Inflexible (1876)

Masztowy pancernik wieżowy HMS InflexibleHMS "INFLEXIBLE" był masztowym pancernikiem wieżowym zaprojektowanym w odpowiedzi na włoskie pancerniki typu "DUILIO" przez Nathaniela Barnaby'ego. Stanowił połącznie najcięższych dział ładowanych odprzodowych i wyjątkowo grubego pancerza.
Flaga Wielkiej BrytaniiKraj: Wielka Brytania
klasa: masztowy pancernik wieżowy (masztowy pancerny okręt wieżowy)

Specyfikacja

Nazwa okrętu Stocznia Położenie stępki Wodowanie Ukończenie budowy Los okrętu
INFLEXIBLE Portsmouth DYd 24.02.1874 27.04.1876 18.10.1881 Sprzedany na złom w 1903 r.

Dane taktyczno-techniczne

Wymiary:

Wyporność normalna 10 300 ts
Wyporność pełna 11 880 ts
Długość między pionami 97,54 m (320 ft 0 in)
Długość całkowita 104,85 m (344 ft 0 in)
Szerokość 22,86 m (75 ft 0 in)
Zanurzenie normalne 7,77 m (25 ft 6 in)
Zanurzenie maksymalne 8,28 m (27 ft 2 in)


Napęd:

Maszyny Dwie 3-cylindrowe, pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszonych podwójnego rozprężania firmy Elder, 12 kotłów owalnych, 2 śruby
Ożaglowanie Ożaglowanie typu bark o powierzchni 1719 m² (18 500 sq ft), 2 maszty
Moc indykowana 8488 ihp
Prędkość (maszyna parowa) 14,74 węzła
Prędkość (żagle) brak danych
Paliwo 1300 ts węgla
Zasięg 5200 mil morskich przy prędkości 10 węzłów


Opancerzenie:

Cytadela 610 mm - 406 mm (24 in - 16 in) na podkładzie z 457 mm (18 in) drewna tekowego
Wieże działowe 432 mm - 406 mm (17 in - 16 in)
Przegrody 559 mm - 356 mm (22 in - 14 in)
Stanowisko dowodzenia 305 mm (12 in)
Pokład 76 mm (3 in)


Uzbrojenie:

Początkowe 4 działa 406 mm (16 in) MLR (81-ton) Mk. I (2x2); 6 dział 20-funtowych (20 pdr) RBL; 4 wyrzutnie torped 356 mm (14 in) (dwie podwodne)
Modernizacja w 1885 r. 4 działa 406 mm (16 in) MLR (81-ton) Mk. I (2x2); 6 dział 102 mm (4 in) (22 cwt) RBL; 4 wyrzutnie torped 356 mm (14 in) (dwie podwodne)
Modernizacja w 1897 r. 4 działa 406 mm (16 in) MLR (81-ton) Mk. I (2x2); 6 dział 119 mm (4,7 in) QF; 4 wyrzutnie torped 356 mm (14 in) (dwie podwodne)


Ludzie:

Załoga 440 oficerów i marynarzy

Projekt

HMS "INFLEXIBLE" w chwili wejścia do służby w 1881 roku był uzbrojony w najpotężniejsze działa, zainstalowane kiedykolwiek na jednostce pływającej Royal Navy i dysponujący pancerzem o największej łącznej grubości w historii budownictwa okrętowego. Zaprojektowany jako brytyjska odpowiedź na włoskie pancerniki typu "DUILIO", miał zbliżoną do nich, kontrowersyjną konstrukcję i był wyposażony w szereg nowinek technicznych. Był również pierwszym okrętem opancerzonym za pomocą pancerza wieloskładnikowego oraz pierwszym okrętem wyposażonym w wyrzutnie torped poniżej linii wodnej.

Gwałtowny postęp technologiczny w połowie XIX stulecia spowodował znaczące zmiany w technikach budownictwa okrętowego. Wprowadzenie żelaznych kadłubów i maszyny parowej, coraz doskonalsza artyleria i inne nowinki techniczne prowadziły do wzrostu wymagań konstrukcyjnych wobec kolejnych generacji okrętów. Jednocześnie był to okres prób i błędów, także w Royal Navy, najsilniejszej wówczas flocie świata. Katastrofa pionierskiego pancernika wieżowego "CAPTAIN", który zatonął w pierwszym roku służby z niemal całą załogą, spowodowała powołanie przez Admiralicję specjalnej komisji, pod przewodnictwem lorda Dufferina, która w ciągu dwóch lat opracowała zalecenia dotyczące charakterystyk konstrukcyjnych przyszłych pancerników.

