Kraj: Wielka Brytaniaklasa: niszczyciel |
|
Specyfikacja |
| Nazwa okrętu | Stocznia | Położenie stępki | Wodowanie | Ukończenie budowy | Los okrętu |
| THORN | John Brown DYd | brak danych | 17.03.1900 | ?.06.1901 | Złomowany w 1919 r. |
| TIGER | John Brown DYd | brak danych | 19.05.1900 | ?.06.1901 | Kolizja w 1908 r. |
| VIGILANT | John Brown DYd | brak danych | 16.08.1900 | ?.06.1901 | Złomowany w 1920 r. |
Dane taktyczno-techniczne |
Wymiary:
| Wyporność pełna | 425 ts |
| Wyporność normalna | 380 ts |
| Długość całkowita | 67,67 m (222 ft 0 in) |
| Długość pomiędzy pionami | 66,45 m (218 ft 0 in) |
| Szerokość | 6,31 m (20 ft 8 in) |
| Głębokość | brak danych |
| Zanurzenie | 2,74 m (9 ft 0 in) |
Napęd:
| Maszyny | Dwie 4-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania; 4 kotły wodnorurkowe firmy Normand; 2 śruby |
| Moc indykowana | 6400 ihp |
| Prędkość | 30 węzłów (kontraktowa 30 węzłów) |
| Paliwo | od 40 ton do 80 ton węgla |
| Zasięg | 1465 mil morskich przy prędkości 11 węzłów |
Opancerzenie:
| Brak |
Uzbrojenie:
| Początkowe | 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF; 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowych (6 pdr) 8 cwt QF; 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in) |
Ludzie:
| Załoga | 63 oficerów i marynarzy |
Projekt |
W ramach programu rozbudowy floty 1900 - 1901 Programme zaplanowano zwiększyć liczebność floty o cztery niszczyciele 30-węzłowe (3 ze stoczni Clydebank (Brown, nie Thomson) oraz jeden ze stoczni Palmers). Wszystkie te okręty miały jedną wspólną cechę - nie zostały zamówione w stoczniach, a zakupione w nich już po rozpoczęciu budowy. Obie stocznie przewidując koniunkturę w zakresie zakupów kolejnych jednostek, rozpoczęły budowę z własnej inicjatywy licząc na przychylność Admiralicji. Po okresie negocjacyjnym zakupiono 31 marca 1900 r. w stoczni John Brown and Company, Clydebank trzy rozpoczęte już jednostki, które po zbudowaniu zakwalifikowano do typu "THORN". Konstruktorzy stoczni projektując te okręty bazowali na wcześniejszym niszczycielu HMS "KESTREL". Okręty różniły się jednak od swojego starszego brata wymiarami oraz mocą silników. 30 sierpnia 1912 r. dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu "B", trzykominowe do typu "C", natomiast dwukominowe do typu "D". Do typu "C" należały właśnie niszczyciele typu "THORN".
Konstrukcja |
Kadłub
Jeżeli chodzi o wymiary i ogólne założenia projektowe to oba okręty tego typu były zbliżone do innych poprzedników z tej stoczni, głównie do niszczyciela HMS "KESTREL". Wyporność pełna okrętów liczyła 425 ts, były więc o 5 ts większe od starszego brata. Długość całkowita wynosiła 67,67 m (222 ft 0 in), szerokość 6,31 m (20 ft 8 in) natomiast zanurzenie 2,74 m (9 ft 0 in). Różnice w wymiarach dotyczyły długości, szerokości i zanurzenia - ogólnie okręty typu "KESTREL" były nieco bardziej "pękate". Kadłub okrętów był wykonany ze stali. Podobnie jak w poprzednich typach zastosowano układ trzykominowy oraz jak u większość wczesnych niszczycieli miały zakryty dziób, ukształtowany na podobieństwo skorupy żółwia (ang. "turtleback"), miał on ułatwić omywanie kadłuba przez fale przy dużej prędkości. W części dziobowej znajdowało się odkryte stanowisko działa 12-funtowego, które w dużym stopniu było zintegrowane z niewielkim mostkiem (stanowiskiem dowodzenia). Powodowało to pewne problemy (głównie dlatego, iż dla wygody oficerowie używali platformy działa jako mostka, zamiast używać stanowiska pod nią) i w późniejszych, większych konstrukcjach odseparowano te dwa elementy.
Opancerzenie
Okręty nie posiadały opancerzenia.
