Okręty te powstały na podstawie powiększonego projektu krążowników pancernopokładowych typu "MERSEY", z dodatkowym opancerzeniem burtowym jako uzupełnienie opancerzenia pokładu. Bardziej udane, mniejsze i przede wszystkim tańsze niż poprzednie krążowniki pancerne Royal Navy. |
Kraj: Wielka Brytaniaklasa: krążownik pancerny |
|
Specyfikacja |
| Nazwa okrętu | Stocznia | Położenie stępki | Wodowanie | Ukończenie budowy | Los okrętu |
| AURORA | Pembroke DYd | 01.02.1886 | 28.10.1887 | ?.07.1889 | Sprzedany na złom 02.10.1907 r. |
| AUSTRALIA | Fairfield, Govan | 21.04.1885 | 25.11.1886 | ?.10.1888 | Sprzedany na złom 04.04.1905 r. |
| GALATEA | Napier, Glasgow | 21.04.1885 | 10.03.1887 | ?.03.1889 | Sprzedany na złom 04.04.1905 r. |
| IMMORTALITE (IMMORTALITÉ) | Chatham DYd | 18.01.1886 | 07.07.1887 | ?.07.1889 | Sprzedany na złom 01.01.1907 r. |
| NARCISSUS | Earle, Hull | 27.04.1885 | 15.12.1886 | ?.07.1889 | Sprzedany na złom 11.09.1906 r. |
| ORLANDO | Palmer, Jarrow | 23.04.1885 | 03.08.1886 | ?.06.1888 | Sprzedany na złom 11.07.1905 r. |
| UNDAUNTED | Palmer, Jarrow | 23.04.1885 | 25.11.1886 | ?.07.1889 | Sprzedany na złom 09.04.1907 r. |
Dane taktyczno-techniczne |
Wymiary:
| Wyporność pełna | 5600 ts |
| Długość między pionami | 91,44 m (300 ft) |
| Szerokość | 17,07 m (56 ft) |
| Zanurzenie | 6,86 m (22 ft 6 in) |
Napęd:
| Maszyny | Dwie 3-cylindrowe, pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszonych potrójnego rozprężania, 4 cylindryczne kotły dwustronne, 2 śruby |
| Moc | 7500 ihp (forsowna: 8500 ihp) |
| Prędkość | 17 węzłów (forsowna: 18 węzłów) |
| Paliwo | 900 t węgla |
| Zasięg | 8000 mil morskich przy prędkości 10 węzłów |
Opancerzenie:
| Pas burtowy | 254 mm (10 in) |
| Przegrody | 406 mm (16 in) |
| Stanowisko dowodzenia | 305 mm (12 in) |
| Pokład | 76 mm - 51 mm (3 in - 2 in) |
Uzbrojenie:
| Początkowe | 2 działa 234 mm (9,2 in) (22-ton) RBL (2x1); 10 dział 152 mm (6 in) (5-ton) RBL (10x1); 6 dział 6-funtowych (6 pdr) QF; 10 dział 3-funtowych (3 pdr) QF; 7 kartaczownic; 3 lekkie działa; 6 wyrzutni torped 457 mm (18 in) |
| Modernizacja w latach 1895-1897 | 2 działa 234 mm (9,2 in)/30 (2x1); 10 dział 152 mm (6 in) QF (10x1); 6 dział 6-funtowych (6 pdr) QF; 10 dział 3-funtowych (3 pdr) QF; 7 kartaczownic; 3 lekkie działa; 6 wyrzutni torped 457 mm (18 in) |
Ludzie:
| Załoga | 484 oficerów i marynarzy |
Projekt |
Okręty typu "ORLANDO" zostały zaprojektowane przez Nathaniela Barnaby'ego w 1884 r. głównie do ochrony szlaków handlowych Wielkiej Brytanii z racji tego dysponowały odpowiednio dużym zasięgiem. Pięć z nich zostało zatwierdzonych do budowy w 1885 r., w ramach Northbrook Programme 1884, ostatnie dwa: "IMMORTALITE" i "AURORA" rok później. Projekt przewidywał budowę okrętów o stalowym kadłubie i wyporności 5040 ts, wyposażonych w dwucylindrowe, pionowe maszyny parowe dwukrotnego rozprężania o mocy 7500 ihp, zapasie węgla 440 t oraz uzbrojeniu składającemu się z 18-tonowych dział 9,2-calowych i 6-calowych 4,5-tonowych. Podczas konstrukcji okrętów zmieniono konfigurację montując 3-cylindrowe, pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszonych potrójnego rozprężania o mocy 8500 ihp, oraz wersje dział 20-tonowych (9,2 in) oraz 5-tonowych (6 in). Spowodowało to wzrost wyporności do 5535 ts oraz wzrost zanurzenia o 0,46 m (18 in).
