Te niszczyciele typu należały do typu 30-węzłowców ("30 -knotters"). Zostały zbudowane w stoczni J & G Thompson, Clydebank w ramach programu rozbudowy floty 1895-1896 Naval Estimates. Bazowały na wcześniejszych niszczycielach zbudowanych w tej stoczni - okrętach typu "ROCKET". |
Kraj: Wielka Brytaniaklasa: niszczyciel |
|
Specyfikacja |
| Nazwa okrętu | Stocznia | Położenie stępki | Wodowanie | Ukończenie budowy | Los okrętu |
| BRAZEN | Thompson | 18.10.1895 | 03.07.1896 | ?.07.1900 | Złomowany w 1919 r. |
| ELECTRA | Thompson | 18.10.1895 | 14.07.1896 | ?.07.1900 | Złomowany w 1920 r. |
| RECRUIT | Thompson | 18.10.1895 | 22.08.1896 | ?.10.1900 | Storpedowany w 1915 r. |
| VULTURE | Thompson | 26.11.1895 | 22.03.1898 | ?.05.1900 | Złomowany w 1919 r. |
Dane taktyczno-techniczne |
Wymiary:
| Wyporność pełna | 425 ts |
| Wyporność normalna | 380 ts |
| Długość całkowita | 66,45 m (218 ft 0 in) ("VULTURE": 67,74 m (222 ft 3 in)) |
| Długość pomiędzy pionami | 65,23 m (214 ft 0 in) ("VULTURE": 66,45 m (218 ft 0 in)) |
| Szerokość | 6,10 m (20 ft 0 in) |
| Zanurzenie | 2,51 m (8 ft 3 in) |
Napęd:
| Maszyny | Dwie 4-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania; 4 kotły wodnorurkowe firmy Normand; 2 śruby |
| Moc indykowana | 5800 ihp |
| Prędkość | 30 węzłów (kontraktowa 30 węzłów) |
| Paliwo | od 40 ton do 80 ton węgla |
| Zasięg | 1465 mil morskich przy prędkości 11 węzłów |
Opancerzenie:
| Brak |
Uzbrojenie:
| Początkowe | 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF; 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowych (6 pdr) 8 cwt QF; 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in) |
Ludzie:
| Załoga | 63 oficerów i marynarzy |
Projekt |
W ramach 1895–1896 Naval Estimates Admiralicja zaplanowała wybudowanie łącznie 20 niszczycieli (później dołączono jeszcze jeden, HMS "OTTER") należących do 30-węzłowców ("30-knotters"). Pierwsze 12 jednostek zostało przydzielone trzem stoczniom: Thornycroft (typ "ANGLER"), Laird (typ "EARNEST") i Thomson (typ "BRAZEN"). Stocznia J & G Thompson, Clydebank zdecydowała się wzorować się na typie "ROCKET", niszczycielach 27-węzłowych zbudowanych w tej stoczni nieco wcześniej. Typ "BRAZEN" jest nieco niejednolity jeżeli chodzi o wymiary jednostek. HMS "VULTURE" odstawał od swoich braci pod względem wymiarów kadłuba. Wszystkie niszczyciele nie osiągnęły zakładanej prędkości 30 węzłów i zostały przyjęte przez Admiralicję warunkowo, po przebudowie (zwiększeniu długości). 30 sierpnia 1912 r. dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu "B", trzykominowe do typu "C", natomiast dwukominowe do typu "D". Do typu "C" należały właśnie niszczyciele typu "BRAZEN".
Konstrukcja |
Kadłub
Typ "BRAZEN" jest nieco niejednolity jeżeli chodzi o wymiary jednostek. HMS "VULTURE" odstawał od swoich braci pod względem wymiarów kadłuba. Ostateczna długość całkowita wynosiła 66,45 m (218 ft 0 in) ("VULTURE": 67,74 m (222 ft 3 in)), szerokość 6,10 m (20 ft 0 in) natomiast zanurzenie 2,51 m (8 ft 3 in). Początkowo wszystkie okręty miały inne wymiary - długość całkowitą 65,23 m (214 ft 0 in) i długość pomiędzy pionami 64,01 m (210 ft 0 in). Podczas prób wszystkie jednostki nie były w stanie osiągnąć zakładanej prędkości i kadłuby trzech pierwszych niszczycieli zostały wydłużone o 1,22 m (4 ft 0 in) natomiast HMS "VULTURE" przebudowano inaczej, zwiększając nieco bardziej długość. Dopiero po przebudowie okręty przeszły próby morskie. Wyporność okrętów wzrosła z 385 ts (całkowita) do 425 ts, natomiast wyporność normalna z 345 ts do 380 ts. Istnieją wątpliwości co do wyporności HMS "VULTURE", brak jest jednoznacznych danych dotyczących tego okrętu, z racji wydłużenia kadłuba większego niż u swoich braci powinna być ona większa, jednak nie ma to potwierdzenia w dostępnych źródłach.
