Spis treści:

• Katastrofa u wybrzeży Chin - Kubiszewski Piotr, Sobański Maciej S. - W kwietniu 2003 roku na chińskim okręcie podwodnym nr "361" (typu "MING") zginęła cała 70-osobowa załoga. Do tragedii doszło z powodu awarii zaworu chrap - pracujące silniki diesla w ułamku sekundy wyssały cały tlen z wnętrza kadłuba, uśmiercając marynarzy przez uduszenie. Przez ponad 10 dni nikt nie wiedział o tragedii, a dryfujący okręt przypadkowo znaleźli rybacy. Wydarzenie to ujawniło ogromne zaniedbania w chińskiej marynarce i doprowadziło do fali dymisji wśród najwyższych dowódców Floty Morza Północnego.
• Z życia flot - Kubiszewski Piotr
• U-booty Kajzera na Morzu Czarnym (część I) - Gonczarow Andriej, Zabłockij Władimir P. - Artykuł przedstawia genezę oraz początkowy okres działań niemieckich okrętów podwodnych (Kaiserliche Marine) na Morzu Czarnym i w rejonie Cieśnin Tureckich podczas I wojny światowej. Niemcy utworzyli tam Flotyllę Morza Czarnego (U-Flottille Pola / U-Flottille Konstantinopel), co wymagało unikalnej operacji logistycznej. Małe U-booty typów "UB I" i "UC I" transportowano w częściach koleją z Niemiec do Austro-Węgier, a następnie spławiano Dunajem lub montowano bezpośrednio w stoczniach w Konstantynopolu. Pierwsze sukcesy operacyjne w 1915 roku miały przełomowe znaczenie dla kampanii o Gallipoli. Wysłany do regionu większy okręt "U-21" pod dowództwem Otto Hersinga zatopił brytyjskie pancerniki HMS "TRIUMPH" i HMS "MAJESTIC", co skutecznie pozbawiło wojska alianckie bezpośredniego wsparcia artyleryjskiego z morza. Pojawienie się niemieckich okrętów podwodnych drastycznie zmieniło układ sił na Morzu Czarnym. Rosyjska Flota Czarnomorska musiała zakończyć swobodne podchodzenie pod Bosfor, wprowadzić stałe eskortowanie własnych transportowców oraz gruntownie zreformować procedury ochrony i obrony przeciw podwodnej.
• Wykaz wizyt zagranicznych okrętów w Polsce w okresie dwudziestolecia międzywojennego - Nitka Andrzej - Artykuł stanowi unikalne, szczegółowe zestawienie bibliograficzno-chronologiczne poświęcone oficjalnym i roboczym wizytom obcych bander wojennych w polskich portach (głównie w Gdyni, ale i w Gdańsku) w latach 1918-1939. Praca ma charakter wysoce materiałowy i źródłowy. Autor zebrał i skatalogował dane dotyczące zawinięć okrętów wojennych z całego świata, uwzględniając podział na państwa, daty wizyt, typy oraz nazwy poszczególnych jednostek, a także rangę składających wizytę dowódców i zespołów flot. Wykaz ten ułatwia analizę tła dyplomatycznego i polityki zagranicznej Drugiej Rzeczypospolitej. Ukazuje ewolucję relacji Polski z innymi mocarstwami morskimi - od licznych wizyt okrętów francuskich czy brytyjskich, poprzez jednostki ze Skandynawii, aż po incydentalne i kurtuazyjne zawinięcia okrętów innych państw (np. Niemiec czy ZSRR). Dla badaczy dziejów Gdyni publikacja stanowi kluczowe źródło do odtworzenia codziennej służby i wydarzeń reprezentacyjnych w gdyńskim porcie przed wybuchem II wojny światowej.
