Childers (1883)

HMVS ChildersTorpedowiec I klasy zbudowany w 1883 r. w stoczni John I. Thornycroft & Company, Chiswick dla Victorian Naval Forces, konstrukcyjnie niemal identyczny z brytyjskimi torpedowcami I klasy typu "113-footers".
Kraj: Wielka Brytania (Wiktoria)
klasa: torpedowiec

Specyfikacja

Nazwa okrętu Stocznia Położenie stępki Wodowanie Ukończenie budowy Los okrętu
CHILDERS Thornycroft DYd ?.?.1883 18.08.1883 ?.?.1883 Sprzedany w 1918 r.

Dane taktyczno-techniczne

Wymiary:

Wyporność 60,5 ts
Długość maksymalna 34,44 m (113 ft 0 in)
Długość między pionami 34,04 m (111 ft 8 in)
Szerokość 3,81 m (12 ft 6 in)
Zanurzenie 1,68 m (5 ft 6 in)

Napęd:

Maszyny 2-cylindrowa pionowa maszyna parowa o cylindrach podwieszanych podwójnego rozprężania; 1 kocioł typu lokomotywowego; 1 śruba
Moc indykowana  679 ihp
Prędkość projektowa 18 węzłów
Paliwo 10 ton węgla
Zasięg 1000 mil morskich przy prędkości 11 węzłów

Opancerzenie:

Brak  

Uzbrojenie:

Początkowe 2 wyrzutnie torped 356 mm (14 in) Whitehead; 4 zrzutnie torped; 2 działka 1-funtowe (1 pdr) Hotchkiss

Ludzie:

Załoga 12 oficerów i marynarzy

Projekt

Australia jako samodzielne, choć niekoniecznie całkowicie niepodległe, państwo powstała dopiero w 1901, w XIX wieku na terenach dzisiejszej Australii funkcjonowało sześć niezależnych kolonii brytyjskich. Przed powstaniem Związku Australijskiego w 1901 roku, obrona kolonii opierała się o posiadane przez nie własne siły morskie, oraz wydzielony zespół okrętów Royal Navy, stacjonujący na stałe w Sydney. Pięć z sześciu australijskich kolonii utworzyło własne marynarki wojenne. Były to: Nowa Południowa Walia, Queensland, Australia Południowa, Tasmania i Wiktoria (Australia Zachodnia dysponowała jedynie własnym oddziałem artylerii nadbrzeżnej). Składały się one przede wszystkim z niewielkich jednostek przeznaczonych głównie do patrolowania wód przybrzeżnych. Stała obecność okrętów brytyjskich w Australii datuje się od 1821 roku.

Stan Wiktoria utworzył własną marynarkę wojenną, która działa pod nazwą Victorian Naval Forces. W 1853 rozpoczęto budowę pierwszego okrętu - HMCS "VICTORIA", którego budowę ukończono 30 czerwca 1855. 31 maja 1856 okręt przybył do stanu Wiktoria. W 1859 sformowano brygadę morską. Następnie w 1863 brygada otrzymała status pół-milicji, ponownie przeformowana 1871, zmieniła nazwę na "Rezerwę Morską Wiktorii" i działa już jako pełny organ milicyjny. Po raz ostatni przeformowana w 1885, kiedy przyjęła nazwę "Brygady Morskiej Wiktoii". W okresie swej świetności brygada liczyła 300 milicjantów. Po olbrzymim sukcesie zakupu okrętu HMCS "VICTORIA" rząd kolonialny Wiktorii dokonał zakupu monitora HMVS "CERBERUS", wraz z zakupem tego okrętu, Royal Navy podarowała okręt liniowy HMS "NELSON". W 1884 do listy okrętów VNF dołączono torpedowce: I klasy HMVS "CHILDERS", oraz dwa II klasy: HMVS "LONSDALE" oraz HMVS "NEPEAN" a także kanonierki III klasy: HMVS "VICTORIA" (1884) oraz HMVS "ALBERT".

Marynarki wojenne poszczególnych stanów zostały zlikwidowane 1 marca 1901 r., kiedy to nowa konstytucja zabroniła stanom posiadania osobnych sił zbrojnych i powstała Commonwealth Naval Forces. Jednakże zarówno wcześniejsze marynarki wojenne poszczególnych kolonii, jak i później Commonwealth Naval Forces ściśle podlegały Royal Navy (dlatego okręty zbudowane w tym okresie w materiałach źródłowych należą poniekąd do Royal Navy). Dopiero w 1909 roku premier Australii Alfred Deakin, na fali społecznego entuzjazmu wywołanego wizytą w australijskich portach Wielkiej Białej Floty i wspierany przez komandora Creswella (który od 25 lutego 1904 r. dowodził Commonwealth Naval Forces), uzyskał zgodę rządu brytyjskiego na rozbudowę własnej marynarki wojennej. 10 lipca 1911 roku król Jerzy V oficjalnie sygnował akt powstania niezależnej Royal Australian Navy, przewidujący jednocześnie dla jej okrętów skrót HMAS (His/Her Majesty’s Australian Ship).

