Niniejsza publikacja poświęcona jest piechocie Średniej i Młodej Gwardii Napoleona. Tytuł "Młoda Gwardia" przypisano nowo formowanym pułkom w 1809 roku, natomiast termin "Średnia Gwardia" wszedł w użycie około 1811 roku. Od samego początku nowsze pułki Gwardii były jako pierwsze angażowane do walki – Stara Gwardia, jak pisał Napoleon, "była tak cenna, że obawiano się ją narażać"; w ten sposób Fusiliers-Chasseurs wyróżnili się pod Heilsbergiem, podczas gdy reszta Gwardii pozostawała w rezerwie. W 1808 roku fusilierzy wyruszyli do Hiszpanii, gdzie brali udział w tłumieniu powstania w Madrycie oraz w bitwach pod Mediną i Guadalajarą. Philip Haythornthwaite przedstawia te wojska w szczegółowym tekście, uzupełnionym licznymi ilustracjami, w tym ośmioma pełnostronicowymi tablicami barwnymi autorstwa Bryana Fostena.
Publikacja stanowi drugi tom poświęcony piechocie Gwardii Cesarskiej Napoleona i koncentruje się na formacjach Średniej Gwardii (Moyenne Garde) oraz Młodej Gwardii (Jeune Garde), uzupełniając poprzedni wolumen dotyczący Starej Gwardii. Haythornthwaite, uznany autorytet w dziedzinie wojen napoleońskich, w zwięzłej formie – charakterystycznej dla serii Men-at-Arms, liczącej zaledwie około 50 stron – przedstawia historię powstania, organizację, uzbrojenie i umundurowanie tych elitarnych, choć mniej doświadczonych jednostek. Autor precyzyjnie wyjaśnia, że formalna hierarchia starszeństwa w piechocie Gwardii została ostatecznie ustalona dopiero w 1812 roku przez Courtois, szefa personelu Gwardii, a terminy "Młoda Gwardia" i "Średnia Gwardia" weszły do użycia odpowiednio około 1809 i 1811 roku. Książka ukazuje, jak te nowo formowane pułki – takie jak strzelcy (Tirailleurs), woltyżerowie (Voltigeurs) czy flangierzy (Flanqueurs) – były celowo angażowane do walki wcześniej niż weterani Starej Gwardii, których Napoleon traktował jako ostateczną rezerwę, "zbyt cenną, by ją narażać".
Wartość merytoryczna publikacji opiera się na rzetelności źródłowej i klarowności wywodu. Haythornthwaite unika nadmiernej mitologizacji, skupiając się na faktach: datach formowania jednostek, ich składzie osobowym, strukturze dowodzenia oraz udziale w kluczowych kampaniach, od Heilsbergu (1807) po działania w Hiszpanii (1808) i późniejsze bitwy lat 1813–1815. Tekst wspierają liczne ilustracje czarno-białe – schematy, detale umundurowania, oznaczenia stopni – które ułatwiają zrozumienie subtelnych różnic między poszczególnymi formacjami. Szczególną uwagę czytelników i recenzentów przyciągają jednak osiem pełnostronicowych tablic barwnych autorstwa Bryana Fostena, cenionego ilustratora wojskowego. Jego prace, charakteryzujące się precyzją historyczną i dbałością o detale – od kroju mundurów, przez rodzaje czapek i akcesoria, po oznaczenia pułkowe – są regularnie chwalone na portalach takich jak Amazon, gdzie książka utrzymuje średnią ocenę 4,8 na 5 gwiazdek. Dla modelarzy, rekonstruktorów i malarzy figurek stanowią one nieocenione źródło odniesień wizualnych.
Jak wskazują opinie zamieszczane na forach historycznych i w serwisach książkowych, głównym ograniczeniem publikacji jest jej objętość – wynikająca z formatu serii Men-at-Arms – która nie pozwala na pogłębioną analizę taktyczną, logistyczną czy socjologiczną. Niektórzy czytelnicy zwracają uwagę, że książka koncentruje się niemal wyłącznie na aspektach organizacyjno-umundurowych, pomijając szerszy kontekst operacyjny czy porównania z przeciwnikiem. Brak ten nie umniejsza jednak wartości pozycji jako wprowadzenia do tematu; wręcz przeciwnie – dzięki zwięzłości i przejrzystości, tom ten sprawdza się znakomicie jako punkt wyjścia do dalszych poszukiwań lub jako praktyczny przewodnik dla hobbystów. W recenzjach na Amazonie i Goodreads użytkownicy podkreślają, że Haythornthwaite potrafi w kilku akapitach przekazać esencję skomplikowanych zagadnień, a Fosten wizualnie je dopełnia, co czyni całość doskonałym źródłem dla początkujących i zaawansowanych.
Podsumowując, "Napoleon's Guard Infantry (2)" to solidna, profesjonalnie przygotowana pozycja, która w pełni realizuje założenia serii Osprey Men-at-Arms. Nie pretenduje do roli akademickiej monografii, ale jako zwięzłe, wiarygodne i bogato ilustrowane kompendium sprawdza się znakomicie. Jest szczególnie polecana miłośnikom epoki napoleońskiej, modelarzom, rekonstruktorom oraz wszystkim, którzy szukają rzetelnego wprowadzenia w temat mniej znanych, lecz kluczowych formacji Gwardii Cesarskiej. Dla osób poszukujących dogłębnej analizy strategicznej warto sięgnąć po szersze opracowania, jednak jako źródło faktów, detali umundurowania i inspiracji wizualnej książka Haythornthwaite'a i Fostena zasługuje na wysoką ocenę – 4,5 na 5 – i trwałe miejsce w biblioteczce historyczno-wojskowej.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder
