Kraj: Wielka Brytaniaklasa: niszczyciel |
|
Specyfikacja |
| Nazwa okrętu | Stocznia | Położenie stępki | Wodowanie | Ukończenie budowy | Los okrętu |
| CHEERFUL | Hawthorn Leslie | 07.09.1896 | 14.07.1897 | ?.02.1900 | Zatonął na minie w 1917 r. |
| MERMAID | Hawthorn Leslie | 07.09.1896 | 22.02.1898 | ?.06.1899 | Złomowany w 1919 r. |
Dane taktyczno-techniczne |
Wymiary:
| Wyporność pełna | 400 ts |
| Wyporność normalna | 355 ts |
| Długość całkowita | 65,53 m (215 ft 0 in) |
| Długość pomiędzy pionami | 64,01 m (210 ft 0 in) |
| Szerokość | 6,40 m (21 ft 0 in) |
| Głębokość | 3,68 m (12 ft 1 in) |
| Zanurzenie | 2,49 m (8 ft 2 in) |
Napęd:
| Maszyny | Dwie 4-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania; 4 kotły wodnorurkowe firmy Thornycroft; 2 śruby |
| Moc indykowana | 6100 ihp |
| Prędkość | 30 węzłów (kontraktowa 30 węzłów) |
| Paliwo | od 45 ton do 95 ton węgla |
| Zasięg | 1615 mil morskich przy prędkości 11 węzłów |
Opancerzenie:
| Brak |
Uzbrojenie:
| Początkowe | 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF; 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowych (6 pdr) 8 cwt QF; 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in) |
Ludzie:
| Załoga | 63 oficerów i marynarzy |
Projekt |
Kolejnym beneficjentem planu rozbudowy 1896 – 1897 Naval Estimates była stocznia R.W. Hawthorn Leslie and Company, Hebburn-on-Tyne. Zbudowane w niej niszczyciele typu "CHEERFUL" (niekiedy nazywanych typem "MERMAID") wzorowano na wcześniejszych, udanych 27-węzłowych niszczycielach typu "SUNFISH". Okręty zostały powiększone tak aby pomieścić silniejsze maszyny potrzebne do osiągnięcia zakładanej prędkości 30 węzłów. Konstruktorom udało się jednak zachować doskonałe właściwości morskie poprzedników, a nawet je polepszyć. Ostatecznie zbudowano okręty zgodnie uważane za jedne z najlepszych 30-węzłowców. 30 sierpnia 1912 r. dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu "B", trzykominowe do typu "C", natomiast dwukominowe do typu "D". Do typu "C" należały właśnie niszczyciele typu "CHEERFUL".
Konstrukcja |
Kadłub
Okręty typu "MERMAID" miały wyporność pełną wynoszącą 400 ts. Długość całkowita wynosiła 65,53 m (215 ft 0 in), szerokość 6,40 m (21 ft 0 in) natomiast zanurzenie 2,49 m (8 ft 2 in). Kadłub okrętów był wykonany ze stali. Konstrukcyjnie te okręty bazowały na 27-węzłowym typie "SUNFISH", z nieco większymi wymiarami i mocniejszymi maszynami. Również charakteryzowały się zastosowaniem trzech kominów, z których środkowy był nieco szerszy od innych, gdyż odprowadzał spaliny z dwóch kotłów. Podobnie jak większość wczesnych niszczycieli miały zakryty dziób, ukształtowany na podobieństwo skorupy żółwia (ang. "turtleback"), miał on ułatwić omywanie kadłuba przez fale przy dużej prędkości. W części dziobowej znajdowało się odkryte stanowisko działa 12-funtowego, które w dużym stopniu było zintegrowane z niewielkim mostkiem (stanowiskiem dowodzenia). Powodowało to pewne problemy (głównie dlatego, iż dla wygody oficerowie używali platformy działa jako mostka, zamiast używac stanowiska pod nią) i w późniejszych, większych konstrukcjach odseparowano te dwa elementy.
