie i czekał, aż przeciwnik się wynurzy. Jednak wróg nie wynurzał się, próbując odejść na bezpieczną odległość. Z torpedowca zrzucono ładunki głębinowe co zaowocowało pojawieniem się na powierzchni morza plam ropy. Tym okrętem najprawdopodobniej był niemiecki okręt podwodny "UB-36" lub "UB-20".
1914 - 1918 W czasie I wojny światowej okręt pełnił służbę patrolową na wodach ojczystych.
1919 Okręt został wycofany ze służby.
22.12.1921 Okręt został sprzedany dla J. E. Thomas z Newport.

Znani dowódcy (przydziały)

28.04.1887 - 14.05.1887 Commander George Le C. Egerton (na czas przeglądu floty)
07.07.1887 - 18.08.1887 Lieutenant & Commander Aubrey W. Howe (pożyczony na czas manewrów)
04.07.1888 - 30.08.1888 Lieutenant & Commander Henry B. Jackson (pożyczony na czas manewrów)
18.07.1889 - 06.09.1889 Lieutenant & Commander Henry B. Jackson (pożyczony na czas manewrów)
22.07.1890 - 25.08.1890 Lieutenant & Commander Frederick C. D. Sturdee (na czas manewrów)
21.07.1892 - 31.08.1892 Lieutenant & Commander (T) Frederick C. D. Sturdee (pożyczony na czas manewrów)
11.07.1893 - 17.08.1893 Lieutenant Reginald H. S. Bacon (na czas manewrów)
15.06.1897 - 08.1897 Lieutenant & Commander (T) Dudley R. S. de Chair (na czas manewrów)
11.07.1899 - 08.1899 Lieutenant & Commander Frederick C. U. V. Wentworth (na czas manewrów, oraz w dowództwie Chatham Torpedo Boat Flotilla)
16.07.1901 - 08.1901 Lieutenant & Commander Sydney S. Hall (na czas manewrów, oraz w dowództwie Portsmouth Flotilla)
1904 - ? Lieutenant in Command Joseph A. Shuter
03.01.1905 - 01.1906 Boatswain (T) in Command Joseph C. Davies
12.01.1906 - 03.07.1906 Lieutenant & Commander Herbert R. L. Edwards
03.07.1906 - 18.02.1908 Lieutenant & Commander Charles R. Samson
18.02.1908 - 07.04.1908 Lieutenant & Commander Arthur G. Harris
07.04.1908 - 12.1909 Commander Lionel G. Preston (oraz w dowództwie Devonport T.B. Flotilla)
12.1909 - 14.01.1910 Lieutenant & Commander Lionel G. Dawson
14.01.1910 - 24.02.1910 Lieutenant & Commander Robert G. Hamond
24.02.1910 - 28.06.1912 Lieutenant-Commander Leveson G. B. A. Campbell
28.08.1912 - 16.12.1913 Lieutenant & Commander Stephen Phillimore (oraz w dowództwie Portland Flotilla)
16.12.1913 - 16.03.1916 Lieutenant-Commander Astley D. C. Cooper-Key
16.03.1916 - 16.08.1916 Lieutenant in Command Martin J. C. de Meric
16.08.1916 - 15.06.1917 Lieutenant-Commander Thomas G. Carter
02.07.1917 - 04.02.1919 Lieutenant in Command Leon S. Acheson

Galeria

- Roger Chesneau, Eugene M. Kolesnik, eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Dawid Lyon, Rif Winfield (2004). The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889. Chatham Publishing.
Brown Les; 2023 "Royal Navy Torpedo Vessels 1870-1914"; Seaforth Publishing
- Wikipedia, Wargaming.net oraz inne strony internetowe.