Konstrukcja |
Kadłub
Wyporność wynosiła 5600 ts. Długość między pionami wynosiła 91,44 m (300 ft), szerokość 17,07 m (56 ft), zanurzenie 6,86 m (22 ft 6 in). Wzrost wyporności, a co zatem idzie zanurzenia okrętów spowodował iż górna część burtowego pasa pancernego pokrywała się z linią wodną przy pełnej wyporności. Jednak mimo zubożonego w ten sposób poziomu ochrony okrętów były one uważane za bardzo udane. Były dobrymi, stabilnymi podstawami dla dział oraz dobrymi parowcami o dużej dzielności morskiej.
Uzbrojenie
W momencie wodowania okręty zostały wyposażone w 2 działa 234 mm (9,2 in) (22-ton) RBL, 10 dział 152 mm (6 in) (5-ton) RBL, 6 dział 6-funtowych (6 pdr) QF, 10 dział 3-funtowych (3 pdr) QF oraz 6 wyrzutni torped 457 mm (18 in). Działa 234 mm i 152 mm znajdowały się na pokładzie górnym w osłoniętych stanowiskach. Działa 234 mm po jednym na dziobie i na rufie, natomiast 152 mm po pięć na każdej burcie. Większość dział 6-funtowych i 3-funtowych znajdowała się w kazamatach burtowych na pokładzie głównym w okolicy śródokręcia. Oddanie do służby części okrętów zostało opóźnione właśnie ze względu na dostarczenie dział, posunięto się nawet do tego że na wielkiej rewii floty w 1887 r. część z nich wystąpiła z drewnianymi atrapami dział. Z 6 wyrzutni torped 4 znajdowały się na śródokręciu, na burtach powyżej linii wodnej, pozostałe dwie znajdowały się poniżej linii wodnej na dziobie i na rufie. W latach 1895-1897 okręty przeszły przezbrojenie i lekką modernizację.
Opancerzenie
Pas pancerny miał grubość 254 mm (10 in), był wykonany z pancerza kompozytowego, miał długość 60,96 m (200 ft) i wysokość 1,68 m (5 ft 6 in). Pas pancerny był zamknięty przez przegrody wykonane z kutego żelaza o grubości 406 mm (16 in). Powyżej pasa pancernego dolny pokład pancerny ciągnął się na całej długości okrętu i miał grubość 51 mm (2 in). Poza pasem pancernym przechodził w ukośną powierzchnię o grubości 76 mm (3 in). Poziom ochrony zwiększały rozległe bunkry węglowe znajdujące się zarówno ponad jak i poniżej pokładu pancernego.
Napęd
Okręty były wyposażone w dwie 3-cylindrowe, pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszonych potrójnego rozprężania o średniej mocy 7500 ihp (forsownej 8500 ihp). Krążownik "AURORA" miał maszyny firmy J. & G. Thomson, "AUSTRALIA" i "GALATEA" firmy Robert Napier and Sons, "IMMORTALITÉ", "NARCISSUS" firmy Earle natomiast "ORLANDO" i "UNDAUNTED" firmy Palmer, Jarrow. W czasie prób wszystkie okręty uzyskały zakładane parametry a nawet je przewyższyły. HMS "GALATEA" w trybie forsownym zanotowała moc 9205 ihp, natomiast prędkość maksymalna na mili pomiarowej kształtowała się od 18,8 węzła (HMS "AUSTRALIA") do 19,4 węzła (HMS "UNDAUNTED").