Uzbrojenie
Okręty były uzbrojone 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF, 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowe (6 pdr) 8 cwt QF i 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in). Działo 12-funtowe znajdowało się na odsłoniętym stanowisku w części dziobowej. Dwa stanowiska szybkostrzelnych dział 6-funtowych znajdowały się zaraz za stanowiskiem dowodzenia, dwa kolejne na burtach na śródokręciu natomiast ostatnie z nich na rufie. Zarówno działo 12-funtowe jak i działa 6-funtowe były wyposażone w osłony przeciwodłamkowe, jednak mogły być one demontowane i często na zdjęciach nie są one uwidocznione. Okręty były wyposażone w dwie wyrzutnie torped umieszczone na obrotowych pojedynczych stanowiskach. Oba stanowiska znajdowały się w części rufowej, za kominami. Wyrzutnie torped w nomenklaturze brytyjskiej określane jako 18-calowe w rzeczywistości miały 17,72 cala, co dawało w przeliczeniu 450 mm. Po kwietniu 1918 r. na niektórych okrętach tego typu (m.in. na niszczycielu HMS "THORN") zamontowano dwie zrzutnie bomb głębinowych wraz z 18 ładunkami. Aby zrekompensować wzrost wagi zdemontowano najprawdopodobniej część uzbrojenia artyleryjskiego i torpedowego.
Napęd
Okręty zostały wyposażone w dwie 4-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania. Maszyny te miały dwa cylindry niskiego ciśnienia, co generowało mniejsze drgania całego urządzenia. Parę zapewniały cztery kotły wyprodukowane przez Normand, które były umieszczone w dwóch oddzielnych kotłowniach, wypracowujące parę o ciśnieniu 230 psi. Okręty posiadały trzy kominy, z których środkowy był nieco szerszy w związku z tym iż odprowadzał spaliny z dwóch kotłów. Zgodnie z zaleceniami Admiralicji kotły były przystosowane do opalania zarówno ropą jak i węglem. "Conway" podaje iż maszyny parowe na tych niszczycielach miały moc 6400 ihp, o 600 większą niż na HMS "KESTREL". Znajduje to potwierdzenie w wynikach prób morskich. W opracowaniu "Британские эсминцы. История эволюции. 1892—1953"można znaleźć informacje na temat osiągów tych niszczycieli podczas prób. HMS "THORN" przy mocy 6583 ihp i 388,7 obrotach na minutę osiągnął prędkość 30,270 węzła, HMS "TIGER" osiągnął prędkość 30,300 węzła przy mocy 6409 ihp i 390,3 obrotach na minutę, natomiast HMS "VIGILANT" osiągnął prędkość 30,122 węzła przy 383,6 obrotach na minutę i mocy 6384 ihp.
Służba |
HMS Thorn
| 17.03.1900 | Wodowanie okrętu w stoczni John Brown and Company, Clydebank z numerem stoczniowym 334. |
| 31.03.1900 | Zakupienie okrętu przez Royal Navy. |
| 06.1901 | Ukończenie budowy okrętu. Okręt po wcieleniu do służby przydzielono do Devonport Instructional Flotilla, Channel Fleet. |
| 11.1901 | Okręt staranował i zatopił kuter w rejonie Hamoaze, w wyniku czego zginęło 3 marynarzy z załogi kutra. Dowódca niszczyciela, Lieutenant & Commander Hepworth S. Alton został wyrokiem sądu usunięty ze stanowiska. |
| 04.01.1902 | Okręt został zdjęty ze służby, zaś jego załoga przeszła na niszczyciel HMS "OPOSSUM", który zajął miejsce HMS "THORN" w składzie flotylli. |
| 30.08.1912 | Dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu "B", trzykominowe do typu "C", natomiast dwukominowe do typu "D". Do typu "C" należały właśnie niszczyciele typu "THORN". Od 30 września 1913 r. na okrętach tego typu malowano literę "C" na kadłubie oraz na jednym z kominów. |
| 1913 | Okręt przydzielono do 7. Destroyer Flotilla z bazą w Devonport. |