Opancerzenie
Okręty nie posiadały opancerzenia.
Uzbrojenie
Okręty były uzbrojone 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF, 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowe (6 pdr) 8 cwt QF i 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in). Działo 12-funtowe znajdowało się na odsłoniętym stanowisku w części dziobowej. Dwa stanowiska szybkostrzelnych dział 6-funtowych znajdowały się zaraz za stanowiskiem dowodzenia, dwa kolejne na burtach na śródokręciu natomiast ostatnie z nich na rufie. Zarówno działo 12-funtowe jak i działa 6-funtowe były wyposażone w osłony przeciwodłamkowe, jednak mogły być one demontowane i często na zdjęciach nie są one uwidocznione. Okręty były wyposażone w dwie wyrzutnie torped umieszczone na obrotowych pojedynczych stanowiskach. Oba stanowiska znajdowały się w części rufowej, za kominami. Wyrzutnie torped w nomenklaturze brytyjskiej określane jako 18-calowe w rzeczywistości miały 17,72 cala, co dawało w przeliczeniu 450 mm.
Napęd
Okręty te, podobnie jak w typie "SUNFISH" zostały wyposażone w dwie 4-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania. Maszyny te miały dwa cylindry niskiego ciśnienia, co generowało mniejsze drgania całego urządzenia. Parę zapewniały cztery kotły wyprodukowane przez Thornycroft były umieszczone w oddzielnych kotłowniach. Dwa środkowe kotły odprowadzały spaliny przez jeden, nieco szerszy komin. Kotły wypracowywały parę o ciśnieniu 230 psi. W opracowaniu "Британские эсминцы. История эволюции. 1892—1953"można znaleźć informacje na temat osiągów tych niszczycieli podczas prób. HMS "MERMAID" osiągnął przy mocy 6541 ihp prędkość 30,823 węzła przy 401 obrotach na minutę natomiast HMS "CHEERFUL" osiągnął przy mocy 5912 ihp prędkość 30,300 węzła przy 387,5 obrotach na minutę.
Służba |
HMS Cheerful
| 07.09.1896 | Położenie stępki okrętu w stoczni R.W. Hawthorn Leslie and Company, Hebburn-on-Tyne. |
| 14.07.1897 | Wodowanie okrętu. |
| 02.1900 | Ukończenie budowy okrętu. Po zakończeniu budowy okręt przydzielono do Medway Fleet Reserve, Chatham, a nieco później do Chatham Division, Harwich Flotilla. |
| 06.03.1900 | Okręt został przydzielony do Medway Instructional Flotilla, zajął miejsce swojego bliźniaka w składzie flotylli. |
| 04.1900 | Okręt brał dział w akcji ratunkowej po wypadku, w którym utonęło 7 marynarzy z niszczyciela HMS "DESPERATE" w West Pier, Brighton. |
| 30.08.1912 | 30 sierpnia 1912 r. dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu "B", trzykominowe do typu "C", natomiast dwukominowe do typu "D". Do typu "C" należały właśnie wszystkie niszczyciele typu "CHEERFUL". Po 30 września 1913 r. wszystkie niszczyciele typu "C" oznaczono taką właśnie literą namalowaną na kadłubie. |
| 1913 | Okręt został wcielony do 6. Destroyer Flotilla, bazował w Portland. Od 6 grudnia 1914 r. okręt nosił numer P13, od 1 września 1915 r. numer D49. |
| 1914 | Okręt przeniesiono do 8. Destroyer Flotilla z bazą w Sheerness. Był tenderem dla HMS "TYNE". Razem z flotyllą uczestniczył w patrolach antyminowych i przeciwko okrętom podwodnym. |
