Cerberus (1868)

Monitor palisadowy HMVS CerberusOkręty typu "CERBERUS" były monitorami typu palisadowego przeznaczonymi do służby kolonialnej w charakterze okrętów obrony wybrzeża. Zostały zaprojektowane przez Sir. Reed'a i stanowiły zaczątki projektowania okrętów pancernych wyposażonych w wieże o niezakłóconych kątach ostrzału i korzystających wyłącznie z silników parowych.
Wielka Brytania flagaKraj: Wielka Brytania
klasa: monitor (monitor palisadowy, okręt obrony wybrzeża)

Specyfikacja

Nazwa okrętu Stocznia Położenie stępki Wodowanie Ukończenie budowy Los okrętu
CERBERUS
Palmers, Jarrow 01.09.1867 02.12.1868 ?.05.1869 Zatopiony jako element falochronu w Melbourne, w 1926 r.
MAGDALA
Thames Iron Wks, Blackwall 06.10.1868 02.03.1870 ?.11.1870 Sprzedany na złom w 1904 r.

Dane taktyczno-techniczne

Wymiary:

Wyporność 3480 ts ("MAGDALA": 3340 ts)
Tonaż 2107 bm
Długość między pionami 68,58 m (225 ft 0 in)
Szerokość 13,72 m (45 ft 0 in)
Zanurzenie 4,65 m (15 ft 3 in)

Napęd:

Maszyny Dwie 2-cylindrowe, poziome maszyny parowe z powrotnymi korbowodami pojedynczego rozprężania firmy Maudslay ("MAGDALA": maszyny firmy Ravenhill), 5 kotłów typu kufrowego, 2 śruby
Moc indykowana 1370 ihp ("MAGDALA": 1436 ihp)
Prędkość (maszyna parowa) 9,75 węzła ("MAGDALA": 10,67 węzła)
Paliwo 240 ts ("MAGDALA": 220 ts węgla) (czasami spotykana jest wielkość 120 ts)
Zasięg - "MAGDALA" 450 mil morskich przy prędkości 10 węzłów

Opancerzenie:

Burty 203 mm - 152 mm (8 in - 6 in) na podkładzie z drewna tekowego o grubości 279 mm - 229 mm (11 in - 9 in)
Cytadela (parapet) 229 mm - 203 mm (9 in - 8 in)
Wieże działowe 254 mm - 229 mm (10 in - 9 in)
Pokład 38 mm - 25 mm (1½ in - 1 in)

Uzbrojenie:

Początkowe 4 działa 254 mm (10 in) MLR (18-ton) (2x2)
"CERBERUS":
modernizacja w 1882 r.
4 działa 254 mm (10 in) MLR (18-ton) (2x2); 1 wielolufowe działko szybkostrzelne Gatlinga
"CERBERUS": modernizacja w latach 1883/1884 4 działa 254 mm (10 in) MLR (18-ton) (2x2); 4 mitraliezy Nordenfelt'a
"CERBERUS": modernizacja w 1890 r. 4 działa 254 mm (10 in) MLR (18-ton) (2x2); 2 działa 6-funtowe (6 pdr) QF
"CERBERUS": modernizacja w 1897 r. 4 działa 254 mm (10 in) MLR (18-ton) (2x2); 2 działa 14-funtowe (14 pdr) 18 cwt QF Maxim-Nordenfelt; 2 działa 6-funtowe (6 pdr) QF; 4 mitraliezy Nordenfelt'a
"MAGDALA": modernizacja w 1892 r. 4 działa 203 mm (8 in) RBL (2x2);

Ludzie:

Załoga 12 oficerów i 84 marynarzy (dodatkowo w czasie wojny dołączało kolejnych 40 marynarzy).

Projekt

Okręty typu "CERBERUS" zostały zaprojektowane przez Sir. Reed'a do służby w koloniach brytyjskich. Dominia i kolonie brytyjskie wnioskowały do Korony o przydzielenie im okrętów służących do obrony wybrzeża. HMVS "CERBERUS" miał służyć w Melbourne, Victoria, w Australii natomiast HMS "MAGDALA" w Bombaju. Przy projektowaniu okrętów kierowano się głównie kosztami. Miały być przeznaczone wyłącznie do działań przybrzeżnych, w niewielkiej odległości od portów więc z racji oszczędności zrezygnowano z ożaglowania. Z racji rezygnacji z ożaglowania i takielunku uzyskano spore oszczędności wagowe, co spożytkowano na zwiększenie pancerza i uzbrojenia okrętu. Uzbrojenie zamontowano w dwóch dwudziałowych wieżach, umieszczonych w sporej odległości od wody na specjalnej nadbudówce, co miało tą zaletę iż okręt mógł mieć niską wolną burtę. To powodowało zwiększenie stabilności i ułatwiało opancerzenie okrętu, z racji niewielkiej części burt narażonych na ostrzał.

Mimo ograniczeń konstrukcyjnych okręty tego typu miały kilka interesujących cech. Przede wszystkim były pierwszymi okrętami w Royal Navy przy konstruowaniu których świadomie i całkowicie zrezygnowano z ożaglowania. Były równiez pierwszymi okrętami z rozbudowanymi nadbudówkami w centralnej części kadłuba i obrotowymi wieżami na obu końcach. HMVS "CERBERUS" był pierwszym okrętem pancernym zbudowanym dla floty Australii.

Konstrukcja


Służba


Galeria

Źródła:
- Dawid Lyon, Rif Winfield (2004). The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889. Chatham Publishing.
- Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Wikipedia, oraz inne strony internetowe.