Kadłub okrętów był wykonany ze stali. Konstrukcyjnie te okręty bazowały na 27-węzłowym typie "ROCKET", z nieco większymi wymiarami i mocniejszymi maszynami. Również charakteryzowały się zastosowaniem trzech kominów, z których środkowy był nieco szerszy od innych, gdyż odprowadzał spaliny z dwóch kotłów. Podobnie jak większość wczesnych niszczycieli miały zakryty dziób, ukształtowany na podobieństwo skorupy żółwia (ang. "turtleback"), miał on ułatwić omywanie kadłuba przez fale przy dużej prędkości. W części dziobowej znajdowało się odkryte stanowisko działa 12-funtowego, które w dużym stopniu było zintegrowane z niewielkim mostkiem (stanowiskiem dowodzenia). Powodowało to pewne problemy (głównie dlatego, iż dla wygody oficerowie używali platformy działa jako mostka, zamiast używać stanowiska pod nią) i w późniejszych, większych konstrukcjach odseparowano te dwa elementy.
Uzbrojenie
Okręty były uzbrojone 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF, 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowe (6 pdr) 8 cwt QF i 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in). Działo 12-funtowe znajdowało się na odsłoniętym stanowisku w części dziobowej. Dwa stanowiska szybkostrzelnych dział 6-funtowych znajdowały się zaraz za stanowiskiem dowodzenia, dwa kolejne na burtach na śródokręciu natomiast ostatnie z nich na rufie. Zarówno działo 12-funtowe jak i działa 6-funtowe były wyposażone w osłony przeciwodłamkowe, jednak mogły być one demontowane i często na zdjęciach nie są one uwidocznione. Okręty były wyposażone w dwie wyrzutnie torped umieszczone na obrotowych pojedynczych stanowiskach. Oba stanowiska znajdowały się w części rufowej, za kominami. Wyrzutnie torped w nomenklaturze brytyjskiej określane jako 18-calowe w rzeczywistości miały 17,72 cala, co dawało w przeliczeniu 450 mm.
Opancerzenie
Okręty nie posiadały opancerzenia.
Napęd
Okręty te, podobnie jak w typie "QUAIL" zostały wyposażone w dwie 4-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania. Maszyny te miały dwa cylindry niskiego ciśnienia, co generowało mniejsze drgania całego urządzenia. Parę zapewniały cztery kotły wyprodukowane przez Normand, które były umieszczone w oddzielnych kotłowniach. Dwa środkowe kotły odprowadzały spaliny przez jeden, nieco szerszy komin. Kotły wypracowywały parę o ciśnieniu 230 psi. W opracowaniu "Британские эсминцы. История эволюции. 1892—1953"można znaleźć informacje na temat osiągów tych niszczycieli podczas prób. HMS "BRAZEN" osiągnął prędkość 29,655 węzła. HMS "ELECTRA" osiągnął prędkość 29,583 węzła. HMS "RECRUIT" osiągnął 30,000 węzła. HMS "VULTURE" przy mocy 6470 ihp o 406,9 obrotach na minutę osiągnął 30,500 węzła. Dwa pierwsze niszczyciele nie osiągnęły zakładanej prędkości 30 węzłów i zostały przyjęte przez Admiralicję warunkowo.