| 26.09.1914 | W kierunku okrętu zostały wystrzelone dwie torpedy 3 mile morskie na zachód od Fidra, Firth of Forth. Pod koniec miesiąca okręt został przeniesiony do Shetlands Patrol z bazą Scapa Flow. |
| 30.06.1917 | Podczas patrolu w okolicach Shetland Islands okręt wpadł na minę postawioną przez niemiecki okręt podwodny "UC-33". Okręt zatonął wraz z 44 członkami załogi na pozycji 60°02′N 01°07′W. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 03.03.1900 - 04.01.1901 | Commander Mark E. F. Kerr |
| 27.06.1903 - 14.08.1903 | Lieutenant & Commander Colin K. MacLean (na czas manewrów) |
| 14.07.1904 - 08.1904 | Acting Sub-Lieutenant in Command Rowland E. Stokes-Rees |
| 29.10.1904 - 07.03.1905 | Lieutenant & Commander Richard F. White |
| 07.03.1905 - 29.12.1905 | Lieutenant & Commander Mark G. Newton |
| 29.12.1905 - 14.01.1908 | Lieutenant & Commander Arthur G. Muller |
| 14.01.1908 - 13.05.1908 | Commander James U. Farie |
| 13.05.1908 - 24.07.1908 | Lieutenant & Commander Richard A. A. Plowden (inwalidztwo) |
| 06.08.1908 - 10.09.1909 | Commander James U. Farie |
| 10.09.1909 - 15.08.1910 | Lieutenant & Commander John C. Hodgson |
| 17.08.1910 - 1910 | Lieutenant & Commander Reginald G. Talbot |
| 08.04.1911 - 24.05.1911 | Lieutenant & Commander Wilfrid W. Hunt |
| 05.03.1912 - 10.04.1912 | Lieutenant-Commander Robert J. Buchanan (tymczasowo) |
| 10.04.1912 - 25.10.1912 | Lieutenant & Commander Francis L. Back |
| 15.10.1912 (?) - 11.12.1913 | Lieutenant-Commander Robert Makin |
| 27.01.1914 - 22.09.1915 | Commander Theodore E. J. Bigg |
| 22.09.1915 - 24.06.1916 | Lieutenant-Commander Henry I. M. L. Scott |
| 12.09.1916 - 30.06.1917 | Lieutenant R.N.R. in Command Harman A. L. Bond (stracił okręt) |
HMS Mermaid
| 07.09.1896 | Położenie stępki okrętu w stoczni R.W. Hawthorn Leslie and Company, Hebburn-on-Tyne. |
| 22.02.1898 | Wodowanie okrętu. |
| 06.1899 | Ukończenie budowy okrętu. Po zakończeniu budowy okręt przydzielono do Medway Instructional Flotilla. |
| 03.1900 | Okręt został zastąpiony w składzie flotylli przez swojego bliźniaka. |
| 13.06.1901 | Okręt wrócił do składu Medway Instructional Flotilla, zostając jej okrętem flagowym. |
| 05.1902 | Okręt został przeniesiony czasowo do rezerwy, zaś jego załoga została przeniesiona na niszczyciel HMS "RACEHORSE". |
| 12.1907 | Płynąc w nocy z dużą prędkością niszczyciel "EXPRESS" otarł się o niszczyciel "MERMAID". Winą z azdarzenie został obarczony dowódca niszczyciela "MERMAID", Lieutenant in Command Denis Granville Thynne. Nic nie wiadomo na temat uszkodzeń obu okrętów, jednakże nie mogły byc one znaczące. |
| 1910 | W marcu 1910 r. został przydzielony do 5. Destroyer Flotilla, Third Division, Home Fleet. W tym samym roku okręt udał się na wizytę do Gibraltaru. Pomijając ten incydent, okręt spędził całą służbę na wodach ojczystych. |