Miały one być szerokimi jednostkami z niską wolną burtą, pozbawionymi całkowicie lub przynajmniej częściowo ożaglowania, z głównym uzbrojeniem umieszczonym w pancernych wieżach. Ochrona pancerna, ze względu na swą wielką masę, miała być zastosowana dla osłony jedynie najważniejszych mechanizmów i artylerii, zgrupowanych w centralnej partii kadłuba, zaś pływalność części skrajnych: dziobu i rufy, zapewniać miał podział na przedziały wodoszczelne. Wnioski brytyjskiej komisji jako pierwsi zastosowali w praktyce Włosi, rozpoczynając w 1873 roku budowę pancerników typu "DUILIO", zaprojektowanych przez Benedetto Brina. Niejako w odpowiedzi na posunięcie Włochów nowy główny konstruktor Admiralicji (President of the Council of Construction, od 1875 roku Director of Naval Construction), Nathaniel Barnaby, stworzył swój autorski projekt pancernika wieżowego, zbliżony konstrukcyjnie do okrętów włoskich i zgodny z zaleceniami komisji Dufferina oraz częściowo oparty na projektach wcześniejszych jednostek brytyjskich tej klasy, stworzonych przez poprzedniego głównego konstruktora, Edwarda Reeda: "DEVASTATION" i "DREADNOUGHT" (ten ostatni został w trakcie budowy zmodyfikowany przez Barnaby'ego, który prywatnie był szwagrem i sąsiadem Reeda, zaś zawodowo jego antagonistą). Szczegóły konstrukcji opracowane były przez Williama White'a, zaś przy projektowaniu po raz pierwszy korzystano z prób modelowych w basenie eksperymentalnym Williama Froude w Torquay.

Stępkę pod przyszły "INFLEXIBLE" położono 24 lutego 1874 roku w stoczni Admiralicji w Portsmouth, wodowanie odbyło się 27 kwietnia 1876 roku. Budowę wkrótce wstrzymano na niemal rok, po tym, jak Edward Reed, już jako członek Parlamentu, zgłosił zastrzeżenia do prawidłowości obliczeń konstrukcyjnych, twierdząc, że zarówno pancerniki włoskie, jak i podobny im brytyjski nie dysponują odpowiednim zapasem pływalności. W efekcie zabiegów Reeda powołana została specjalna komisja, która w drugiej połowie 1877 roku zbadała kwestię bezpieczeństwa okrętu. Jej raport stwierdzał, że zarzuty Reeda są bezpodstawne, zaś pancernik skonstruowany prawidłowo. Reed nie zaakceptował orzeczenia, posuwając się w następnych latach do populizmu i oszczerstw, jednak prace nad "INFLEXIBLE" wznowiono. Pierwsze próby morskie przeprowadzono na wiosnę 1880 roku. Oficjalnie Royal Navy przejęła okręt 5 lipca 1881 roku, jednak faktyczne zakończenie prac stoczniowych nastąpiło dopiero 18 października tegoż roku. Pierwszym dowódcą pancernika mianowano komandora (Captain'a) Johna Fishera.