| 08.1914 | Flotylla została przeniesiona do Humber River po rozpoczęciu wojny. W trakcie wojny wraz z flotyllą uczestniczył w działaniach przeciwminowych i przeciwko okrętom podwodnym. Od 6 grudnia 1914 r. okręt nosił numer D57, od 1 września 1915 r. numer D70, natomiast od 1 stycznia 1918 r. numer D89. |
| 11.1916 | Okręt przeniesiono do Londonderry Port w Irlandii. Pełnił tam identyczne zadania jak w czasie służby z 7. Destroyer Flotilla. |
| 12.1918 | Okręt został zdjęty ze służby i umieszczony na liście okrętów do zbycia. |
| 1919 | Okręt został złomowany w Portsmouth Dockyard. |
Znani dowódcy (przydziały)
| ? - 11.1901 | Lieutenant & Commander Hepworth S. Alton (usunięty ze stanowiska) |
| 25.11.1901 - 05.01.1902 | Lieutenant & Commander Frederick G. Brine |
| 01.01.1904 - 27.08.1904 | Lieutenant & Commander Percy Pitts |
| 08.03.1905 - 27.07.1905 | Lieutenant & Commander Percy Johnson |
| 27.07.1905 - 01.01.1906 | Lieutenant & Commander Percy Crabtree |
| 28.05.1906 - 29.01.1908 | Lieutenant & Commander Aubrey E. D. Moore |
| 29.01.1908 - 23.03.1908 | Commander James W. G. Innes |
| 23.03.1908 - ? | Lieutenant & Commander Robert A. Wilson |
| 18.01.1910 - 24.08.1911 (?) | Lieutenant & Commander George H. I. Parker |
| 28.05.1910 - 08.1910 | Lieutenant & Commander Francis E. H. G. Hobart (tymczasowo) |
| 19.04.1911 (??) - 02.09.1913 | Lieutenant & Commander Clive Phillipps-Wolley |
| 06.01.1914 - 03.08.1914 | Lieutenant-Commander John N. Benbow |
| 03.08.1914 - 20.01.1915 | Lieutenant in Command William O. Hozier |
| 23.01.1915 - 30.03.1916 | Lieutenant in Command Henry F. Besant |
| 30.03.1916 - ? | Lieutenant R.N.R. in Command Douglas G. Jeffrey |
| 22.05.1917 - ? | Lieutenant-Commander R.N.R. Claude Hamilton |
| 30.09.1918 - ? | Lieutenant R.N.R. in Command Robert O. Chisholm |
HMS Tiger
| 31.03.1900 | Zakupienie rozpoczętego okrętu przez Royal Navy. |
| 19.05.1900 | Wodowanie okrętu w stoczni John Brown and Company, Clydebank z numerem stoczniowym 335. |
| 06.1901 | Ukończenie budowy okrętu. |
| 21.08.1901 | Wcielenie okrętu do służby z przydziałem do Portsmouth Instructional Flotilla, Home Fleet. |
| 04.01.1902 | Okręt został zdjęty ze służby, natomiast jego załoga przeszła na niszczyciel HMS "OSTRICH", który zajął jego miejsce w składzie flotylli. |
| 25.09.1907 | W nocy 25 września okręt wszedł na falochron w Portland Harbour, bardzo poważnie uszkadzając sobie poszycie dna. |
| 02.04.1908 | Okręt wziął udział w nocnych manewrach Home Fleet na Kanale La Manche, nieopodal Isle of Wight. Ćwiczenia obejmowały obronę floty przed atakiem okrętów torpedowych, warunkiem natomiast było nieużywanie reflektorów. Niszczyciele HMS "TIGER" i HMS "RECRUIT" miały przeprowadzić pozorowany atak torpedowy, jednak w całkowitych ciemnościach HMS "TIGER" przeciął kurs płynących okrętów Home Fleet. Krążownik pancerny HMS "BERWICK" uderzył na pełnej prędkości w niszczyciel, przecinając go na dwie połowy. Sekcja dziobowa zatonęła niemal natychmiast, natomiast rufowa utrzymała się na wodzie wystarczająco długo, by udało się podjąć część załogi (22 ludzi). Niestety pozostałych marynarzy, w tym dowódcę okrętu nie udało się uratować. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 05.10.1900 - 05.01.1902 | Lieutenant James R. P. Hawksley |
| 21.07.1903 - 18.08.1903 | Lieutenant in Command Wion de M. Egerton (prawdopodobnie na czas manewrów) |
| 08.1903 - 15.10.1903 | Lieutenant & Commander Reginald L. Crichton |
| 14.07.1904 - 08.1904 | Lieutenant & Commander Charles H. Davey (na czas manewrów) |
| 09.01.1905 - 27.01.1905 | Commander William N. England |