Służba |
HMS Aurora
| 01.02.1886 | Położenie stępki okrętu w stoczni Pembroke Dockyard. |
| 28.10.1887 | Wodowanie okrętu. Matką chrzestną została Pani Mrs. Sophia Morant, której mężem był Captain George Morant, Captain-Superintendent stoczni. |
| 07.1889 | Zakończenie budowy okrętu. Koszt budowy wyniósł 195 370 funtów za kadłub i 63 000 funtów za maszyny. Po wcieleniu do służby został od razu przeniesiony do rezerwy. |
| 1890 - 1892 | Po oddaniu do służby okręt został przydzielony do Channel Squadron. |
| 05.1892 - 05.1893 | Okręt znajdował się w rezerwie. |
| 1893 - 1895 | Okręt zostaje częścią Coast Guard Squadron. Pełni służbę strażniczą w Bantry, w Irlandii. |
| 1895 - 1899 | Okręt zostaje przeniesiony do Devonport Reserve. W tym czasie brał udział w Rewii Floty z okazji Diamentowego Jubileuszu Królowej Wiktorii 26 czerwca 1897 r. w Spithead. |
| 1899 | Okręt udaje się do Chin. Część załogi wraz z dowódca brała udział w bitwie pod Tientsin (lipiec 1900) w trakcie tłumienia powstania Bokserów. |
| 02.1902 - 26.03.1902 | Okręt wyruszył w drogę powrotną do domu. Po drodze odwiedził m.in. Aden (03.03), Maltę (17.03), by w końcu dotrzeć do Plymouth 26 marca. |
| 17.04.1902 - 04.1903 | Okręt został wycofany ze służby w Devonport. |
| 1904 | Okręt został poddany remontowi i przydzielono go do Devonport Reserve. |
| 02.10.1907 | Okręt został sprzedany na złom do Payton, Millford Heaven za 12 700 funtów. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 18.07.1889 - 14.09.1889 | Captain Thomas S. Jackson ( na czas manewrów) |
| 01.07.1890 - 03.05.1892 | Captain Arthur D. Fanshawe |
| 01.04.1893 - 07.1894 | Captain George W. Hand |
| 07.1894 - 03.1895 | Captain Anson Schomberg |
| 06.1897 - 07.1897 | Captain James E.C. Goodrich |
| 16.02.1899 - 02.1902 | Captain Edward H. Bayly |
| 22.04.1903 - 11.1904 | Commander Henry H. Campbell |
HMS Australia
| 21.04.1885 | Rozpoczęcie budowy okrętu w Robert Napier and Sons, Govan, Glasgow pod numerem stoczniowym 397. |
| 25.11.1886 | Wodowanie okrętu. |
| 10.1888 | Zakończenie budowy okrętu. Niektóre źródła podają datę 11.12 1888 r. jako ukończenia budowy (Silverstone, Paul H. (1984). Directory of the World's Capital Ships. New York: Hippocrene Books.). Koszt wyniósł 195 390 funtów za kadłub i 63 000 funtów za maszyny. Początkowo okręt zostaje umieszczony w rezerwie. |
| 1889 - 1893 | Po oddaniu do służby okręt zostaje skierowany na Morze Śródziemne. |
| 1893 | Okręt staje się częścią Coast Guard Squadron z rejonem służby w Southampton Water. Zanim do tego dochodzi zostaje skierowany do Nowego Yorku na obchody 400-letniej rocznicy odkrycia Ameryki przez Kolumba. |
| 09.1901 | Okręt odwiedza Danię i Niemcy eskortując królewski jacht HMY "OSBORNE" z królem Edwardem VII na pokładzie z Hamburga do Elsinore. |
| 16.08.1902 | Okręt bierze udział w Rewii Floty z okazji koronacji Króla Edwarda VII. |
| 1903 | Okręt zostaje przeniesiony do rezerwy w Chatham Dockyard. |
| 04.04.1905 | Okręt zostaje sprzedany na złom. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 07.1889 - 08.1889 | Captain Henry H. Boys (na czas manewrów) |
| 19.11.1889 - 08.1891 | Captain Martin J. Dunlop |
| 07.08.1891 - 06.1893 | Captain Swinton C. Holland |
| 06.1893 - 09.1894 | Captain James A. T. Bruce |
| 22.09.1894 - 09.1897 | Captain William A. D. Acland |
| 22.09.1897 - 26.10.1899 (?) | Captain John M. McQuhae |
| 11.11.1899 - 19.02.1900 | Captain Charles H. Adair |
| 19.02.1900 - 23.11.1902 | Captain George Neville |
| 11.1902 - 02.1903 | Captain Charles H. Cochran |
HMS Galatea
| 21.04.1885 | Rozpoczęcie budowy okrętu w stoczni Robert Napier and Sons, Govan pod numerem stoczniowym 398. |