Służba |
HMS Brazen
| 18.10.1895 | Położenie stępki okrętu w stoczni J & G Thompson shipyard, Clydebank pod numerem stoczniowym 288. |
| 14.07.1896 | Wodowanie okrętu. |
| 07.1900 | Ukończenie budowy okrętu. Po ukończeniu budowy okręt został przydzielony do Chatham Division, Harwich Flotilla. |
| 06.1902 | Okręt zastąpił HMS "ZEPHYR" w składzie Portsmouth Instructional Flotilla. |
| 30.08.1912 | 30 sierpnia 1912 r. dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu "B", trzykominowe do typu "C", natomiast dwukominowe do typu "D". Do typu "C" należały właśnie wszystkie niszczyciele typu "BRAZEN". Po 30 września 1913 r. wszystkie niszczyciele typu "C" oznaczono taką właśnie literą namalowaną na kadłubie. |
| 1914 | Okręt bazował w Sheerness jako tender dla HMS "Acteon", ośrodka treningowego Royal Navy. Po rozpoczęciu wojny okręt przydzielono do Nore Local Flotilla. Okręt pełnił służbę patrolową w Thames Estuary. Od 6 grudnia 1914 r. okręt nosił numer N11, od 1 września 1915 r. numer D47, natomiast od 1 stycznia 1918 r. do końca służby numer D14. |
| 1919 | Okręt został zdjęty ze służby czynnej i umieszczony na liście okrętów do zbycia. |
| 04.11.1919 | Okręt został sprzedany dla J.H. Lee z przeznaczeniem na złom. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 14.03.1901 - 07.10.1901 | Lieutenant & Commander Christopher P. Metcalfe |
| 21.07.1903 - 08.1903 | Lieutenant & Commander Robert L. Way (na czas manewrów) |
| 14.07.1904 - 08.1904 | Lieutenant & Commander James L. S. Kirkness (na czas manewrów) |
| 01.07.1905 - 18.09.1905 | Lieutenant & Commander Harry C. S. Rawson |
| 18.09.1905 - 05.06.1906 | Lieutenant & Commander Harold E. Denison |
| 06.11.1906 - 05.1907 | Lieutenant & Commander John R. Corner |
| 28.05.1907 - 15.06.1908 | Lieutenant & Commander Theodore E. J. Bigg |
| 15.06.1908 - 10.01.1910 | Lieutenant & Commander Hugh D. Colville |
| 10.01.1910 - 15.08.1910 | Lieutenant & Commander William B. Mackenzie |
| 15.08.1910 - 12.01.1911 | Lieutenant & Commander William H. Darwall |
| 12.01.1911 - 01.06.1911 | Lieutenant & Commander John P. Landon |
| 09.08.1911 - 10.1911 | Lieutenant & Commander Charles E. H. White |
| 31.10.1911 - 07.1912 | Lieutenant & Commander Edward T. D. Finch |
| 23.07.1912 - 20.10.1913 | Lieutenant & Commander Henry I. M. L. Scott |
| 02.1914 - 10.08.1915 | Lieutenant in Command Edward O. Broadley |
| 09.08.1915 (?) - ? | Lieutenant-Commander R.N.R. Robert B. Thomson |
| 07.11.1918 - 11.04.1919 | Lieutenant-Commander Arthur T. Muir |
HMS Electra
| 18.10.1895 | Położenie stępki okrętu w stoczni J & G Thompson shipyard, Clydebank pod numerem stoczniowym 289. |
| 03.07.1896 | Wodowanie okrętu. |
| 07.1900 | Ukończenie budowy okrętu. Po ukończeniu budowy okręt został przydzielony do Chatham Division, Harwich Flotilla. |
| 06.1902 | Okręt zastąpił HMS "FERVENT" w składzie Portsmouth Instructional Flotilla. |
| 16.08.1902 | Okręt wziął udział w Rewii Floty w Spithead z okazji koronacji Króla Edwarda VII. |
| 30.08.1912 | 30 sierpnia 1912 r. dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu "B", trzykominowe do typu "C", natomiast dwukominowe do typu "D". Do typu "C" należały właśnie wszystkie niszczyciele typu "BRAZEN". Po 30 września 1913 r. wszystkie niszczyciele typu "C" oznaczono taką właśnie literą namalowaną na kadłubie. |
| 1914 | Okręt bazował w Sheerness jako tender dla HMS "Acteon", ośrodka treningowego Royal Navy. Po rozpoczęciu wojny okręt przydzielono do Nore Local Flotilla. Okręt pełnił służbę patrolową w Thames Estuary. Od 6 grudnia 1914 r. okręt nosił numer N55, od 1 września 1915 r. numer D52, natomiast od 1 stycznia 1918 r. do końca służby numer D31. |
| 1919 | Okręt został zdjęty ze służby czynnej i umieszczony na liście okrętów do zbycia. |
| 29.04.1920 | Okręt został sprzedany dla Barking Ship Breaking Company z przeznaczeniem na złom. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 15.01.1901 - ? | Lieutenant Cecil D. S. Raikes |
| 11.06.1902 - 08.1902 | Lieutenant & Commander Rowland H. Bather (na czas manewrów) |
| 21.07.1903 - 19.08.1903 | Lieutenant & Commander Rowland H. Bather (na czas manewrów) |
| 04.09.1903 - 30.10.1903 | Lieutenant & Commander Henry C. R. Brocklebank |
| 14.07.1904 - 08.1904 | Lieutenant & Commander Hugh J. Orr (na czas manewrów) |
| 31.05.1905 - 10.11.1905 | Lieutenant & Commander Philip R. Thresher |
| 10.11.1905 - 18.09.1907 | Lieutenant & Commander Leslie Drew Fisher |
| 18.09.1907 - 29.07.1909 | Lieutenant & Commander Hugh Seymour |
| 29.07.1909 - 17.08.1910 | Lieutenant & Commander Reginald G. Talbot |
| 25.11.1910 - 24.08.1911 | Lieutenant & Commander Nigel K. W. Barttelot |
| 18.04.1912 - 11.12.1913 | Lieutenant-Commander Frank G. Terry |
| 11.12.1913 - 06.11.1914 | Lieutenant-Commander George B. Hartford |
| 06.11.1914 - 23.05.1915 | Lieutenant-Commander (emerytowany) Ralph Tindal |
| 23.05.1915 - 23.07.1918 | Commander Hubert S. Monroe |
| 23.07.1918 - 01.02.1919 | Commander Charles E. Cundall |
HMS Recruit
| 18.10.1895 | Położenie stępki okrętu w stoczni J & G Thompson shipyard, Clydebank pod numerem stoczniowym 290. |
| 22.08.1896 | Wodowanie okrętu. |
| 10.1900 | Ukończenie budowy okrętu. Po ukończeniu budowy okręt został przydzielony do Chatham Division, Harwich Flotilla. |
| 27.05.1902 | Okręt wszedł na mieliznę nieopodal Cornwall w gęstej mgle. Został ściągnięty przez holowniki i przeniesiony do Penzance, gdzie został poddany prowizorycznej naprawie. Uszkodzenia okazały się poważne (spora dziura w kadłubie pod jedną z kotłowni) i okręt został przeniesiony do Devonport na gruntowny remont. Dowódca okrętu, Lieutenant (and Commander?) Cecil Eustace Rooke został obarczony winą za incydent i ukarany reprymendą. |
| 1905 | Okręt bazował w Isle of Portland. |
| 1906 - 1907 | Okręt przeniesiono do Portsmouth, jako tender dla okrętu - bazy HMS "HECLA". |
| 08.1908 - 10.1908 | Okręt, będąc przydzielonym do Szkoły Artylerii Royal Navy HMS "Excellent", brał udział w eksperymentach z wykorzystania latawców załogowych, zaprojektowanych przez Samuela Cody. |
| 1910 | Okręt bazował w Devonport, w składzie 5. Destroyer Flotilla. |
| 1912 | Okręt przeniesiono do składu 6. Destroyer Flotilla, z bazą w Portsmouth. |
| 30.08.1912 | 30 sierpnia 1912 r. dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu "B", trzykominowe do typu "C", natomiast dwukominowe do typu "D". Do typu "C" należały właśnie wszystkie niszczyciele typu "BRAZEN". Po 30 września 1913 r. wszystkie niszczyciele typu "C" oznaczono taką właśnie literą namalowaną na kadłubie. |
| 02.1913 - 07.1914 | Okręt przebazowano do Sheerness. Stał się częścią Szkoły Torpedystów HMS "Actaeon". |
| 08.1914 | W momencie wybuchu wojny okręt został przydzielony do Nore Local Defence Flotilla. Okręt pełnił funkcję patrolowe przeciwko minom i okrętom podwodnym na obszarze Thames Estuary. Od 6 grudnia 1914 r. aż do zatonięcia okręt nosił numer N60, |
| 01.05.1915 | Okręt znajdował się tego dnia na patrolu wraz z bliźniaczym HMS "BRAZEN", 30 mil morskich na południowy zachód od Galloper Lightvessel, Thames Estuary. Okręt został trafiony pojedynczą torpedą wystrzeloną z niemieckiego okrętu podwodnego "UB-6". Okręt przełamał się na pół i szybko zatonął. Zginęło 39 marynarzy. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 16.01.1902 - 05.06.1902 (?) | Lieutenant (and Commander?) Cecil E. Rooke |
| 30.05.1902 - 11.06.1902 | Lieutenant & Commander Rowland H. Bather |
| 21.07.1903 - 08.1903 | Lieutenant & Commander Wilfred Henderson |
| 03.01.1905 - 14.03.1905 | Lieutenant & Commander George J. Todd |
| 14.03.1905 - 27.04.1905 | Commander John Nicholas (jako Commodore, Second Class) |
| 27.04.1905 - 20.10.1905 | Lieutenant in Command Lionel J. G. Anderson |
| 20.10.1905 - 28.05.1906 | Lieutenant & Commander Edward O. Gladstone |
| 28.05.1906 - 05.11.1907 | Lieutenant & Commander Harry L. Boyle |
| 05.11.1907 - 24.06.1908 | Lieutenant & Commander Claude H. Woodward |
| 24.06.1908 - ? | Lieutenant & Commander Christopher Hornby |
| 27.03.1909 - 25.08.1909 | Lieutenant & Commander Arthur G. H. Bond |
| 25.08.1909 - ? | Lieutenant & Commander Richard M. King |
| 15.08.1910 - 03.1911 | Lieutenant & Commander John C. Hodgson |
| 04.04.1911 - 19.04.1911 | Lieutenant & Commander Arthur F. Crutchley |
| 31.10.1911 - ? | Commander Francis R. Scarlett |
| 14.04.1913 - 06.04.1914 | Commander Ambrose M. Peck (oraz w dowództwie Nore Local Defence Flotilla) |
| 06.04.1914 - 01.05.1915 | Commander Charles A. W. Wrightson (oraz w dowództwie Nore Local Defence Flotilla, stracił okręt) |
HMS Vulture
| 26.11.1895 | Położenie stępki okrętu w stoczni J & G Thompson shipyard, Clydebank pod numerem stoczniowym 291. |
| 22.03.1898 | Wodowanie okrętu. |
| 05.1900 | Ukończenie budowy okrętu. Po ukończeniu budowy okręt został przydzielony do Chatham Division, Harwich Flotilla. |
| 30.08.1912 | 30 sierpnia 1912 r. dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu "B", trzykominowe do typu "C", natomiast dwukominowe do typu "D". Do typu "C" należały właśnie wszystkie niszczyciele typu "BRAZEN". Po 30 września 1913 r. wszystkie niszczyciele typu "C" oznaczono taką właśnie literą namalowaną na kadłubie. |
| 1914 | Podobnie jak pozostałe niszczyciele tego typu okręt okręt przebazowano do Sheerness. Stał się częścią Szkoły Torpedystów HMS "Actaeon". |
| 08.1914 | W momencie wybuchu wojny okręt został przydzielony do Nore Local Defence Flotilla. Okręt pełnił funkcję patrolowe przeciwko minom i okrętom podwodnym na obszarze Thames Estuary. Pełnił tą funkcję przez całą wojnę. Od 6 grudnia 1914 r. okręt nosił numer N50, od 1 września 1915 r. numer D75, natomiast od 1 stycznia 1918 r. do końca służby nie znaleziono numeru. |
| 1919 | Okręt został zdjęty ze służby czynnej i umieszczony na liście okrętów do zbycia. |
| 27.05.1919 | Okręt został sprzedany dla Hayes, Porthcawl z przeznaczeniem na złom. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 27.11.1900 - 08.1901 | Lieutenant & Commander Alfred B. Barker |
| 20.08.1901 - 11.02.1902 | Lieutenant & Commander Frederick H. Hallowes |
| 21.07.1903 - 08.1903 | Lieutenant & Commander Walter B. W. Grubb (na czas manewrów) |
| 14.07.1904 - 08.1904 | Lieutenant & Commander John B. Waterlow (na czas manewrów) |
| 28.10.1904 - 23.01.1905 | Lieutenant in Command Anselan J. B. Stirling |
| 23.01.1905 - 05.04.1905 | Lieutenant Alan C. Bruce |
| 13.10.1905 - 12.01.1906 | Lieutenant in Command Frank Powell |
| 12.01.1906 - 28.05.1906 | Lieutenant in Command Lionel J. G. Anderson |
| 28.05.1906 - 24.01.1908 | Lieutenant in Command Reginald St. P. Parry |
| 24.01.1908 - 01.02.1908 | Lieutenant & Commander Hugh T. Prichard |
| 01.02.1908 - 09.1909 | Lieutenant-Commander Louis H. Crozier |
| 09.1909 - 08.1910 | Lieutenant & Commander Robert A. Wilson |
| 15.08.1910 - 29.08.1910 | Lieutenant in Command John Fawcett |
| 29.08.1910 - ? | Lieutenant & Commander Herbert G. Briggs |
| 20.06.1913 - 08.07.1914 | Lieutenant in Command Richard S. Robinson |
| 16.08.1914 - 20.01.1916 | Lieutenant in Command Nowell C. Johnstone |
| 31.03.1915 - 07.04.1915 | Lieutenant-Commander John P. Landon (tymczasowo) |
| 20.01.1916 - 25.04.1917 | Lieutenant R.N.R. in Command Roy Gill |
Galeria |
Źródła:
- Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Norman Friedman (2009). British Destroyer - From Earliest Days to the Second World War. Seaforth Publishing
- Эдгар Дж.Марч. Британские эсминцы. История эволюции. 1892—1953. Часть 1. — "Галея Принт", 2012
- Wikipedia oraz inne strony internetowe.

Kraj: Wielka Brytania