Oto historia najlepszego alianckiego myśliwca-niszczyciela I wojny światowej i pilotów, którzy nim latali. Nazywany przez pilotów Biff, myśliwiec Bristol F2 odniósł niezwykły sukces na froncie zachodnim w ostatnich 18 miesiącach wojny. Jednak jego debiut był niepomyślny, ponieważ cała eskadra F2A została zniszczona przez Jasta 11 von Richthofena. Wkrótce na front dostarczono nowy, ulepszony F2B, który działał w zupełnie inny sposób. Załogi obsługiwały samolot nie jako standardowy dwumiejscowy, ale jako jednomiejscowy z żądłem w ogonie w postaci tylnego strzelca z karabinem maszynowym Lewisa. Ta książka przedstawia rozwój samolotu od jego mało obiecujących początków do zrewidowanego modelu operującego przy użyciu nowego rodzaju taktyki. Ponadto liczne relacje z pierwszej ręki i raporty z walk dają fascynujący wgląd w doświadczenia samych pilotów.

"Bristol F2 Fighter Aces of World War I" autorstwa Jona Guttmana, z okładką Marka Postlethwaite'a oraz ilustracjami Harry'ego Dempseya i Marka Stylinga, to tom numer 79 serii Osprey "Aircraft of the Aces", wydany po raz pierwszy 25 września 2007 roku. Książka stanowi pierwsze w literaturze anglojęzycznej kompendium poświęcone wyłącznie załogom myśliwskim Royal Flying Corps i Royal Air Force, które uzyskały status asa, latając na dwumiejscowym samolocie Bristol F.2 Fighter – maszynie, która obaliła mit o bezbronności dwumiejscowych myśliwców i stała się jedną z najskuteczniejszych konstrukcji alianckich I wojny światowej.

Struktura książki jest typowa dla serii. Guttman rozpoczyna od rozdziału wyjaśniającego genezę konstrukcji Bristol F.2 Fighter, opracowanej przez Franka Barnwella w British and Colonial Aeroplane Company. Autor omawia początkowe trudności z taktyką eksploatacji tej maszyny – wczesne straty wynikały z błędnego traktowania jej jako konwencjonalnego samolotu rozpoznawczego z silną obroną, zamiast jako agresywnego myśliwca, w którym obserwator-strzelec i pilot współpracują w walce ofensywnej. Następne rozdziały systematycznie relacjonują udział asów F.2B w kluczowych kampaniach: walki w 1917 roku, "Bloody April", działania w 1918 roku oraz operacje na innych frontach, w tym w Palestynie i Macedonii.

Książka prezentuje sylwetki najwybitniejszych załóg latających na Bristolu F.2 Fighter: Andrewa Beauchampa-Proctora (54 zwycięstwa, najskuteczniejszy as Ententy na tym typie), Frederica Libby'ego i Erica McCloughlina (kanadyjska załoga z 20 wspólnymi zwycięstwami), Richarda Minifiego, a także wielu innych pilotów i obserwatorów, którzy wspólnie odnieśli pięć lub więcej potwierdzonych zestrzeleń. Guttman relacjonuje ich osiągnięcia w sposób faktograficzny, podkreślając unikalny charakter tej maszyny: w przeciwieństwie do jednomiejscowych myśliwców, sukces zależał tu od ścisłej współpracy dwóch członków załogi, koordynacji ognia i manewru oraz wzajemnego zaufania. Autor ukazuje specyfikę walk powietrznych z udziałem F.2B: zdolność do agresywnej walki manewrowej, skuteczność w atakach na balony obserwacyjne oraz odporność konstrukcji na uszkodzenia bojowe.

