 Awiza typu "SURPRISE" początkowo były budowane jako nieuzbrojone okręty łącznikowe ("despatch vessel"), jednak w 1885 r. zdecydowano o uzbrojeniu tych jednostek, tak aby mogły pełnić funkcje zwiadowcze dla floty. |
 Kraj: Wielka Brytaniaklasa: awizo |
|
Specyfikacja |
| Nazwa okrętu | Stocznia | Położenie stępki | Wodowanie | Ukończenie budowy | Los okrętu |
| ALACRITY | Palmer, Jarrow | 14.02.1884 | 28.02.1885 | ?.08.1886 | Sprzedany w 1913 r. |
| SURPRISE | Palmer, Jarrow | 14.02.1884 | 17.01.1885 | ?.08.1886 | Sprzedany w 1919 r. |
Dane taktyczno-techniczne |
Wymiary:
| Wyporność pełna | "ALACRITY": 1700 ts; "SURPRISE": 1650 ts |
| Długość całkowita | 83,82 m (275 ft 0 in) |
| Długość między pionami | 76,20 m (250 ft 0 in) |
| Szerokość | 9,91 m (32 ft 6 in) |
| Zanurzenie średnie | 3,96 m (13 ft 0 in) |
Napęd:
| Maszyny | 2 dwucylindrowe poziome maszyny parowe z normalnie prowadzonymi korbowodami podwójnego rozprężania firmy Palmers, 4 kotły cylindryczne, 2 śruby |
| Moc indykowana (projektowana) | 2000 ihp (3030 ihp w trybie forsownym) |
| Moc indykowana (próby) | "ALACRITY": 3180 ihp; "SURPRISE": 3018 ihp |
| Prędkość projektowana | 16 węzłów (17 węzłów w trybie forsownym) |
| Prędkość (próby) | "ALACRITY": 18 węzłów; "SURPRISE": 17,85 węzła |
| Paliwo | 400 t węgla |
| Zasięg | 6450 mil morskich przy prędkości 10 węzłów |
Opancerzenie:
| Pokład | 11 mm (3/8 in) |
Uzbrojenie:
| Początkowe | brak uzbrojenia |
| Od 1885 r. | 4 działa 127 mm (5 in) 38 cwt RBL; 4 działa 6-funtowe (6 pdr) QF; 2 mitraliezy (kartaczownice) |
| Modernizacja po 1890 r. "ALACRITY" | 10 dział 6-funtowych (6 pdr) QF |
Ludzie:
| Załoga | 93 oficerów i marynarzy |
Projekt |
Początkowo budowane jako nieuzbrojone okręty łącznikowe w trakcie budowy zostały poddane modernizacji w postaci zamontowania uzbrojenia. W efekcie powstały okręty które mogły pełnić funkcje zwiadowcze na potrzeby floty. Nigdy nie były klasyfikowane jako krążowniki a jedynie jako awiza (despatch vessel), jednak pod względem klasyfikacji ogólnej można je zaliczyć do najwcześniejszych krążowników III klasy.
Konstrukcja |
Kadłub
Wyporność pełna okrętów HMS "ALACRITY" wynosiła 1700 ts, natomiast HMS "SURPRISE" 1650 ts. Długość pomiędzy pionami wynosiła 76,20 m (250 ft 0 in), długość całkowita natomiast 83,82 m (275 ft 0 in). Szerokość okrętów liczyła 9,91 m (32 ft 6 in), natomiast zanurzenie średnie 3,96 m (13 ft 0 in). Konstrukcyjnie te okręty były podobne do krążowników torpedowych typu "SCOUT", z takim samym rozplanowaniem kadłuba, maszynami napędowymi i opancerzeniem, jednak dla potrzeb pełnienia funkcji okrętu łącznikowego na okręcie znajdowały się luksusowe kabiny dla przewożonych VIP-ów.
Uzbrojenie
Początkowo okręty miały być nieuzbrojone, jednak w 1885 zdecydowano o zamontowaniu uzbrojenia. Ostatecznie okręty wyposażono w 4 działa 127 mm (5 in) 38 cwt RBL, 4 działa 6-funtowe (6 pdr) QF oraz 2 kartaczownice. W późnych latach 90-tych XIX wieku dokonano zmiany uzbrojenia na HMS "ALACRITY". Okręt po modernizacji przenosił 10 dział 6-funtowych (6 pdr) QF.
Opancerzenie
Okręty wzorem krążowników pancernopokładowych były wyposażone w pokład pancerny ze skosami o grubości 11 mm (3/8 in). Dodatkową ochronę dla burt stanowiły umieszczone tam zasobnie węglowe.