• Rosyjskie krążowniki lekkie typu "SWIETŁANA" (część II) - Sobański Maciej S. - Artykuł stanowi kontynuację szczegółowej monografii poświęconej rosyjskim krążownikom lekkim typu "SWIETŁANA", skupiając się na ich losach po rewolucji październikowej, dokończeniu budowy w stoczniach radzieckich oraz przebiegu służby pod czerwoną banderą. Autor przedstawia skomplikowany proces dokończenia budowy kadłubów, które utknęły w stoczniach po wybuchu wojny domowej. Opisuje prace wykończeniowe i modernizacyjne wprowadzone przez Radziecką Marynarkę Wojenną (RKKF), w wyniku których okręty weszły do służby pod nowymi nazwami w latach 20. i 30. XX wieku. Kluczową częścią opracowania jest przebieg służby bojowej tych jednostek podczas II wojny światowej, ze szczególnym uwzględnieniem walk na Morzu Czarnym i Bałtyku. Sobański analizuje ich udział w obronie Odessy i Sewastopola, operacjach desantowych (np. pod Kerczem i Teodozją), a także starcia z niemieckim lotnictwem i artylerią brzegową, które doprowadziły m.in. do zatopienia krążownika "CZERWONA UKRAINA". Całość uzupełnia opis powojennych losów ocalałych okrętów, ich wykorzystania jako jednostek szkolnych, przestarzałych hulów testowych, aż do ostatecznego wycofania ze służby i złomowania pod koniec lat 50. XX wieku.
• Niemieckie trałowce typu "35" i ich wersje rozwojowe typów "38" i "39mob" (część I) - Federowicz Przemysław - Artykuł stanowi pierwszą część szczegółowego opracowania poświęconego niemieckim szybkim trałowcom (Minensuchboote) typów "M35", "M38" oraz ich wojennej modyfikacji "M39mob", stanowiącym trzon sił przeciwminowych Kriegsmarine. Autor przedstawia genezę powstania tych jednostek w okresie międzywojennym, opisując wymogi techniczne stawiane przez Dowództwo Marynarki Wojennej. Nowe trałowce projektowano jako duże, silnie uzbrojone i szybkie okręty o wysokiej dzielności morskiej, zdolne nie tylko do oczyszczania torów wodnych z min, ale również do eskortowania konwojów, walki z okrętami podwodnymi i stawiania własnych zagród minowych. Kluczową częścią artykułu jest szczegółowa analiza konstrukcji i uzbrojenia typów "M35" i "M38". Federowicz omawia budowę kadłuba, opancerzenie, wyposażenie trałowe oraz specyfikę napędu parowego na paliwo płynne. Zwraca przy tym uwagę na udane, lecz skomplikowane i drogie w produkcji rozwiązania technologiczne, które w warunkach wojennych wymusiły opracowanie uproszczonego wariantu "M39mob". Część pierwsza kończy się opisem procesu budowy, podziału zamówień pomiędzy niemieckie stocznie oraz sukcesywnego wcielania pierwszych serii tych okrętów do służby tuż przed wybuchem II wojny światowej i w pierwszych miesiącach jej trwania.
• Wojenne dzieje niszczycieli typu "AKIZUKI" - Sobański Maciej S. - Artykuł opisuje szlak bojowy japońskich dużych niszczycieli typu "AKIZUKI" - jednych z najbardziej zaawansowanych i udanych jednostek tej klasy używanych przez Cesarską Marynarkę Wojenną podczas II wojny światowej. Okręty zaprojektowano specjalnie jako wyspecjalizowane jednostki osłony przeciwlotniczej ("Otsu-Gata") dla zespołów lotniskowców. Ich głównym atutem było potężne uzbrojenie artyleryjskie w postaci 8 dział uniwersalnych kalibru 100 mm (Type 98) o bardzo wysokiej szybkostrzelności i zasięgu, wspomagane zaawansowanymi systemami kierowania ogniem oraz radarem. Autor analizuje ich intensywny udział w kluczowych bataliach na Pacyfiku od 1942 roku. Niszczyciele te brały udział m.in. w walkach o Guadalcanal, bitwie u wysp Santa Cruz, starciu na Morzu Filipińskim oraz w bitwie w rejonie Leyte (gdzie osłaniały zespół wiceadmirała Ozawy), a także w samobójczej operacji "Ten-Gō" u boku pancernika "YAMATO". W opracowaniu przedstawiono także tragiczny bilans strat tej serii. Ze względu na ciągłe przebywanie na pierwszej linii frontu i bezpośrednie osłanianie najważniejszych okrętów floty większość niszczycieli typu "AKIZUKI" została zatopiona przez amerykańskie okręty podwodne i lotnictwo pokładowe. Całość kończy omówienie losów niewielu ocalałych jednostek, które po wojnie trafiły w ramach repatrymacji do flot ZSRR, Chin i USA.
