87-footers (1878)

HMS TB3W związku z sukcesem pierwszego torpedowca zbudowanego w 1877 r.  w stoczni John I. Thornycroft & Company, Church Wharf, Chiswick szybko pojawiły się zamówienia na kolejne jednostki tej klasy. Generalnie zamówiono łącznie 20 jednostek w różnych stoczniach, różniące się od siebie szczegółami konstrukcji, jednak wszystkie były na tyle podobne iż w literaturze zazwyczaj traktuje się je wszystkie jako jeden typ.
Kraj: Wielka Brytania
klasa: torpedowiec

Specyfikacja

Nazwa okrętu Stocznia Położenie stępki Wodowanie Ukończenie budowy Los okrętu
TB 2 Thornycroft, Chiswick ?.?.1878 ?.?.1878 ?.?.1878 Złomowany w 1897 r.
TB 3 Thornycroft, Chiswick ?.?.1878 ?.?.1878 ?.?.1878 Sprzedany w 1905 r.
TB 4 Thornycroft, Chiswick ?.?.1878 ?.?.1879 ?.?.1879 Sprzedany w 1905 r.
TB 5 Thornycroft, Chiswick ?.?.1878 ?.?.1879 ?.?.1879 Złomowany w 1897 r.
TB 6 Thornycroft, Chiswick ?.?.1879 ?.?.1879 ?.?.1879 Sprzedany w 1906 r.
TB 7 Thornycroft, Chiswick ?.?.1879 ?.?.1879 ?.?.1879 Sprzedany w 1904 r.
TB 8 Thornycroft, Chiswick ?.?.1879 ?.?.1879 ?.?.1879 Złomowany w 1903 r.
TB 9 Thornycroft, Chiswick ?.?.1879 ?.?.1879 ?.?.1879 Złomowany w 1900 r.
TB 10 Thornycroft, Chiswick ?.?.1879 ?.?.1879 ?.?.1880 Złomowany w 1904 r.
TB 11 Thornycroft, Chiswick ?.?.1879 ?.?.1880 ?.?.1880 Złomowany w 1904 r.
TB 12 Thornycroft, Chiswick ?.?.1879 ?.?.1880 ?.?.1880 Złomowany w 1904 r.
TB 13 Maudslay ?.?.1878 ?.?.1879 ?.?.1879 Złomowany w 1897 r.
TB 14 Yarrow ?.?.1879 ?.?.1879 ?.?.1879 Złomowany w 1904 r.
TB 15 Hanna, Donald & Wilson ?.?.1879 ?.?.1879 ?.?.1879 Złomowany w 1903 r.
TB 16 Lewin (Poole) Nie ukończony
TB 17 Yarrow ?.?.1878 ?.?.1878 ?.?.1878 Sprzedany w 1907 r.
TB 18 Yarrow ?.?.1878 ?.?.1878 ?.?.1878 Sprzedany w 1902 r.
TB 19 J. S. White ?.?.1880 ?.?.1880 ?.?.1880 Sprzedany w 1899 r.
TB 20 Rennie ?.?.1880 ?.?.1880 ?.?.1880 Złomowany w 1903 r.
TB 21 E. H. Newby Nie ukończony

Dane taktyczno-techniczne

Wymiary:

