HMS "SHAH" był śrubową fregatą o żelaznym kadłubie zaprojektowaną w 1870 r. przez Sir Edwarda Reed'a, zbudowaną dla Royal Navy w odpowiedzi na amerykańskie fregaty typu "WAMPANOAG".
Kraj: Wielka Brytania klasa: żelaznokadłubowa fregata śrubowa
Ożaglowanie pełnorejowe o powierzchni 2476 m² (26 655 sq ft), 3 maszty
Moc indykowana
7480 ihp
Moc nominalna
1000 nhp
Prędkość (maszyna parowa)
16,2 węzła
Prędkość (żagle)
13 - 13,5 węzła
Paliwo
890 t węgla
Zasięg
6940 mil morskich przy prędkości 10 węzłów
Opancerzenie:
Brak
Uzbrojenie:
Początkowe
2 działa 229 mm (9 in) 254 pdr (12-ton) MLR; 16 dział 179 mm (7 in) 112 pdr 6,5-tonowych MLR; 8 dział 160 mm (6,3 in) 64-funtowych (64 pdr) 64 cwt MLR; 4 działa 20-funtowe (20 pdr) RBL; 12 kartaczownic (mitraliez); 2 wyrzutnie torped.
Ludzie:
Załoga
600 oficerów i marynarzy (w tym 46 boyów i 87 Marines)
Projekt
Jedna z nieopancerzonych fregat o żelaznym kadłubie zaprojektowana przez Sir Edwarda Reed'a. HMS "SHAH" był wynikiem odpowiedzi Royal Navy na amerykańskie fregaty klasy "WAMPANOAG". Początkowo miało ich być sześć, jednakże zostały zbudowane tylko trzy: HMS "INCONSTANT", HMS "SHAH" i HMS "RALEIGH". Ostatecznie okazało się, że fregaty amerykańskie okazały się niezbyt udane i jako takie nie stanowiły zbyt wielkiego zagrożenia dla Royal Navy. Z tego też powodu opinia publiczna wykazywała swoje niezadowolenie z powodu wysokich kosztów budowy fregat, co spowodowało ograniczenie ilości zamówienia.
Konstrukcja
Kadłub
Wyporność okrętu wynosiła 6250 ts, tonaż 4210 bm, długość między pionami 101,80 m (334 ft 0 in), szerokość 15,84 m (52 ft 0 in) natomiast zanurzenie średnie 7,56 m (25 ft 5½ in). Okręt posiadał kadłub wykonany w całości z żelaza. Był on pokryty dwoma warstwami drewna o grubości 76 mm (3 in) każda. Elementy obu warstw zostały ułożone w taki sposób, aby się krzyżować. Warstwy drewna zostały na koniec pokryte blachą miedzianą, aby zabezpieczyć pokrycie kadłuba przed szkodliwym wpływem wody w rejonach tropików. W przeciwieństwie do pozostałych dwóch fregat o żelaznym kadłubie, drewniane pokrycie zostało wykonane z teku zamiast z dębu. Okręt nie miał podwójnego dna jednak posiadał boczne przedziały wodoszczelne, sięgające aż do pokładu górnego. Był wyposażony w ster balansowy.
Uzbrojenie
Okręt był uzbrojony w 2 działa 229 mm (9 in) 254 pdr (12-ton) MLR, 16 dział 179 mm (7 in) 112 pdr 6,5-tonowych MLR, 8 dział 160 mm (6,3 in) 64-funtowych (64 pdr) 64 cwt MLR, 4 działa 20-funtowe (20 pdr) RBL, 12 karabinów maszynowych oraz 2 wyrzutnie torped. Na pokładzie górnym znajdowały się działa 9-calowe i 6 z 8 dział 64-funtowych. Działa 7-calowe i 2 działa 64-funtowe znajdowały się na pokładzie bateryjnym.
Opancerzenie
Okręt był pozbawiony opancerzenia.