• Amerykańskie lotniskowce typu "MIDWAY" (część V) - Służba "CORAL SEA" - Palasek Jarosław - Artykuł przedstawia ostatni etap monografii poświęconej amerykańskim lotniskowcom typu "MIDWAY", skupiając się na szczegółowej historii służby operacyjnej i przebudów trzeciej jednostki tej serii - USS "CORAL SEA" (CV-43). Okręt wszedł do służby tuż po zakończeniu II wojny światowej i przez pierwsze dekady zimnej wojny stanowił jeden z filarów potęgi morskiej USA. Palasek szczegółowo opisuje jego liczne rejsy bojowe w składzie Szóstej Floty na Morzu Śródziemnym oraz operacje w rejonie Pacyfiku i Oceanu Indyjskiego, podczas których pokład jednostki gościł kolejne generacje samolotów odrzutowych. Kluczowym wątkiem publikacji jest intensywne zaangażowanie USS "CORAL SEA" w wojnę w Wietnamie. Lotniskowiec odbył aż osiem tur bojowych u brzegów Azji Południowo-Wschodniej, brał udział w masowych nalotach w ramach operacji Rolling Thunder oraz w kluczowych akcjach minowania wietnamskich portów (operacja Pocket Money). Autor omawia także wielką przebudowę modernizacyjną (program SCB-110A), jaką okręt przeszedł na przełomie lat 50. i 60. Prace te całkowicie zmieniły sylwetkę i możliwości taktyczne jednostki poprzez zamontowanie skośnego pokładu startowego, mocniejszych katapult parowych oraz wydajniejszych wind lotniczych. Całość kończy opis późnych lat służby lotniskowca, nazywanego pieszczotliwie Ageless Warrior ("Wieczny Wojownik"). Palasek przedstawia m.in. jego udział w incydentach i operacjach bojowych u wybrzeży Libii w latach 80. oraz ostateczne wycofanie ze służby w 1990 roku po ponad 43 latach intensywnej eksploatacji.
• Atak na fregatę "STARK" - Hanuszek Krzysztof - Artykuł przedstawia przebieg, tło polityczno-operacyjne oraz skutki tragicznego incydentu z 17 maja 1987 roku, kiedy amerykańska fregata rakietowa USS "STARK" (FFG-31) typu "OLIVER HAZARD PERRY" została omyłkowo zaatakowana na Wodach Zatoki Perskiej przez irackie lotnictwo. Okręt wykonywał rutynowy patrol w ramach operacji zapewniania bezpieczeństwa żeglugi podczas wojny iracko-irańskiej ("wojny bankierów"). Został sklasyfikowany i namierzony przez zmodyfikowany iracki samolot odrzutowy Falcon 50 (lub Mirage F1), który wystrzelił w kierunku amerykańskiej jednostki dwie rakiety przeciwokrętowe Exocet AM39. Oba pociski uderzyły w lewą burtę na wysokości nadbudówki. Choć głowica bojowa jednej z rakiet nie wybuchła, pozostałe w niej paliwo rakietowe wywołało pożar, natomiast druga eksplodowała w rejonie pomieszczeń mieszkalnych i centrum bojowego, zabijając 37 amerykańskich marynarzy i raniąc kolejnych 21. Hanuszek szczegółowo opisuje wielogodzinną, dramatyczną i ostatecznie udaną walkę załogi o przetrwanie okrętu i ugaszenie pożaru. Autor analizuje również błędy proceduralne, opóźnienia w decyzjach dowódczych oraz przyczyny braku użycia systemów samoobrony (w tym zestawu Phalanx CIWS), co doprowadziło do pociągnięcia do odpowiedzialności służbowej dowódcy jednostki. Całość zamyka omówienie następstw dyplomatycznych i militarnych - sprostowania oraz przeprosin ze strony władz w Bagdadzie, wypłaty odszkodowań przez Irak, a także zaostrzenia przez USA reguł użycia broni w Zatoce Perskiej, co niebawem doprowadziło do kolejnych tragicznych incydentów w tym regionie.
