WTB1 (1883)

HMS WTB1Zaprojektowane i wybudowane w stoczni J. Samuel White torpedowce II klasy typu "WTB1" w przeciwieństwie do wcześniejszych jednostek tej klasy posiadały kadłub wykonany z drewna.
Kraj: Wielka Brytania
klasa: torpedowiec

Specyfikacja

Nazwa okrętu Stocznia Położenie stępki Wodowanie Ukończenie budowy Los okrętu
WTB1 White DYd brak danych ?.?.1883 brak danych Sprzedany w 1905 r.
WTB2 White DYd brak danych ?.?.1883 brak danych Sprzedany w 1900 r.
WTB3 White DYd brak danych ?.?.1883 brak danych Sprzedany w 1905 r.
WTB4 White DYd brak danych ?.?.1883 brak danych Sprzedany w 1905 r.
WTB5 White DYd brak danych ?.?.1883 brak danych Sprzedany w 1909 r.
WTB6 White DYd brak danych ?.?.1884 brak danych Sprzedany w 1907 r.
WTB7 White DYd brak danych ?.?.1884 brak danych Sprzedany w 1905 r.
WTB8 White DYd brak danych ?.?.1885 brak danych Sprzedany w 1905 r.
WTB9 White DYd brak danych ?.?.1885 brak danych Sprzedany w 1912 r.
WTB10 White DYd brak danych ?.?.1887 brak danych Sprzedany w 1905 r.
WTB11 White DYd  brak danych  ?.?.1887 brak danych  Sprzedany w 1912 r.
WTB12 White DYd brak danych  ?.?.1888 brak danych Sprzedany w 1910 r.

Dane taktyczno-techniczne

Wymiary:

Wyporność 10,5 ts - 14 ts
Długość 17,07 m (56 ft 0 in)
Szerokość 2,82 m (9 ft 3 in)
Zanurzenie 1,45 m (4 ft 9 in)

Napęd:

Maszyny 2-cylindrowa pionowa maszyna parowa o cylindrach podwieszanych podwójnego rozprężania; 1 kocioł lokomotywowy; 1 śruba
Moc indykowana  140 - 200 ihp
Prędkość 16 węzłów
Paliwo brak danych
Zasięg brak danych

Opancerzenie:

Brak  

Uzbrojenie:

Początkowe 1-2 kartaczownice lub lekkie działka; 2 zrzutnie torped 356 mm (14 in) Whitehead albo 1 wyrzutnie torped 356 mm (14 in) Whitehead albo jedna mina wytykowa

Ludzie:

Załoga 9 oficerów i marynarzy

Projekt

Torpedowce tego typu został zaprojektowane i zbudowane w stoczni J. Samuel White. W przeciwieństwie do innych torpedowców II klasy miały kadłub wykonany z drewna. Pierwsze dziewięć jednostek zostało zamówionych w 1883 r. W 1887 r. zamówiono kolejną parę (nieco różniącą się wymiarami), natomiast w 1888 r. zamówiono jeszcze jedną jednostkę. Przed złożeniem zamówienia na te torpedowce przeprowadzono szereg prób na podobnej jednostce o długości 48 stóp na Morzu Śródziemnym. Następnie stocznia White zbudowała podobny prototypowy, podobny okręt  długości 56 stóp. Admiralicja nakazała specjalistom z ośrodków HMS "Excellent" i HMS "Vernon" przetestowanie tego okrętu i i złożenie raportu z naciskiem na następujące kwestie: jaką prędkość powinna mieć jednostka o wystarczającej zwrotności, aby mogła przemieszczać się z obszaru poza zasięgiem ówczesnych kartaczownic na odległość wystarczającą do wystrzelenia torpedy Whiteheada, skręcić i oddalić się bezpiecznie na zewnątrz zasięgu kartaczownic, oraz jakie cechy powinna posiadać jednostka w odmianach artyleryjskiej i torpedowej. Oba te zagadnienia miały zostać porównane z istniejącymi już torpedowcami II klasy. Wspomniany test został przeprowadzony 16 września 1882 r. Zasięg Nordenfeldt'ów przyjęto na około 2000 jardów, a zasięg torpedy od 200 do 300 jardów, odległość do pokonania wynosiła w przybliżeniu milę, więc do eksperymentu została wyznaczona mila pomiarowa w zatoce Stokes. Do testów stanęły prototypowy torpedowiec White'a o długości 55 stóp i oraz torpedowiec II klasy HMS "TB69". Okręty płynęły z pełną prędkością, od wschodniego końca mili, zmieniając kurs przy zachodnich znacznikach. Czas potrzebny na pokonanie mili w górę, skręt i powrót wyniósł 11 minut 1 sekunda (11,6 węzła) dla "TB69" i 8 minut 40 sekund (14,66 węzła) dla okrętu White'a. Wnioski jakie wyciągnięto z tego testu sugerowały,  iż okręt White'a był równy torpedowcowi II klasy o prędkości 15 węzłów przy biegu na milę i jednostce o prędkości 16 węzłów przy biegu na pół mili, przy skręcie i powrocie tą samą trasą. Ten test efektywności jednostek nie wydaje mi się mieć jakiegoś szczególnego znaczenia, ponieważ przy ataku było bardzo mało prawdopodobne że torpedowiec wróci po swoich śladach, lecz raczej przejdzie dalej lub skręci pod znacznie większym kątem. W listopadzie wykonano następne testy porównawcze pomiędzy ptototypem a HMS "TB69". Wynik testu (również na mili pomiarowej) wykazał dla okrętu White'a łączny czas 9 min 28 sek, w tym czas skrętu 24 sek (13,2 węzła) oraz 8 min 57 sek, w tym czas skrętu 1 min (15 węzłów) dla HMS "TB69". Generalnie testy nowej jednostki wypadły bardzo pozytywnie, zaś wnioski skłoniły do zastanowienia się nad stworzeniem w przyszłości okrętu bardziej uniwersalnego, zdolnego do wykonywania nie tylko zadań bojowych. 

Okręty te okazały się na tyle udane, iż dały początek całej klasie przewożonych na pokładzie większych okrętów, kutrów o drewnianym kadłubie, zwanych "56ft picket boat". Przy projektowaniu późniejszych jednostek mniejszy nacisk kładziono na wykonywanie ataków torpedowych, a większy na uniwersalność jednostek, które powinny być w stanie wykonywać cały szereg funkcji natomiast użycie bojowe tych małych jednostek było jedynie opcjonalne. Wkrótce te małe jednostki (następcy okrętów typu "WTB1") zastąpiły szybsze lecz mniej uniwersalne torpedowce II klasy na pokładach dużych, brytyjskich okrętów wojennych.Jeżeli chodzi o te małe torpedowce, to występuje problem z ich nazewnictwem, gdyż spotykana często w literaturze fachowej nazwa "TB1" jak również kolejne była już zarezerwowana dla istniejących (i będących w owym czasie w służbie) torpedowców I klasy, jak np. "TB1". W niektórych opracowaniach (jak np. w "The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889" nazwy mają z przodu dodaną literę "W" (od ang. "wooden" - drewniany). To zapobiegało pomyłkom, jednakże wiele opracowań pomija tą pierwszą literę w nazwie.

Konstrukcja

Służba

Galeria

- Roger Chesneau, Eugene M. Kolesnik, eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Dawid Lyon, Rif Winfield (2004). The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889. Chatham Publishing.
Brown Les; 2023 "Royal Navy Torpedo Vessels 1870-1914"; Seaforth Publishing
- Charles William Sleeman (1880) Torpedoes and torpedo warfare: containing a complete and concise account of the rise and progress of submarine warfare ; also a detailed description of all matters appertaining thereto, including the latest improvements. Griffin & Co.
- Wikipedia, Wargaming.net, The Dreadnought Project oraz inne strony internetowe.