| 20.10.1905 - 31.03.1906 | Lieutenant & Commander Reginald G. Copleston |
| 31.03.1906 - 28.05.1906 | Lieutenant & Commander William S. F. Forbes |
| 28.05.1906 - 02.04.1908 | Lieutenant & Commander William E. Middleton (zginął wraz z okrętem) |
HMS Vigilant
| 31.03.1900 | Zakupienie okrętu przez Royal Navy. |
| 19.08.1900 | Wodowanie okrętu w stoczni John Brown and Company, Clydebank z numerem stoczniowym 336. |
| 06.1901 | Ukończenie budowy okrętu. Okręt po wcieleniu do służby przydzielono do Portsmouth Instructional Flotilla, Home Fleet. |
| 30.08.1912 | Dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu "B", trzykominowe do typu "C", natomiast dwukominowe do typu "D". Do typu "C" należały właśnie niszczyciele typu "THORN". Od 30 września 1913 r. na okrętach tego typu malowano literę "C" na kadłubie oraz na jednym z kominów. |
| 1913 | Okręt przydzielono do 7. Destroyer Flotilla z bazą w Devonport. |
| 07.1914 | Okręt przeniesiono do składu 8. Destroyer Flotilla z bazą w Chatham. W trakcie wojny wraz z flotyllą uczestniczył w działaniach przeciwminowych i przeciwko okrętom podwodnym. Od 6 grudnia 1914 r. okręt nosił numer D43, od 1 września 1915 r. numer D72, natomiast od 1 stycznia 1918 r. numer D92. |
| 1916 | Okręt zderzył się ze statkiem handlowym "ELLINGTON". Nie ma danych na temat uszkodzeń obu jednostek. |
| 1917 | Okręt wziął udział w dwoóch kolizjach, najpierw z elementami Leith Dock, a potem z bocznokołowym trałowcem HMS "ERIDGE". |
| 1919 | Okręt został zdjęty ze służby i umieszczony na liście okrętów do zbycia. |
| 10.02.1920 | Okręt został sprzedany dla South Alloa Ship Breaking Company i złomowany w Charlestown nieopodal Rosyth, Firth of Forth. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 03.09.1901 - 01.08.1902 | Lieutenant & Commander James U. Farie |
| 21.07.1903 - 08.1903 | Lieutenant & Commander Arthur W. Tomlinson (na czas manewrów) |
| 14.07.1904 - 08.1904 | Lieutenant & Commander Walter J. C. Lake (na czas manewrów) |
| 18.01.1905 - 01.04.1905 | Lieutenant & Commander Lionel J. G. Anderson |
| 12.05.1905 - 10.11.1905 | Lieutenant-Commander Bertram O. F. Phibbs |
| 10.11.1905 - 12.01.1906 | Lieutenant & Commander Lionel J. G. Anderson |
| 12.01.1906 - 19.08.1907 | Lieutenant & Commander Frank Powell |
| 04.08.1908 - 11.1909 | Lieutenant & Commander George B. Hartford |
| 11.1909 - 08.02.1910 | Lieutenant & Commander Austin C. Ackland |
| 08.02.1910 - 15.08.1910 | Lieutenant & Commander Robert F. Veasey |
| 15.08.1910 - 01.04.1912 | Lieutenant & Commander Henry C. Rawlings |
| 05.1912 - 15.08.1913 | Commander Frank Powell |
| 15.08.1913 - 25.08.1913 | Lieutenant-Commander Malcolm L. Goldsmith (na czas przejścia do Gibraltaru) |
| 05.1914 - 20.05.1914 | Lieutenant & Commander Henry M. Fothergill |
| 23.05.1914 - 12.01.1915 | Commander John F. H. Cole |
| 14.01.1915 - 28.04.1915 | Lieutenant-Commander William C. Castle |
| 21.03.1915 (?) - 04.11.1915 | Lieutenant in Command Colin A. G. Hutchison (tymczasowo) |
| 08.03.1916 - 05.02.1917 | Lieutenant R.N.R. in Command Robert G. Cross |
| 05.02.1917 - 30.10.1917 | Lieutenant R.N.R. in Command Alfred S. C. Bird |
| 29.10.1917 (?) - ? | Lieutenant R.N.R. in Command Arthur Beswick |
Galeria |
Źródła:
- Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Norman Friedman (2009). British Destroyer - From Earliest Days to the Second World War. Seaforth Publishing
- Эдгар Дж.Марч. Британские эсминцы. История эволюции. 1892—1953. Часть 1. — "Галея Принт", 2012
- Wikipedia oraz inne strony internetowe.

Kraj: Wielka Brytania