Kilku pierwszych amerykańskich ochotników latało Spitfire'ami z RAF podczas bitwy o Anglię. O wiele więcej wstąpiło w ich szeregi, często udając Kanadyjczyków, ostatecznie tworząc trzy eskadry, które zyskały zasłużoną reputację. Kiedy Stany Zjednoczone przystąpiły do wojny, sekcje myśliwców otrzymały Spitfire'y i ostatecznie zostały przeniesione do 8. Armii Powietrznej. W ciągu zaledwie dwóch lat służby w USAAF 22 pilotów odniosło pięć lub więcej zwycięstw na Spitfire, podczas gdy kolejne dwa tuziny asów odniosły część swoich sukcesów na nich, co jest świadectwem ich umiejętności za sterami tego legendarnego bojowego samolotu.
"American Spitfire Aces of World War 2" autorstwa Andrew Thomasa, z okładką Marka Postlethwaite'a oraz ilustracjami Chrisa Daveya, to tom numer 80 serii Osprey "Aircraft of the Aces", wydany po raz pierwszy 27 listopada 2007 roku. Książka stanowi pierwsze w literaturze anglojęzycznej kompendium poświęcone wyłącznie amerykańskim pilotom myśliwskim, którzy uzyskali status asa, latając na legendarnym brytyjskim myśliwcu Supermarine Spitfire w latach 1940–1945.
Struktura książki jest typowa dla serii. Thomas rozpoczyna od wprowadzenia historycznego, omawiającego genezę udziału amerykańskich ochotników w wojnie powietrznej nad Europą jeszcze przed formalnym przystąpieniem Stanów Zjednoczonych do konfliktu. Następne rozdziały systematycznie relacjonują udział asów Spitfire w kluczowych kampaniach: służba w legendarnych "Eagle Squadrons" (71., 121. i 133. Dywizjon RAF) w latach 1940–1942, walki nad Europą Zachodnią podczas ofensywy myśliwskiej RAF-u, operacje wsparcia lądowania w Normandii, oraz działania w późniejszej fazie wojny, gdy amerykańscy piloci latali na Spitfire'ach w jednostkach USAAF lub w ramach współpracy z RAF-em. Autor koncentruje się na biografiach pilotów, ich osiągnięciach oraz specyfice eksploatacji Spitfire'a w różnych wariantach (Mk.I, Mk.V, Mk.IX, Mk.XIV) w warunkach dynamicznie zmieniającej się wojny powietrznej.
Książka prezentuje sylwetki najwybitniejszych amerykańskich asów latających na Spitfire'ach: Dona Gentile'a (21,83 zwycięstwa, w tym większość na Spitfire'ach Mk.IX i Mk.XIV, znanego z przydomka "Shangri-La"), Johna Godfreya, Dona Blakeslee, Raya Wetmore'a oraz wielu innych pilotów, którzy odnieśli pięć lub więcej potwierdzonych zestrzeleń. Thomas relacjonuje ich osiągnięcia w sposób faktograficzny, opierając się na raportach bojowych, dziennikach jednostek i relacjach weteranów, unikając nadmiernej heroizacji, a jednocześnie ukazując specyfikę walk powietrznych z udziałem amerykańskich pilotów w brytyjskich maszynach: znaczenie adaptacji do specyfiki sterowania Spitfire'em, współpracy w ramach formacji RAF-u oraz ewolucji taktyk w odpowiedzi na zmieniające się zagrożenia ze strony Luftwaffe.
Książka spotkała się z pozytywnym przyjęciem czytelników. Recenzenci chwalą przystępny styl narracji i wartość historyczną publikacji, szczególnie doceniając fakt, że Thomas – jako uznany badacz lotnictwa alianckiego II wojny światowej – miał dostęp do szerokiego spektrum źródeł, w tym relacji pierwszoosobowych i archiwów jednostek. Wielu czytelników wskazuje, że książka stanowi cenne uzupełnienie innych tomów serii poświęconych Spitfire'om, oferując perspektywę amerykańskich pilotów, których wkład bywa czasem pomijany na rzecz bardziej znanych asów RAF-u. Ze względu na format serii, szczegółowa analiza poszczególnych misji bojowych jest ograniczona – co jest zrozumiałe przy objętości około 96 stron.
Wartościowym elementem publikacji są ilustracje Chrisa Daveya. Plansze odtwarzają profile samolotów, schematy kamuflażu, oznaczenia jednostkowe i detale wyposażenia kokpitu w różnych wariantach Spitfire'a używanych przez amerykańskich pilotów. Publikacja zawiera liczne zdjęcia archiwalne, w tym wiele fotografii pilotów z ich maszynami oraz ujęcia z pola walki, które czytelnicy chwalą za przydatność dla modelarzy, szczególnie w kwestii odtworzenia charakterystycznych malowań z różnych okresów wojny, w tym oznaczeń "Eagle Squadrons" oraz późniejszych jednostek USAAF. Zdjęcia archiwalne uzupełniają narrację i nadają jej autentyczności.
Autorem tekstu jest Andrew Thomas, brytyjski historyk lotnictwa i jeden z najbardziej uznanych badaczy RAF-u oraz lotnictwa myśliwskiego II wojny światowej. Jest autorem licznych prac dla Osprey Publishing, w tym tomów o asach latających na różnych typach myśliwców oraz o jednostkach specjalnych. Jego styl jest zwięzły i nastawiony na przekazanie faktów, co odpowiada charakterowi serii "Aircraft of the Aces". Thomas konfrontuje źródła amerykańskie z raportami brytyjskimi i niemieckimi, co pozwala na zrównoważone przedstawienie liczby zwycięstw – kwestii często spornej ze względu na różnice w procedurach potwierdzania zestrzeleń między armiami.
Ograniczenia publikacji wynikają z formatu serii: około 96 stron tekstu wymusza selekcję materiału. Niektóre wątki – takie jak szczegółowa analiza taktyki poszczególnych eskadr, szerszy kontekst strategiczny wojny powietrznej nad Europą czy porównanie z myśliwcami innych typów używanych przez amerykańskich pilotów – zostały potraktowane skrótowo. Dodatkowo data wydania (2007) oznacza, że książka nie uwzględnia badań archiwalnych opublikowanych w ostatnich dekadach, choć podstawowe ustalenia dotyczące biografii i osiągnięć pilotów pozostają aktualne.
Podsumowując, "American Spitfire Aces of World War 2" to solidne i rzetelne wprowadzenie do tematu amerykańskich pilotów myśliwskich latających na brytyjskim Spitfire'u w II wojnie światowej. Andrew Thomas stworzył przystępne kompendium, które łączy analizę techniczną z biografiami pilotów i unikalnymi relacjami z pola walki. Dla czytelników szukających szczegółowej analizy taktycznej publikacja może okazać się zbyt zwięzła, lecz jako punkt wyjścia do dalszych poszukiwań lub jako źródło wizualne dla modelarzy sprawdza się doskonale. Warto ją traktować jako jeden z elementów szerszej bibliografii tematu, uzupełniający inne tomy serii "Aircraft of the Aces" o myśliwcach alianckich. Dla miłośników historii lotnictwa i "mniej znanych" aspektów współpracy amerykańsko-brytyjskiej w powietrzu ta książka ma szczególną wartość, przypominając o roli amerykańskich ochotników i pilotów USAAF, którzy – latając na ikonicznych Spitfire'ach – przyczynili się do zwycięstwa aliantów w wojnie powietrznej nad Europą.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com
