"No 126 Wing RCAF” autorstwa Donalda Nijboera, z okładką namalowaną przez Marka Postlethwaite’a i profilami autorstwa Chrisa Daveya, to wyśmienite opracowanie z serii Osprey "Aviation Elite Units” (numer 35), opublikowane wiosną 2010 roku. Książka stanowi skondensowane, lecz niezwykle treściwe kompendium wiedzy o najskuteczniejszym skrzydle myśliwskim w strukturach alianckich Drugich Taktycznych Sił Powietrznych (2nd TAF) podczas II wojny światowej. Opracowanie skupia się na kluczowym dla losów Europy okresie zmagań: od intensywnych przygotowań do lądowania w Normandii w czerwcu 1944 roku, przez operacje w kotle Falaise i bitwę o Arnhem, aż po odpieranie desperackiej niemieckiej ofensywy w Ardenach i ostateczny triumf po przekroczeniu Renu w 1945 roku.
Układ treści w pełni odpowiada sprawdzonym standardom monografii lotniczych tego wydawnictwa. Nijboer rozpoczyna swoją opowieść od przedstawienia unikalnej struktury organizacyjnej skrzydła, składającego się z pięciu kanadyjskich dywizjonów wyposażonych w myśliwce Supermarine Spitfire. Kolejne rozdziały krok po kroku śledzą ewolucję roli tego kultowego samolotu, który z typowego myśliwca przewagi powietrznej musiał przeistoczyć się w maszynę myśliwsko-bombową, operującą na niskim pułapie bezpośrednio nad linią frontu. Autor bardzo precyzyjnie opisuje pionierską koncepcję "mobilnego skrzydła”, analizując logistyczne wyzwania związane z ciągłym przemieszczaniem personelu, paliwa i amunicji na prowizoryczne, polowe lotniska, często usytuowane zaledwie kilka mil od walczących wojsk lądowych i narażone na wrogi ostrzał artyleryjski.
Książka spotkała się z bardzo ciepłym przyjęciem ze strony pasjonatów historii lotnictwa oraz modelarzy. Recenzenci na portalach branżowych (takich jak chociażby Internet Modeler) podkreślają, że autor znakomicie ukazał nie tylko spektakularne sukcesy powietrzne, ale też prozę frontowego życia - od spania w namiotach i kopania okopów, po walkę z powszechną wśród pilotów czerwonką. Czytelnicy doceniają fakt, że Nijboer nie unika twardych danych faktograficznych, przypominając o imponujących rekordach formacji. To właśnie lotnicy 126. Skrzydła jako pierwsi w RAF/RCAF strącili niemiecki samolot odrzutowy, a podczas odpierania operacji Bodenplatte 1 stycznia 1945 roku ustanowili rekord, niszcząc 24 maszyny Luftwaffe jednego dnia. Książka zbiera pochwały za sprawne wplecenie w suchy grafik operacyjny niesamowitych historii osobistych, takich jak wyczyn porucznika Dicka Audeta, który podczas jednej misji zestrzelił pięć wrogich samolotów, stając się asem w kilka minut.
Wizualna strona publikacji stanowi jej potężny atut. Poza dynamiczną grafiką okładkową autorstwa Marka Postlethwaite’a, książka oferuje bogaty zbiór archiwalnych, czarno-białych fotografii. Zdjęcia te doskonale dokumentują nie tylko pilotów, ale także ciężką pracę mechaników w trudnych warunkach polowych oraz detale maszyn - w tym niezwykle cenne dla modelarzy ujęcia niestarannie malowanych pasów inwazyjnych. Znakomitym dopełnieniem tekstu są precyzyjne plansze barwne wykonane przez Chrisa Daveya. Kolorowe profile myśliwców Spitfire (głównie w wersjach Mk IX i Mk XVI) z aptekarską dokładnością oddają zróżnicowane schematy kamuflażu, godła dywizjonowe oraz indywidualne oznaczenia kodowe poszczególnych asów, co czyni z tej pozycji niezastąpione źródło referencyjne.
Autorem tekstu jest Donald Nijboer, uznany kanadyjski publicysta i dokumentalista, specjalizujący się w tematyce technologii lotniczych oraz historii walk powietrznych II wojny światowej. Jego styl pisarski łączy chłodny realizm historyczny z pasją, co pozwala na płynne relacjonowanie skomplikowanych operacji taktycznych. Dzięki głębokiej kwerendzie archiwalnej oraz dotarciu do wspomnień weteranów, Nijboer stworzył narrację wartką, rzetelną i wolną od niepotrzebnego patosu. Naturalne ograniczenia książki wynikają z ram objętościowych serii, która tradycyjnie zamyka się w 128 stronach. Z tego powodu praca ma charakter syntetycznego zarysu operacyjnego, a nie wyczerpującej monografii strategicznej, przez co niektóre wątki polityczne oraz szerszy kontekst działań całej 2. Armii Taktycznej potraktowano skrótowo. Dodatkowo, jako pozycja skupiona na kanadyjskim wysiłku zbrojnym, publikacja przedstawia wydarzenia niemal wyłącznie z perspektywy sprzymierzonych, pozostawiając działania Luftwaffe w roli drugoplanowego tła.
Podsumowując, "No 126 Wing RCAF” to wyjątkowo solidne i atrakcyjne wizualnie kompendium poświęcone jednej z najbardziej efektywnych machin wojennych w historii alianckiego lotnictwa. Donald Nijboer stworzył opracowanie, które perfekcyjnie izuje kronikę walk frontowych z technicznym detalem i ludzkim wymiarem wojny. Dla hobbystów oraz modelarzy redukcyjnych plansze Chrisa Daveya i unikalne zdjęcia stanowią pozycję absolutnie fundamentalną. Książka ta pozostaje jednym z najbardziej wartościowych i przystępnych przewodników po historii kanadyjskich skrzydeł nad Europą, będąc cennym uzupełnieniem zbiorów każdego miłośnika militarnej historii XX wieku.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com
