Orwell (1898)

HMS OrwellJako jeden z pierwszych niszczycieli 30-węzłowców (30-knotters) w ramach 1897-1898 Naval Estimates został zwodowany okręt w stoczni Laird, Son & Co., Birkenhead. Został nazwany HMS "ORWELL" i był nieco mniejszy od wcześniejszych okrętów z tej stoczni, niszczycieli typu EARNEST.
Wielka_Brytania_flagaKraj: Wielka Brytania
klasa: niszczyciel
 

Specyfikacja

Nazwa okrętu Stocznia Położenie stępki Wodowanie Ukończenie budowy Los okrętu
ORWELL Laird, Birkenhead 09.11.1897 29.09.1898 ?.01.1900 Złomowany w 1922 r.

Dane taktyczno-techniczne

Wymiary:

Wyporność pełna 410 ts
Wyporność normalna 360 ts
Długość całkowita 65,91 m (216 ft 3 in)
Długość pomiędzy pionami 64,92 m (213 ft 0 in)
Szerokość 6,55 m (21 ft 6 in)
Głębokość 3,89 m (12 ft 9 in)
Zanurzenie 2,92 m (9 ft 7 in)

Napęd:

Maszyny Dwie 4-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania; 4 kotły wodnorurkowe firmy Normand; 2 śruby
Moc indykowana  6300 ihp
Prędkość 30 węzłów (kontraktowa 30 węzłów)
Paliwo od 40 ton do 95 ton węgla
Zasięg 1615 mil morskich przy prędkości 11 węzła

Opancerzenie:

Brak  

Uzbrojenie:

Początkowe 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF; 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowych (6 pdr) 8 cwt QF; 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in)

Ludzie:

Załoga 63 oficerów i marynarzy

Projekt

W ramach 1897-1898 Naval Estimates zbudowano łącznie 6 kolejnych niszczycieli: 30 węzłowców i niszczycieli typu specjalnego. Jedno z zamówień spłynęło do stoczni Laird, Son & Co., Birkenhead, znanej już z poprzednich typów udanych 30-węzłowców: niszczycieli typów EARNEST i QUAIL. Okręty podobnie jak poprzednie jednostki z tej stoczni charakteryzowały się czterokominową sylwetką i zbierały bardzo pochlebne opinie marynarzy. 30 sierpnia 1912 r. dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu B, trzykominowe do typu C, natomiast dwukominowe do typu D. Do typu B należał właśnie niszczyciel HMS "ORWELL".