| 10.03.1887 | Wodowanie okrętu. |
| 03.1889 | Ukończenie budowy okrętu. Koszt wyniósł 195 390 funtów za kadłub i 63 000 funtów za maszyny. |
| 1889 - 1893 | Okręt po oddaniu do służby przydzielono do Channel Fleet, jednak ostatecznie okręt przekazano do rezerwy. |
| 1893 | Okręt dołącza do Coast Guard Squadron. |
| 1901 | Okręt pełnił służbę strażniczą w Hull. |
| 16.08.1902 | Okręt bierze udział w Rewii Floty z okazji koronacji Króla Edwarda VII. |
| 05.04.1905 | Okręt został sprzedany na złom. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 07.1889 - 08.1889 | Captain Arthur C.H. Paget (na czas manewrów) |
| 07.1890 - 08.1890 | Captain Swinton C. Holland (na czas manewrów) |
| 07.1892 - 08.1892 | Captain William A.D. Acland (na czas manewrów) |
| 05.1893 - 12.1894 | Captain Ernest N. Rolfe |
| 12.1894 - 07.1895 | Captain William F.S. Mann |
| 22.07.1895 - 09.1896 | Captain Basil E. Cameron (Cochrane?) |
| 01.09.1896 - 25.09.1898 | Captain Count Frederick C. Metaxa |
| 25.09.1898 - 22.03.1900 | Captain Charles H. Cross |
| 03.1900 - 04.1900 | Captain Richard W. White |
| 27.04.1900 - 02.1901 | Captain Robert D. B. Bruce |
| 02.1901 - 02.1902 | Captain Horatio N. Dudding |
| 01.02.1902 - 11.02.1903 | Captain Robert S. D. Cumming (Cuming?) |
HMS Immortalité
| 18.01.1886 | Rozpoczęcie budowy okrętu w stoczni Chatham Dockyard. |
| 07.06.1887 | Wodowanie okrętu. Nazwa okrętu była związana z francuską fregatą zagarniętą przez Royal Navy w 1798 r. |
| 07.1889 | Ukończenie budowy okrętu. Koszt wyniósł 221 500 funtów za kadłub i 57 000 funtów za maszyny. |
| 1889 - 1900 | Po oddaniu do służby okręt przydzielono do Channel Fleet, początkowo jednak okręt przebywał w rezerwie. |
| 1894 - 1895 | Ponowny pobyt w rezerwie. |
| 1895 | Okręt został skierowany do Chin. |
| 1898 - 05.1901 | Ponowny pobyt w rezerwie. |
| 21.05.1901 | Okręt zostaje ponownie wcielony do służby po remoncie w Chatham, w charakterze tendera. Zostaje skierowany do służby w Wildfire, pełniąc jednocześnie funkcję okrętu flagowego w Sheerness. |
| 16.08.1902 | Okręt bierze udział w Rewii Floty z okazji koronacji Króla Edwarda VII. |
| 01.01.1907 | Okręt zostaje sprzedany na złom do Breaking Company w Blackwall. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 18.07.1889 - 07.09.1889 | Captain Richard H. Hamond (na czas manewrów) |
| 01.07.1890 - 08.1892 | Captain Sir William Wiseman, Bart. |
| 23.08.1892 - 05.1904 | Captain Alexander G. McKechnie |
| 19.11.1895 - 07.1899 | Captain Edward Chichester |
| 10.07.1900 - 22.08.1900 | Captain Arthur A. C. Galloway (na czas manewrów) |
| 21.05.1901 - 10.1902 | Captain Sackville H. Carden |
| 18.10.1902 - 12.05.1904 | Captain Archibald P. Stoddart |
| 06.05.1904 (?) - 18.01.1905 | Captain William O. Boothby |
HMS Narcissus
| 27.04.1895 | Rozpoczęcie budowy okrętu w stoczni Earle's Shipbuilding, Hull. |
| 15.12.1886 | Wodowanie jednostki. |
| 07.1889 | Ukończenie budowy okrętu. Koszt wyniósł 195 890 funtów za kadłub i 60 165 funtów za maszyny. |
| 1889 - 1892 | Po oddaniu do służby okręt przydzielono do Channel Fleet, jednak początkowo przebywał w rezerwie. |
| 05.1894 - 11.1895 | Remont okrętu. |
| 1895 | Okręt zostaje skierowany do Chin. |
| 06.1899 - 05.1901 | Okręt przebywał w rezerwie. |
| 1901 | Po powrocie z Chin i niewielkiej modernizacji okręt zostaje przydzielony do szkoły artylerii HMS "Excellent". |
| 05.1901 | Okręt zostaje skierowany do rezerwy w Portsmouth. |
| 16.08.1902 | Okręt bierze udział w Rewii Floty z okazji koronacji Króla Edwarda VII. |