Wyporność 28 ts ("TB14", "TB17", "TB18": 33 ts)
Długość całkowita "TB2", "TB3", "TB4", "TB5", "TB6", "TB7", "TB8", "TB9", "TB11", "TB12", "TB13", "TB15", "TB20": 26,52 m (87 ft 0 in); "TB10": 27,89 m (91 ft 6 in); "TB14", "TB17", "TB18": 26,21 m (87 ft 0 in); "TB19": 28,35 m (93 ft 0 in)
Długość pomiędzy pionami "TB2", "TB3", "TB4", "TB5", "TB6", "TB7", "TB8", "TB9", "TB11", "TB12": 26,31 m (86 ft 4 in); "TB10": 27,69 m (90 ft 10 in); "TB13":  24,99 m (82 ft 0 in); "TB14", "TB15":  25,60 m (84 ft 0 in); "TB19", "TB20":  brak danych; "TB 17" i "TB 18":  24,69 m (81 ft 0 in)
Szerokość "TB2", "TB3", "TB4", "TB5", "TB6", "TB7", "TB8", "TB9", "TB10", "TB11", "TB12", "TB15": 3,12 m (10 ft 3 in); "TB13", "TB19": 3,28 m (10 ft 9 in); "TB14", "TB17", "TB18": 3,35 m (11 ft 0 in); "TB20": 3,05 m (10 ft 0 in)
Zanurzenie "TB2", "TB3", "TB4", "TB5", "TB6", "TB7", "TB8", "TB9", "TB10", "TB11", "TB12": 1,60 m (5 ft 3 in); "TB15": 1,70 m (5 ft 7 in); "TB17", "TB18": 1,37 m (4 ft 6 in); "TB14": 1,35 m (4 ft 5 in); "TB13", "TB19", "TB20": 1,22 m (4 ft 0 in)

Napęd:

Maszyny 2-cylindrowa pionowa maszyna parowa o cylindrach podwieszanych podwójnego rozprężania; 1 kocioł parowy typu lokomotywowego; 1 śruba
Moc indykowana  "TB2", "TB3", "TB4", "TB5", "TB6", "TB7", "TB8", "TB9", "TB10", "TB11", "TB12", "TB19": 460 ihp; "TB13", "TB15", "TB17", "TB18": 450 ihp; "TB14": 550 ihp; "TB20": 360 ihp
Prędkość "TB2", "TB3", "TB4", "TB5", "TB6", "TB7", "TB8", "TB9", "TB10", "TB11", "TB12", "TB13": 20 węzłów; "TB14": 21,75 węzła; "TB15", "TB17", "TB18", "TB19": 21 węzłów; "TB20": 16,75 węzła
Paliwo od 3 do 7 ton węgla
Zasięg brak danych

Opancerzenie:

Brak  

Uzbrojenie:

Początkowe "TB2", "TB3", "TB4", "TB5", "TB6", "TB7", "TB8", "TB9", "TB10", "TB11", "TB12" 1 wyrzutnia torped 406 mm (16 in) Whitehead
Początkowe "TB13", "TB14", "TB15",  2 zrzutnie torped 356 mm (14 in) Whitehead
Początkowe "TB17", "TB18", "TB19", "TB20" 1 wyrzutnia torped 356 mm (14 in) Whitehead
Modernizacja "TB12", "TB13" 1 mina wytykowa
Modernizacja "TB17", "TB18" 1 wyrzutnia torped 356 mm (14 in) Whitehead; 1 mina wytykowa
Modernizacja "TB17", "TB18", "TB19", "TB20" 2 zrzutnie torped 356 mm (14 in) Whitehead

Ludzie:

Załoga 15 oficerów i marynarzy

Projekt

Po wybudowaniu w 1877 r. przez stocznię John I. Thornycroft & Company, Church Wharf, Chiswick torpedowca HMS "LIGHTNING" Admiralicja zdecydowała szybko o złożeniu zamówień na kolejne okręty powtarzające udany wg nich prototyp. Podstawą projektową tego typu był oczywiście torpedowiec HMS "LIGHTNING", który z kolei został zaprojektowany na podstawie planów parowego jachtu "GITANA" (który z kolei był rozwinięciem planów jachtu "SIR ARTHUR COTTON", z wykorzystaniem szeregu rozwiązań technicznych przyjętych na torpedowcach typu "76-stopowego"). W stoczni Thornycroft w 3 października 1877 r. złożono zamówienie na kolejne 11 jednostek, dla których przydzielono nazwy od "TB2" do "TB12". Wszystkie 11 jednostek powtarzało projekt HMS "LIGHTNING" ("TB1"), jedynie konstrukcję HMS "TB10" lekko zmodyfikowano, stosując dziobnicę typu taranowego. Zamówienie na te okręty został złożone w ramach 1877–8 Programme. Admiralicja w ramach dywersyfikacji zamówień złożyła zlecenia na budowę podobnych jednostek również w innych stoczniach w ramach 1878–9 Programme. Stocznia Maudslay zbudowała "TB13", Yarrow "TB14", Hanna, Donald & Wilson "TB15", J. S. White "TB19" natomiast Rennie "TB20". Budowa torpedowca "TB16" w stoczni Lewin, Poole została anulowana z powodu przeciągającego się procesu budowy. Opóźnienia wynikały z nierozwiązanych problemów z zastosowanym w tym okręcie rewolucyjnym napędem strumieniowym typu "hydraulic jet propulsion". Torpedowce "TB17" i "TB18" pierwotnie były budowane w stoczni Yarrow dla Rosji, jednak w związku z zagrożeniem wojennym w latach 1877 - 1878 Admiralicja zdecydowała o przejęciu obu jednostek. Mimo że nie były spokrewnione z pozostałymi jednostkami, to jednak ich ogólne podobieństwo spowodowało iż literatura zgodnie zalicza je do tego typu.

Jeżeli chodzi o torpedowiec HMS "TB20" to miał nieco wyboistą drogę zanim został wcielony do służby. Ta jednostka została zamówiona w stoczni J. & G. Rennie, Blackfriars 8 maja 1878 r. i zwodowana w 1879 r. Miała 25,76 m (84 ft 6 in) długości i 28 ts wyporności. Jednak podczas testów Admiralicja nieprzychylnie odniosła się do bardzo słabych osiągów okrętu i odmówiła odebrania jednostki. Sam okręt został sprzedany za granicę, natomiast stocznia położyła stępkę pod następny torpedowiec który miał zastąpić nieudany prototyp. 25 marca 1880 Admiralicja warunkowo zaakceptowała nowy okręt, mimo że również nie spełniał wszystkich oczekiwań, będąc wolniejszy od reszty 87-stopowców.

8 maja 1878 r. zamówiono jeszcze jedną jednostkę tego typu w stoczni E. H. Newby i zaplanowano dla niej numer "TB21", jednak 29 sierpnia 1879 r. anulowano zamówienie określając postęp prac jako niezadowalający. Numer jednostki wykorzystano w kolejnym projekcie nowszych torpedowców, "113-footers". 

Konstrukcje torpedowców z poszczególnych stoczni różniły się szczegółami i wymiarami, jednak wszystkie były podobne do prototypowego HMS "LIGHTNING" ("TB1"). W literaturze często wszystkie wraz z prototypem są opisywane jako typ "TB1", z uwzględnieniem podtypów charakterystycznych dla poszczególnych stoczni. Często również określa się ten typ zgodnie z polityką przyjętą dla pozostałych, późniejszych konstrukcji torpedowców. Polityka ta była podporządkowana nazywaniu typu niewielkich okrętów ich względną długością, oczywiście podawaną w stopach. Dla tego typu torpedowców czasami stosuje się nazwę 87-stopowce ("87-footers") i dla wygody i jasności postanowiłem przyjąć ten sposób oznaczenia.

Konstrukcja

Służba

Galeria


- Roger Chesneau, Eugene M. Kolesnik, eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Dawid Lyon, Rif Winfield (2004). The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889. Chatham Publishing.
- Magazyn "The Engineer" 17.12.1880 "Early torpedo boats, with particular reference to TB10"
- Daszjan Aleksander W. (2018) artykuł "Ранние миноносцы фирмы «Торникрофт»"; "Арсенал-Коллекция" 8/2018 (74)
- Charles William Sleeman (1880) Torpedoes and torpedo warfare: containing a complete and concise account of the rise and progress of submarine warfare ; also a detailed description of all matters appertaining thereto, including the latest improvements. Griffin & Co.
- Wikipedia, Wargaming.net oraz inne strony internetowe.