| 30.08.1912 | 30 sierpnia 1912 r. dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu "B", trzykominowe do typu "C", natomiast dwukominowe do typu "D". Do typu "C" należały właśnie wszystkie niszczyciele typu "CHEERFUL". Po 30 września 1913 r. wszystkie niszczyciele typu "C" oznaczono taką właśnie literą namalowaną na kadłubie. |
| 1913 | Okręt został wcielony do 6. Destroyer Flotilla jako tender dla HMS "ATTENTIVE". Bazą flotylli było Dover. Od 6 grudnia 1914 r. okręt nosił numer P35, od 1 września 1915 r. numer D63, od 1 stycznia 1918 r. numer D56, natomiast od 13 września 1918 r. do końca służby numer H85. |
| 22.08.1915 - 19.11.1915 | Okręt wraz z niszczycielami HMS "GREYHOUND" i HMS "RACEHORSE" wziął udział w kilku oeracjach osłonowych przeciwko okrętom podwodnym w pobliżu wybrzeża Belgii. |
| 11.1917 | Okręt przeniesiono do 7. Destroyer Flotilla z bazą w Humber. Okręt spędził w składzie tej flotylli resztę wojny. W niektórych źródłach spotyka się czerwiec 1918 r. jako datę przydziału do flotylli. |
| 02.1919 | Okręt został zdjęty ze służby i umieszczony na liście okrętów do zbycia. |
| 23.07.1919 | Okręt został sprzedany dla Thos W Ward, Sheffield i złomowany w New Holland, Lincolnshire, Humber Estuary. |
Znani dowódcy (przydziały)
| ? - 28.11.1899 | Commander John M. de Robeck |
| 28.11.1899 - 13.06.1901 | Commander Mark E. F. Kerr |
| 13.06.1901 - 05.1902 | Commander John F. E. Green (oraz jako Commander (D), Medway Instructional Flotilla) |
| 21.04.1903 - 19.08.1903 | Lieutenant Kenneth G. B. Dewar (na czas manewrów) |
| 14.07.1904 - 01.09.1904 | Lieutenant Kenneth G. B. Dewar (na czas manewrów) |
| 02.02.1905 - 07.03.1905 | Lieutenant & Commander Mark G. Newton |
| 07.03.1905 - 12.02.1906 | Lieutenant & Commander Richard F. White |
| 28.05.1906 - 09.1906 | Lieutenant & Commander Harold V. Dundas |
| 11.09.1906 - 14.01.1908 | Lieutenant & Commander Denis Granville Thynne |
| 22.01.1907 - 27.02.1907 | Lieutenant in Command Loftus W. Jones (tymczasowo, wypożyczony) |
| 14.01.1908 - 04.01.1910 | Commander Charles J. Wintour |
| 04.01.1910 - 29.06.1910 | Lieutenant & Commander Herbert E. W. C. Whyte |
| 12.1910 - 01.1911 | Lieutenant & Commander Frederic B. Coppin (na czas powrotu z Gibraltaru) |
| 23.01.1911 - 26.03.1912 | Lieutenant & Commander Alan F. W. Howard |
| 26.03.1912 - 21.04.1914 | Lieutenant in Command Alfred G. Peace |
| 02.07.1912 - 08.1912 | Lieutenant George C. Dillon (na czas manewrów) |
| 21.04.1914 - 08.12.1915 | Lieutenant in Command Percy R. P. Percival |
| 04.02.1916 - 19.03.1916 | Lieutenant in Command Richard Harter |
| 19.03.1916 - 1917 | Lieutenant in Command Denis Q. Fildes |
| 24.03.1917 - 11.12.1917 | Lieutenant in Command Gordon F. Hannay |
| 17.09.1918 - 1919 | Lieutenant R.N.R. in Command Eric L. M. Shepherd |
Galeria |
Źródła:
- Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Norman Friedman (2009). British Destroyer - From Earliest Days to the Second World War. Seaforth Publishing
- Эдгар Дж.Марч. Британские эсминцы. История эволюции. 1892—1953. Часть 1. — "Галея Принт", 2012
- Wikipedia oraz inne strony internetowe.

Kraj: Wielka Brytania