Torpedowiec HMVS "CHILDERS" został zamówiony w brytyjskiej stoczni John I. Thornycroft & Company i nazwany na cześć wybitnego urzędnika rządu kolonii, Hugh Cullinga Eardleya Childersa, który po powrocie do Anglii został później pierwszym Lordem Admiralicji. Zamówienie zostało zatwierdzone 25 września 1882 r., zakontraktowany koszt budowy miał wynosić 10 500 funtów. Okręt po zbudowaniu, wyposażeniu i przejściu prób odbiorczych wyruszył z Portsmouth do Australii 3 (5?) lutego 1884 r. Na czas podróży do Australii dowódca okrętu został Lieutenant Thomas H. M. Jerram, RN (późniejszy Admirał, dowódca 2. Battle Squadron, Grand Fleet podczas bitwy jutlandzkiej).

Konstrukcja

Służba

25.09.1882 Zamówienie budowy okrętu.
1883 Rozpoczęcie budowy okrętu w stoczni John I. Thornycroft & Company, Chiswick pod numerem stoczniowym 172.
18.08.1883 Wodowanie okrętu.
16.11.1883 Okręt rozpoczyna próby morskie.
1884 Zakończenie budowy okrętu. Koszt budowy wyniósł 11 027 funtów (w tym 3750 funtów za kadłub, 4750 funtów za napęd, 1500 funtów za uzbrojenie oraz 1027 funtów za pozostałe wyposażenie). 
03.02.1884 Okręt opuścił Portsmouth i udał się w długą podróż do Australii. "CHILDERS" został wyposażony na czas podróży w pięć żagli, które okazały się prawie bezużyteczne, pomimo posiadania specjalnej śruby, przystosowanej do używania razem z ożaglowaniem tak aby nie stawiała oporu. Po drodze zatrzymał się w  Plymouth, skąd udał się w dalszą drogę 5 lutego. Już wtedy uwidoczniły się olbrzymie problemy z żeglugą po wzburzonym morzu niemniej jednak dotarł do Vigo w 59 godzin. 
10.02.1884 W drodze do Kadyksu na okręcie stwierdzono niedostatek paliwa. Fakt ten został odkryty niespodziewanie z powodu złych szacunków pozostałej ilości węgla. Ostatecznie skończyło się na tym iż przepływający mimo parowiec SS "PATHAN" odholował torpedowiec do Gibraltaru za 180 funtów. Po zabunkrowaniu "Childers" ostatecznie dotarł na Maltę (17 lutego), ponownie z niewielką ilością węgla w bunkrach, dwa tygodnie po swoim odejściu z Portsmouth. Dały o sobie znać problemy ze zbyt niskimi kominami. Na Malcie do torpedowca dołączyły kanonierki "ALBERT" i "VICTORIA". Gdy wszystkie trzy okręty dotarły do Port Sudan, zostały przekazane pod komendę Royal Navy, w celu wykorzystania przez Królewską Marynarkę Wojenną w kampanii egipskiej, ale nie brały udziału w działaniach wojennych. W celu oszczędzania węgla w drodze do Aden "CHILDERS" ponownie był holowany przez kanonierkę "VICTORIA". Podróż przez burzliwe wody udowodniła ponadto iż niewielki torpedowiec nie nadaje się do żeglugi po pełnym morzu.Głęboko nurzał się dziobem we wzburzone fale, nabierając wody nawet przez kominy. Trudne warunki żeglugi sprawiły, że po dotarciu do Adenu część załogi (wraz z dowódcą) została hospitalizowana na czas około tygodnia. Po tym okresie, kolejny raz na holu "VICTORIA" torpedowiec prześlizgnął się przez Ocean Indyjski w kierunku Kolombo, gdzie jego załoga cieszyła się krótkim wytchnieniem od trudnej podróży. Ostatecznie "CHILDERS", zahaczając o Batavię, Cieśninę Torres i Brisbane przybył do Sydney, gdzie zakotwiczył w Farm Cove. Załoga zabrała się do malowania okrętu w ramach przygotowań do jego uroczystego przybycia do Melbourne. Przybycie małego okrętu wywołało zrozumiałe zainteresowanie i podziw, z powodu trudności które załoga i okręt musieli przezwyciężyć. W trakcie ostatniego etapu rejsu na podróżników czekała zła pogoda, jednak ostatecznie wszystkie trzy okręty przybyły do zatoki Port Phillip 24 czerwca 1884 r., 19 tygodni po opuszczeniu Anglii.