| 11.09.1906 | Okręt zostaje sprzedany na złom do Thos W Ward. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 18.07.1889 - 13.09.1889 | Captain Gerard H. U. Noel (na czas manewrów) |
| 07.1890 - 08.1890 | Captain Lewis A. Beaumont (na czas manewrów) |
| 07.1891 - 08.1891 | Captain Charles Johnstone (na czas manewrów) |
| 04.05.1892 - 05.1894 | Captain John H. Bainbridge |
| 19.11.1895 - 10.1896 | Captain Henry B. Lang |
| 10.1896 - 12.1897 | Captain William C.C. Forsyth |
| 12.1897 - 06.1899 | Captain George F. King-Hall |
| 21.05.1901 - 06.1903 | Captain Edward G. Shortland |
| 16.07.1901 - 17.11.1902 | Lieutenant in Command Ernest K. Loring (?) |
| 10.06.1903 - 11.03.1905 | Captain William O. Story |
HMS Orlando
| 23.04.1885 | Rozpoczęcie budowy okrętu w stoczni Palmers Shipbuilding and Iron Company, Jarrow pod numerem stoczniowym 567. |
| 03.08.1886 | Wodowanie okrętu. |
| 06.1888 | Ukończenie budowy okrętu. Koszt wyniósł 206 647 funtów za kadłub i 60 165 funtów za maszyny. |
| 1888 | Okręt zostaje skierowany do Australii. |
| 05.1898 - 02.1899 | Okręt przechodził remont. |
| 1899 | Okręt zostaje skierowany do Chin. |
| 1900 | Podczas powstania Bokserów w Chinach marynarze z HMS "ORLANDO" pod dowództwem Vice-Admiral Sir Edwarda Seymour'a walczyli w okolicach Beijing. |
| 03.1902 - 06.06.1902 | Udając się w drogę do domu, okręt opuścił Hongkong i udał się do Singapuru, gdzie dotarł 6 kwietnia. Po trzytygodniowym pobycie na okolicznych wodach opuścił Penang i udał się w dalszą drogę odwiedzając pod drodze Colombo (05.05), Aden (14.05), Maltę (28.05), Gibraltar (02.06) by w końcu 6 czerwca dotrzeć do Portsmouth. |
| 25.07.1902 | Okręt zostaje przeniesiony do rezerwy i wcielony do B Division w składzie Fleet Reserve. |
| 11.07.1905 | Okręt został sprzedany na złom za cenę 10 000 ówczesnych funtów do Ward, Morecambe. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 05.1888 - 08.1888 | Captain Atwell P. M. Lake |
| 08.1888 - 11.1889 | Captain Tynte F. Hammill |
| 11.1889 - 09.1892 | Captain Charles J. Barlow |
| 12.09.1892 - 01.1895 | Captain Charles R. Arbuthnot (oficer flagowy) |
| 01.01.1895 - 12.05.1898 | Captain Frederic W. Fisher |
| 16.02.1899 - 05.1902 | Captain James H. T. Burke |
HMS Undaunted
| 23.04.1885 | Rozpoczęcie budowy okrętu w stoczni Palmers Shipbuilding and Iron Company, Jarrow pod numerem stoczniowym 568. |
| 25.11.1886 | Wodowanie okrętu. |
| 07.1889 | Ukończenie budowy okrętu. Koszt wyniósł 195 890 funtów za kadłub i 60 165 funtów za maszyny. |
| 1889 | Po wcieleniu do służby okręt zostaje skierowany na Morze Śródziemne, jednak początkowo przebywał w rezerwie. |
| 06.1893 - 04.1894 | Okręt przebywał w rezerwie. |
| 1895 | Okręt zostaje skierowany do Chin. |
| 21.04.1901 - 08.1902 | Okręt po powrocie z China Station okręt zostaje przydzielony do rezerwy w Devonport. Miał być przygotowany do pełnienia służby w charakterze tendera w szkole artylerii HMS "Cambridge", jednak brak danych czy do tego doszło. |
| 09.04.1907 | Okręt zostaje sprzedany na złom do Harris, Bristol. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 07.1889 - 08.1889 | Captain Martin J. Dunlop (na czas manewrów) |
| 19.12.1889 - 20.06.1893 | Captain The Rt. Hon. Lord Charles Beresford |
| 17.04.1894 - 05.1897 | Captain John S. Hallifax |
| 12.05.1897 - 25.04.1901 | Commander Arthur C. Clarke |
| 26.08.1902 - 15.09.1904 | Captain Frederick A. Warden |
| 15.09.1904 - 09.01.1905 | Captain John A. Tuke |
Galeria |
Źródła:
- Dawid Lyon, Rif Winfield (2004). The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889. Chatham Publishing.
- Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Wikipedia, oraz inne strony internetowe.

Kraj: Wielka Brytania