Napęd
Okręty były napędzane przez dwie dwucylindrowe poziome maszyny parowe z normalnie prowadzonymi korbowodami firmy Palmers. Parę zapewniały 4 kotły cylindryczne. W trybie normalnym maszyny powinny osiągać moc 2000 ihp (prędkość projektowana 16 węzłów), natomiast w trybie forsownym 3030 ihp (prędkość projektowana 17 węzłów. Na próbach HMS "ALACRITY" osiągnął 18 węzłów przy mocy 3180 ihp, natomiast jego bliźniak 17,85 węzła przy mocy 3018 ihp.
Służba |
HMS Alacrity
| 1883 | Zamówienie okrętu. |
| 14.02.1884 | Położenie stępki okrętu w Palmers Shipbuilding and Iron Company, Jarrow pod numerem stoczniowym 540. |
| 28.02.1885 | Wodowanie okrętu. |
| 22.06.1886 | Wcielenie okrętu do służby z przydziałem do China Station. |
| 08.1886 | Ukończenie budowy. Koszt wyniósł 48 289 funtów za kadłub i 29 680 funtów za maszyny. |
| 1899 - 1901 | Okręt brał aktywny udział w tłumieniu Powstania Bokserów w Chinach. W czerwcu 1900 r. okręt brał udział w zajęciu fortów Dagu. |
| 08.10.1911 | Okręt zastąpił HMS "MINOTAUR" w funkcji okrętu flagowego d-cy eskadry China Station, którym wtedy był Vice-Admiral Alfred Leigh Winsloe. 5 marca 1912 r. zdał ta funkcję. Ponownie okrętem flagowym został w okresie od 1 kwietnia 1912 r. do 19 września 1912 r. |
| 09.1913 | Okręt został sprzedany w Hongkongu z przeznaczeniem na złom. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 22.06.1886 - 17.02.1890 | Commander Robert B. Maconochie | ||
| 06.12.1889 (?) - 11.03.1893 | Commander Charles H. Adair | ||
| 01.01.1894 - 01.01.1897 | Commander Francis G. De Lisle | ||
| 01.01.1897 - 18.04.1900 | Commander Arthur H. Smith-Dorrien | ||
| 13.02.1898 - 28.03.1898 | Captain Spencer H. M. Login (?) | ||
| 01.02.1900 - 04.1901 | Commander Christopher G. F. M. Cradock | ||
| 18.04.1901 - 1902 | Commander Seymour E. Erskine | ||
| 03.01.1903 - 03.01.1904 | Captain Osmond de B. Brock | ||
| 03.01.1904 - 01.01.1906 | Commander Richard M. Harbord | ||
| 01.01.1906 - 07.01.1908 | Commander Eustace La T. Leatham | ||
| 25.02.1908 - 27.01.1910 | Commander Cyril T. M. Fuller | ||
| 27.01.1910 - 08.02.1912 | Commander Alexander Lowndes | ||
| 08.02.1912 | Commander Charles L. Lambe | ||
HMS Surprise
| 1883 | Zamówienie okrętu. |
| 14.02.1884 | Położenie stępki okrętu w Palmers Shipbuilding and Iron Company, Jarrow pod numerem stoczniowym 539. |
| 17.01.1885 | Wodowanie okrętu. |
| 20.07.1886 | Wcielenie okrętu do służby. Okręt pełnił służbę głównie w Wielkiej Brytanii, z czasowymi oddelegowaniami na Morze Śródziemne. |
| 08.1886 | Ukończenie budowy. Koszt wyniósł 49 084 funty za kadłub i 29 680 funtów za maszyny. |
| 1913 | Po sprzedaży HMS "ALACRITY" okręt przejął jego nazwę. |
| 1919 | Okręt został sprzedany z przeznaczeniem na złom. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 25.07.1887 - 12.1889 | Commander The Hon. Maurice A. Bourke | ||
| 24.12.1889 - 27.11.1892 | Commander Philip F. Tillard | ||
| 13.10.1892 (?) - 20.09.1895 | Commander Archibald T. Carter | ||
| 20.09.1895 - 09.1898 | Commander The Hon. Hugh Tyrwhitt | ||
| 09.09.1898 - 24.01.1901 | Commander Frederick W. F. Hervey | ||
| 21.01.1901 (?) - 28.01.1904 | Commander Heathcoat S. Grant | ||
| 19.01.1904 (?) - 02.1905 | Commander Edwyn S. Alexander-Sinclair | ||
| 06.02.1905 - 01.08.1906 | Commander Edward F. Bruen | ||
| 01.08.1906 - 27.03.1909 | Commander Philip Francklin | ||
| 27.03.1909 - 24.03.1911 | Commander Cecil D. S. Raikes | ||
Galeria |
Źródła:
- Dawid Lyon, Rif Winfield (2004). The Sail & Steam Navy List. All the ships of the Royal Navy 1815 - 1889. Chatham Publishing.
- Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860–1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Wikipedia, oraz inne strony internetowe.