1884 Początkowe lata służby torpedowiec spędził w służbie odbywając regularne ćwiczenia wokół zatoki Port Phillip.
12.10.1885 Torpedowiec przeprowadził ćwiczenie z kanonierką "ALBERT" w celu eksperymentowania ze swoimi zrzutniami torped.
04.1886 Okręt ostał wyposażony w maszt sygnalizacyjny i uczestniczył w ćwiczeniach, w których atakował wrogi okręt próbujący wejść do ujścia rzeki. Następnie został wyciągnięty na nabrzeże celu konserwacji.
1901 Okręt został wcielony do Commonwealth Naval Forces. Jak inne okręty tej formacji był wielokrotnie wykorzystywany do ćwiczeń i wracał potem na nabrzeże. Mimo że ograniczano się głównie do wód w zatoce Port Phillip, "CHILDERS" czasami zapuszczał się dalej. Po jednej takiej podróży do Launceston w 1905 r., W towarzystwie torpedowca "COUNTESS OF HOPETOUN", wymagał gruntownych napraw kadłuba i kotłów.
1907 Znów w towarzystwie torpedowca "COUNTESS OF HOPETOUN" okręt udał się w rejs poprzez Devonport, Launceston i Hobart od 30 grudnia 1907 r. do 14 stycznia 1908 r. W listopadzie treningi strzelań torpedowych odbywały się wspólnie z "LONSDALE", "NEPEAN" i "GORDON". Wykorzystywano zarówno stałe, jak i holowane cele.
03.01.1909 Jego Ekscelencja Gubernator Wiktorii wszedł na pokład "CHILDERS" i udał się do Port Melbourne. Później organizowano okazjonalne jednodniowe ćwiczenia, które były przeprowadzane co miesiąc, aż torpedowiec stał się jednostką Royal Australian Navy w 1911 roku.
1911 Okręt został wcielony do Royal Australian Navy.
29.04.1912 Okręt został w pełni przygotowany i wyposażony do dalszej służby. W lipcu okręt zaholował torpedowce "LONSDALE" i "NEPEAN" do Swan Island, gdzie ich załogi osadziły kadłuby starych okrętów na brzegu. 
11.02.1913 Okręt wyruszył w rej w kierunku Western Port. Dwa dni później torpedowiec wszedł na mieliznę. Towarzyszący mu torpedowiec "COUNTESS OF HOPETOUN" mimo wzięcia pechowca na hol nie był w stanie go oswobodzić. Dopiero nadejście przypływu uwolniło "CHILDERS". W czasie oględzin kadłuba odkryto niewielki wyciek. Został on prowizorycznie załatany, natomiast gruntowny remont okręt przeszedł we wrześniu. 
03.11.1913 Okręt został ponownie odstawiony na nabrzeże, aż do 23 lutego 1914 r. kiedy to okręt wziął udział w ćwiczeniach. Po ich zakończeniu, okręt 26 maja ponownie został zakonserwowany na okres około 3 miesięcy. 
08.1914 Po wybuchu I wojny światowej w sierpniu 1914 r. "CHILDERS" został ponownie aktywowany i udał się na morze w celu przeprowadzenia prób z krążownikiem "PIONEER". W listopadzie okręt został wyposażony w nowe działa. Podczas I wojny światowej "CHILDERS" podejmował patrole w rejonie zatoki Port Phillip, a także działał jako tender dla Williamstown Naval Depot.
15.09.1916 Childers został ostatecznie zdjęty ze służby. Przed zakończeniem wojny został odholowany na Swan Island, a następnie wyrzucony na brzeg niedaleko kadłubów torpedowców "LONSDALE" i "NEPEAN". Został sprzedany za złom do JJ Savage & Co z South Yarra, Victoria w sierpniu 1918 r. za sumę 20 funtów.

Znani dowódcy (przydziały)

1884 - ? Lieutenant & Commander Thomas H. M. Jerram
17.12.1915 - 15.09.1916 Gunner in Command (T) Michael Fitzgerald

Galeria

- Roger Chesneau, Eugene M. Kolesnik, eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Dawid Lyon, Rif Winfield (2004). The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889. Chatham Publishing.
- Wikipedia, Wargaming.net, The Dreadnought Project oraz inne strony internetowe.