Konstrukcja

Służba

09.11.1897 Położenie stępki okrętu w stoczni Laird Brothers, Birkenhead.
29.09.1898 Wodowanie okrętu. 
01.1900 Ukończenie budowy okrętu. 
04.1900 Okręt dołączył do Mediterranean Squadron. 
09.1902 Okręt wraz z innymi okrętami odwiedza Naupila. 
30.01.1903 Niszczyciel zderzył się nieopodal Corfu z krążownikiem HMS "PIONEER" podczas nocnych manewrów. W tym dniu brytyjska marynarka wojenna przeprowadzała nocne operacje nieopodal Korfu, u wybrzeży Wysp Jońskich. Spośród 14 zaangażowanych okrętów tylko 2 nie były niszczycielami: krążownik HMS "PIONEER" oraz HMS "TYNE", okręt zaopatrzeniowy Royal Navy. Niszczyciele podzieliły się na dwie grupy po sześć okrętów. Jedna grupa blokowała zatokę San Giovanni, podczas gdy pozostałe 6 musiało znaleźć sposób, aby przechytrzyć obrońców i przedostać się dalej. Po uwolnieniu się niszczyciele musiały znaleźć HMS "PIONEER" i zaatakować go. Ponieważ wykrywanie i unikanie wykrycia było jednym z celów ćwiczeń, wszystkie światła na pokładach wszystkich okrętów były wyłączone. Warto zauważyć, że był nów księżyca. Obrońcy wykryli HMS "ORWELL" dosyć wcześnie i zgodnie z protokołem niszczyciel włączył światła pozycyjne i udał się na wcześniej ustalone miejsce zbiórki. Niestety chwile później HMS "PIONEER", który wciąż płynął w zaciemnieniu, uderzył w kadłub niszczyciela, nadpływając od strony rufy. Dziób krążownika przeciął HMS "ORWELL" na pół, trafiając niszczyciel na wysokości dziobowego mostka. Odcięta uderzeniem dziobowa część zatonęła w głębokich wodach Morza Jońskiego. W wyniku zderzenia zginęło łącznie piętnastu marynarzy z HMS "ORWELL". Gazety podały, że dwie osoby zginęły na miejscu: kanonier Edward Smith oraz główny palacz William Perry. Marynarze z HMS "PIONEER" odzyskali ich ciała później. Trzynastu innych prawdopodobnie znajdowało się w tej części niszczyciela, która zatonęła. "PIONEER" odholował niszczyciel z powrotem do portu o świcie. Brytyjskie niszczyciele kontynuowały przeszukiwanie miejsca katastrofy w celu znalezienia ocalałych lub ciał, ale niestety nic nie znalazły. Marynarka zdecydowała o odholowaniu HMS "ORWELL" na Maltę w celu przeprowadzenia gruntownego remontu. Załoga rok później zamówiła tablicę pamiątkową na Malcie, aby upamiętnić swoich zmarłych kolegów. Umieścili ją w ogrodach Upper Barrakka, gdzie istnieje do dziś. 
1906 Okręt wrócił do Wielkiej Brytanii pozostając na wodach ojczystych aż do końca służby. 
1910 Okręt dołączył do 5. Destroyer Flotilla z bazą w Devonport oraz z okrętem - bazą flotylli, byłym krążownikiem HMS "LEANDER".
30.08.1912 30 sierpnia 1912 r. dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu B, trzykominowe do typu C, natomiast dwukominowe do typu D. Do typu B należał właśnie niszczyciel HMS "ORWELL". Po 30 września 1913 r. wszystkie niszczyciele typu B oznaczono taką właśnie literą namalowaną na kadłubie.
1913 Okręt dołączył do 7. Destroyer Flotilla, nadal bazując w Devonport. 
08.1914 W momencie rozpoczęcia wojny flotylla została skierowana na wschodniew wybrzeże Anglii. Pod koniec roku okręt opuścił flotyllę i dołączył do okrętów chroniących Scapa Flow. Pozostawał tam do 1918 r., w marcu będąc jednym z trzech niszczycieli oddelegowanych do ochrony bazy.
06.1918 Okręt został przeniesiony do Irish Sea Flotilla. 
01.07.1920 Okręt został sprzedany z przeznaczeniem na złom dla S. Castle, Plymouth.
10.1922 Okręt został złomowany.

Znani dowódcy (przydziały)

19.04.1900 - 06.10.1902 Commander Ralph Hudleston
22.12.1902 - ? Lieutenant & Commander Francis R. Wrottesley
? - 30.01.1903 Lieutenant & Commander Percy A. Robarts
10.01.1906 - 28.05.1906 Lieutenant & Commander John R. Corner
28.05.1906 - ? Lieutenant & Commander Reginald C. L. Owen
17.12.1907 - 23.08.1909 Lieutenant & Commander Edward O. Tudor (długa nieobecność z powodu choroby)
04.06.1909 - 23.08.1909 Lieutenant & Commander Claud F. Allsup (podczas nieobecności Tudora)
23.08.1909 - 15.08.1910 Lieutenant & Commander Charles W. J. Howard
15.08.1910 - 31.12.1911 Lieutenant & Commander Ralph V. Eyre
04.01.1912 - ? Lieutenant in Command Ernest H. B. Williams
14.07.1914 - 30.06.1915 Lieutenant-Commander John Fawcett
30.06.1915 - 10.05.1916 Lieutenant in Command Hubert W. D. Griffith
17.02.1917 - 31.01.1918 Lieutenant R.N.R. in Command Kingsley G. Howe
28.05.1918 - ? Lieutenant R.N.R. in Command Sydney Robbins

Galeria

Źródła:
- Roger Chesneau, Eugene M. Kolesnik, eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860-1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Wikipedia, The Dreadnought Project oraz inne strony internetowe.
- Norman Friedman (2009). British Destroyer - From Earliest Days to the Second World War. Seaforth Publishing
- Эдгар Дж.Марч. Британские эсминцы. История эволюции. 1892-1953. Часть 1. - "Галея Принт", 2012