Książka spotkała się z pozytywnym przyjęciem czytelników. Recenzenci doceniają przystępny styl narracji i wartość historyczną publikacji, szczególnie zwracając uwagę na rzadko poruszany temat dwumiejscowych asów myśliwskich. Wielu czytelników wskazuje, że Guttman w zrównoważony sposób przedstawia zarówno sukcesy, jak i wczesne niepowodzenia taktyczne związane z eksploatacją tego typu maszyny. Publikacja jest często polecana modelarzom i entuzjastom lotnictwa jako cenne źródło informacji o malowaniach, oznaczeniach jednostkowych i specyfice eksploatacji F.2B w różnych teatrach działań. Ze względu na format serii, szczegółowa analiza poszczególnych misji bojowych jest ograniczona – co jest zrozumiałe przy objętości około 96 stron.

Wartościowym elementem publikacji są ilustracje Harry'ego Dempseya i Marka Stylinga. Plansze odtwarzają profile samolotów, schematy kamuflażu, oznaczenia jednostkowe i detale wyposażenia kokpitów zarówno pilota, jak i obserwatora-strzelca. Publikacja zawiera liczne zdjęcia archiwalne oraz pełnokolorowe plansze, które czytelnicy chwalą za przydatność dla modelarzy, szczególnie w kwestii odtworzenia charakterystycznych malowań z różnych eskadr RFC/RAF oraz oznaczeń regionalnych (np. jednostek działających na Bliskim Wschodzie). Zdjęcia archiwalne, w tym wiele fotografii załóg z ich maszynami, uzupełniają narrację i nadają jej autentyczności.

Autorem tekstu jest Jon Guttman, amerykański historyk lotnictwa i wieloletni współpracownik Osprey Publishing, specjalizujący się w tematyce I wojny światowej. Jest autorem licznych prac o asach myśliwskich, eskadrach i taktykach walk powietrznych tego okresu. Jego styl jest zwięzły i nastawiony na przekazanie faktów, co odpowiada charakterowi serii "Aircraft of the Aces". Guttman konfrontuje źródła brytyjskie z raportami niemieckimi, co pozwala na zrównoważone przedstawienie liczby zwycięstw – kwestii często spornej ze względu na różnice w procedurach potwierdzania zestrzeleń między armiami.

Ograniczenia publikacji wynikają z formatu serii: około 96 stron tekstu wymusza selekcję materiału. Niektóre wątki – takie jak szczegółowa analiza taktyki poszczególnych eskadr, szerszy kontekst techniczny rywalizacji z niemieckimi myśliwcami dwumiejscowymi czy porównanie z innymi alianckimi samolotami wielozadaniowymi – zostały potraktowane skrótowo. Dodatkowo data wydania (2007) oznacza, że książka nie uwzględnia badań archiwalnych opublikowanych w ostatnich dekadach, choć podstawowe ustalenia dotyczące biografii i osiągnięć załóg pozostają aktualne.

Podsumowując, "Bristol F2 Fighter Aces of World War I" to solidne i rzetelne wprowadzenie do tematu załóg myśliwskich latających na wszechstronnym Bristolu F.2 Fighter w I wojnie światowej. Jon Guttman stworzył przystępne kompendium, które łączy analizę techniczną z biografiami pilotów i obserwatorów, podkreślając unikalny charakter współpracy dwuosobowej załogi w walce powietrznej. Dla czytelników szukających szczegółowej analizy taktycznej publikacja może okazać się zbyt zwięzła, lecz jako punkt wyjścia do dalszych poszukiwań lub jako źródło wizualne dla modelarzy sprawdza się doskonale. Warto ją traktować jako jeden z elementów szerszej bibliografii tematu, uzupełniający inne tomy serii "Aircraft of the Aces" o myśliwcach Ententy. Dla miłośników historii lotnictwa i "mniej znanych" aspektów wojny powietrznej ta książka ma szczególną wartość, przypominając o roli Bristolu F.2 Fighter jako maszyny, która – dzięki odwadze, koordynacji i innowacyjnej taktyce – udowodniła, że dwumiejscowy myśliwiec może nie tylko przetrwać w walce z jednosilnikowymi przeciwnikami, lecz także dominować w powietrzu.

Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com