Konstrukcja


Służba

1873 Okręt zostaje zatwierdzony do budowy.
24.02.1874 Położenie stępki.
27.04.1876 Wodowanie.
05.07.1881 Wcielenie okrętu do służby w Royal Navy.
18.10.1881 Ukończenie budowy. Koszt wyniósł 812 485 funtów (kadłub: 648 811 funtów, maszyny: 146 457 funtów).
1881 Po ukończeniu prac wyposażeniowych okręt został wysłany na Morze Śródziemne.
03.1882 - 04.1882 okręt towarzyszył królowej Wiktorii, która przebywała na wypoczynku w Mentonie na Riwierze Francuskiej.
05.1882 W związku z antyeuropejskimi wystąpieniami w Egipcie, "INFLEXIBLE" i siedem innych brytyjskich pancerników pod dowództwem wiceadmirała Fredericka Beauchamp-Seymoura wpłynęło na redę Aleksandrii, by zażądać zaprzestania wzmacniania fortyfikacji miasta. Ponieważ zrewoltowani oficerowie armii egipskiej odrzucali brytyjskie żądania, 11 lipca pancerniki rozpoczęły ostrzał fortów nadbrzeżnych. Artylerzyści "INFLEXIBLE" wystrzelili przez cały dzień 88 pocisków kal. 406 mm, wykazując się relatywnie dużą skutecznością. Okręt również został wielokrotnie trafiony, chociaż przestarzałe działa Egipcjan nie wyrządziły wielkich szkód. Jeden z pocisków przebił kadłub poniżej linii wodnej, poza obszarem cytadeli pancernej, zaś jego odłamki zabiły cieślę okrętowego i raniły oficera artyleryjskiego dział 20-funtowych, który zmarł później w wyniku poniesionych obrażeń. Duże spustoszenie w zabudowie pokładu poczynił natomiast podmuch z własnych armat. W toku całodziennej wymiany ognia Brytyjczycy zmusili załogi egipskich fortów do zaprzestania ognia i opuszczenia stanowisk. Na okrętach Floty Śródziemnomorskiej zginęło łącznie jedynie sześciu marynarzy.
05.1882 - 02.1885 Okręt pełnił nadal służbę na Morzu Śródziemnym.
02.1885 Na okręcie dokonano modernizacji. M.in. wymieniono maszty na typ palowy (militarny) oraz częściowo zmieniono uzbrojenie.
1885 Okręt został przeniesiony do rezerwy floty.
1887 Okręt powrócił na krótko do linii na czas rewii floty w Spithead.
07.1888 - 08.1888 Okręt powrócił na krótko do linii na czas manewrów.
07.1889 - 08.1888 Okręt powrócił na krótko do linii na czas manewrów.
07.07.1890 Okręt ponownie wcielony do służby w Portsmouth z przeznaczeniem na Morze Śródziemne.
15.07.1890 Okręt udaje się do Portland na próby morskie po remoncie który przeszedł przed udaniem się na Morze Śródziemne.
25.07.1890 Okręt dociera do Portland.
08.08.1890 - 18.08.1890 Okręt uczestniczy w manewrach.
09.10.1890 Okręt opuszcza Spithead i udaje się na Morze Śródziemne. Będzie tam pełnił służbę aż do 1893 r.
31.12.1890 Okręt dociera na Maltę.
13.03.1891 Okręt jest raportowany w Pireusie.
23.08.1891 Okręt jest raportowany w Barcelonie.
08.12.1892 Okręt jest raportowany na Malcie.
22.06.1893 Okręt jest raportowany w pobliżu Trypolisu.
1893 Okręt przeklasyfikowano na okręt obrony wybrzeża, stacjonujący w Portsmouth
26.06.1897 Okręt uczestniczył w Paradzie Floty z okazji Diamentowego Jubileuszu Królowej Wiktorii.
04.08.1897 Okręt przebywa w Portsmouth w czasie wizyty Króla Syjamu.
1897 Ponowna modernizacja okrętu połączona z częściową wymianą uzbrojenia.
1897 Okręt zostaje na stałe przeniesiony do rezerwy.
15.09.1903 Okręt zostaje sprzedany na złom do Ward, Preston za kwotę 20 100 funtów.

ZNANI DOWÓDCY (PRZYDZIAŁY)

01.1881 - 11.1882 Captain John Fisher
11.1882 - 02.1885 Captain Edward H. Seymour
07.1888 - 08.1888 Captain Richard Duckworth-King
07.1889 - 08.1889 Captain Charles C. Penrose Fitzgerald
01.07.1890 - 24.04.1891 Captain Kane
04.1891 - 05.1891 Captain Lewis A. Beaumont
22.05.1891 - 06.1893 Captain Frederick S. Vander-Meulen
07.1893 - 11.1893 Captain Hilary G. Andoe
11.1893 - 03.1895 Captain Charles J. Balfour
21.03.1895 - 03.1896 Captain Atwell P. Mac L. Lake
26.03.1896 - 20.10.1896 Rear-Admiral Thomas S. Jackson
11.1896 - 13.10.1897 Captain Andrew K. Bickford
07.01.1900 Commander (N) John F. Stuart

Galeria

Źródła:
- Dawid Lyon, Rif Winfield (2004). The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889. Chatham Publishing.
- Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Wikipedia, oraz inne strony internetowe.