• Izraelskie okręty podwodne typu "DOLPHIN" - Nitka Andrzej - Artykuł przedstawia genezę, budowę oraz specyfikę operacyjną izraelskich konwencjonalnych okrętów podwodnych typu "DOLPHIN", stanowiących jeden z najbardziej zaawansowanych i zarazem tajemniczych elementów morskiego systemu obronnego Izraela. Projekt powstał przy ścisłej współpracy z niemieckimi stoczniami HDW (Howaldtswerke-Deutsche Werft) oraz Thyssen Nordseewerke. Autor opisuje skomplikowane tło polityczno-finansowe powstania pierwszej serii tych jednostek na przełomie lat 80. i 90. XX wieku, kiedy to znaczna część kosztów ich budowy została sfinansowana przez rząd Niemiec w ramach rekompensat i wsparcia geostrategicznego po I wojnie w Zatoce Perskiej. Nitka szczegółowo analizuje parametry techniczne i unikalne wyposażenie okrętów. Obok standardowych wyrzutni torped kalibru 533 mm, jednostki wyposażono w cztery powiększone wyrzutnie o średnicy 650 mm. Rozwiązanie to pozwala nie tylko na skryte dostarczanie grup komandosów marynarki (Szatetet 13), ale przede wszystkim umożliwia odpalanie powiększonych pocisków manewrujących zdolnych do przenoszenia głowic jądrowych (m.in. zmodyfikowanych pocisków Popeye Turbo), co daje Izraelowi możliwość tzw. drugiego uderzenia odwetowego z morza.
• Marynarka Wojenna i Straż Obrony Wybrzeża Gruzji - Ehlers Hartmut - Artykuł przedstawia kompleksowy przegląd historii, struktury, wyposażenia oraz losów operacyjnych Marynarki Wojennej Gruzji (Samsgwadro) i Straży Obrony Wybrzeża (Sanapiro Datsva) od momentu uzyskania niepodległości po rozpadzie ZSRR. Autor opisuje trudne początki formowania gruzińskich sił morskich w latach 90. XX wieku, które opierały się na skromnym sprzęcie przejętym z zasobów cywilnych, patrolowcach po radzieckiej Straży Granicznej KGB oraz jednostkach przekazywanych w formie pomocy wojskowej przez inne państwa - głównie Turcję, Grecję, Ukrainę, Niemcy i USA. Do najważniejszych bojowych okrętów floty należały kutry rakietowe "TBILISI" (typu "MATKA") oraz "DIOSKURIA" (typu "LA COMBATTANTE II"). Ehlers przedstawia podział zadań i stałą rywalizację kompetencyjną pomiędzy Marynarką Wojenną podległą Ministerstwu Obrony a Strażą Obrony Wybrzeża podległą Ministerstwu Spraw Wewnętrznych. Obie formacje borykały się z chronicznym niedofinansowaniem, brakiem wykwalifikowanych kadr oraz skomplikowaną mieszanką sprzętową o różnorodnym pochodzeniu i stanie technicznym.

Pod koniec numery znajduje się dział recenzencki.