Napęd
Okręt wyposażony był w poziomą 2-cylindrową maszynę parową z tłokiem rurowym pojedynczego rozprężania firmy John Penn & Sons. Maszyna osiągała moc 7360 ihp co pozwalało na osiąganie prędkości 16,2 węzła. Maszyna zamontowana na tym okręcie posiadała moc i gwarantowała prędkość niespotykaną do tej pory w brytyjskiej marynarce. Kotły kufrowe zamontowane na okręcie pozwalały wytworzyć parę o ciśnieniu 30 psi. Okręt był wyposażony w teleskopowe kominy i podnoszoną śrubę. Średnica cylindrów wynosiła 2,97 m (117 in), natomiast skok 1,22 m (48 in).
Służba
07.03.1870
Rozpoczęcie budowy okrętu w stoczni Portsmouth Dockyard. Początkowo miał sie nazywać HMS "BLONDE".
10.09.1873
Wodowanie okrętu. W tym samym roku zmieniono nazwę na HMS "SHAH".
12.1875
Ukończenie budowy okrętu. Koszt budowy wyniósł 235 245 funtów (w tym 177 912 funtów za kadłub, natomiast maszyny kosztowały 57 333 funty).
1876 - 1879
Przez pierwsze trzy lata okręt służył jako okręt flagowy eskadry Pacyfic Station pod admirałem de Horsey. Wziął udział 29 maja 1877 r. razem z korwetą HMS "AMETHYST" w bitwie pod Pacocha, gdzie brytyjskie okręty starły się z peruwiańskim wieżowym okrętem pancernym "HUÁSCAR". Ciężko opancerzony peruwiański pancernik okazał się praktycznie nie do pokonania przez działa brytyjskie. W bitwie tej po raz pierwszy w historii została użyta broń torpedowa - HMS "SHAH" wystrzelił torpedę do peruwiańskiego okrętu, jednak ten z racji niewielkiej prędkości podwodnego pocisku po prostu jej umknął.
24.10.1879
Okręt po powrocie do kraju został zdjęty ze służby w Portsmouth i okręt został przeniesiony do rezerwy i przydzielony do 4. Division, Steam Reserve.
12.1904
Okręt został przebudowany na hulk węglowy i przemianowany na "C.470".
19.09.1919
Hulk został sprzedany. Żelazne maszty z okręt przetrwały - zostały zamontowane na HMS "VICTORY", zastępując dotychczas zamontowane drewniane.
1926
Kadłub wpadł na skały i zatonął na Bermudach.
1934
Wg niektórych źródeł zatopiony kadłub okrętu został nabyty przez duńską firmę rozbiórkową Petersen & Albeck z Kopenhagi i przeholowany do stoczni firmowej w celu zezłomowania.
ZNANI DOWÓDCY I PRZYDZIAŁY
08.1876 - 12.1878
Captain Frederick G.D. Bedford
02.12.1878 - 10.1879
Captain Richard Bradshaw
Galeria
Shah (1873)
HMS Shah
HMS "Shah" i inny brytyjski okręt w Esquimalt. Data nieznana.
HMS Shah
Data zdjęcia nieznana. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Shah
Obraz na którym przedstawiono starcie pomiędzy peruwiańskim okrętem pancernym "Huascar" a HMS "Shah" i HMS "Amethyst" 29 maja 1877 r. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Shah
Data zdjęcia nieznana. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Shah
Data zdjęcia nieznana. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Shah
Data zdjęcia nieznana. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Shah
Zdjęcie z 1887 r. Z zasobów Imperial War Museums.
HMS Shah
Starcie pomiędzy peruwiańskim okrętem pancernym "Huascar" a HMS "Shah" i HMS "Amethyst" 29 maja 1877 r.
HMS Shah
Rysunek z Illustrated London News.
HMS Shah
Rysunek z Illustrated London News.
HMS Shah
Starcie pomiędzy peruwiańskim okrętem pancernym "Huascar" a HMS "Shah" i HMS "Amethyst" 29 maja 1877 r.
HMS Shah
HMS "Shah" w Esquimalt. Data nieznana.
HMS Shah
HMS "Shah" i inne okręty brytyjskie w Esquimalt. Data nieznana.
Źródła: - Dawid Lyon, Rif Winfield (2004). The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889. Chatham Publishing. - Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press. - Wikipedia, oraz inne strony internetowe.