21 października 1983 roku, po śmierci premiera Maurice'a Bishopa, przywódcy sześciu małych państw tworzących Organizację Państw Karaibskich Wschodnich podjęli decyzję o militarnej interwencji w celu przywrócenia porządku na Grenadzie. Ponieważ żadne z tych państw nie dysponowało siłami niezbędnymi do przeprowadzenia skutecznej operacji, Stany Zjednoczone – obawiając się o bezpieczeństwo swoich obywateli przebywających na wyspie i chcąc ograniczyć rosnące wpływy Kuby – zdecydowały się zaangażować w konflikt. Niniejsza książka przedstawia dzień po dniu przebieg amerykańskiej inwazji na Grenadę, koncentrując się na rozmieszczonych jednostkach i siłach zbrojnych. Liczne współczesne fotografie oraz barwne tablice szczegółowo dokumentują umundurowanie i wyposażenie sił amerykańskich, kubańskich oraz karaibskich.
"Grenada 1983" Lee E. Russella i M. Alberta Mendeza, zilustrowane przez Paula Hannona, to specjalistyczne kompendium z serii Osprey Men-at-Arms, poświęcone operacji "Urgent Fury" – inwazji Stanów Zjednoczonych i sił karaibskich na Grenadę w październiku 1983 roku. Autor, doświadczony historyk wojskowości współczesnej, systematycznie omawia tło polityczne i militarne interwencji, która została przeprowadzona w odpowiedzi na marksistowski zamach stanu, zabójstwo premiera Maurice'a Bishopa oraz zagrożenie dla amerykańskich studentów medycyny przebywających na wyspie, przy czym publikacja ukazuje się zaledwie dwa lata po opisywanych wydarzeniach, co czyni ją jednym z pierwszych opracowań tej krótkiej, lecz znaczącej operacji zimnej wojny. Książka koncentruje się na trzech kluczowych aspektach: organizacji i strukturze sił zbrojnych (US Army Rangers, 82. Dywizja Powietrznodesantowa, Marines, Navy SEALs, Delta Force, a także siły Regionalnego Systemu Bezpieczeństwa – RSS), wyposażeniu i umundurowaniu (mundury tropikalne, kamizelki przeciwodłamkowe, hełmy, uzbrojenie indywidualne i wsparcia) oraz przebiegu operacji (lądowania na lotnisku Point Salines, atak na koszary w Calivigny, uwalnianie studentów, działania na St. George's), przy czym Russell szczegółowo opisuje specyfikę walki w środowisku tropikalnym, wyzwania logistyczne oraz problemy z koordynacją między różnymi rodzajami sił zbrojnych USA. Ilustracje Paula Hannona stanowią nieocenione uzupełnienie tekstu: osiem pełnostronicowych plansz barwnych oraz liczne rysunki czarno-białe wiernie rekonstruują umundurowanie, oznaki stopni, insygnia jednostek i warianty wyposażenia stosowane przez amerykańskich żołnierzy i siły karaibskie; Hannon, znany z precyzji i dbałości o detale, oddaje niuanse kamuflażu woodland, specyfikę oporządzenia tropikalnego oraz charakterystyczne elementy wyposażenia sił specjalnych, czyniąc publikację praktycznym źródłem dla modelarzy, rekonstruktorów i artystów. Do mocnych stron publikacji należą: aktualność tematu – książka ukazała się zaledwie dwa lata po operacji, co pozwalało na świeże spojrzenie na wydarzenia; autorytet autora – Lee E. Russell to historyk z bogatym dorobkiem w dziedzinie współczesnej wojskowości; ilustracje Paula Hannona – prace oparte na dokumentacji fotograficznej z okresu operacji stanowią wzór rekonstrukcji wizualnej; kompleksowość – książka obejmuje zarówno siły amerykańskie, jak i karaibskie (RSS); kontekst operacyjny – autor wyjaśnia specyfikę operacji desantowych i walk w środowisku tropikalnym; oraz przystępność – mimo specjalistycznego charakteru tekst jest zrozumiały dla nieekspertów. Należy jednak pamiętać o ograniczeniach: format Men-at-Arms nie pozwala na pogłębioną analizę wszystkich aspektów, więc czytelnik szukający pełnej monografii będzie musiał sięgnąć po obszerne prace; wczesna data wydania (1985 rok) – książka nie korzysta z późniejszych odtajnień dokumentów ani perspektywy historycznej wykształconej w kolejnych dekadach; brak polskiego tłumaczenia – książka dostępna wyłącznie w oryginale angielskim; ograniczone źródła osobiste – publikacja koncentruje się na aspektach organizacyjno-ikonograficznych; oraz perspektywa jednostronna – książka przedstawia głównie punkt widzenia sił amerykańskich i koalicyjnych. Publikacja jest szczególnie polecana modelarzom i rekonstruktorom jako źródło ikonograficzne do operacji z lat 80. XX wieku, miłośnikom historii wojskowości współczesnej chcącym poznać zarys pierwszej większej operacji USA po wojnie w Wietnamie, wargamerom jako szybkie kompendium do gier bitewnych osadzonych w konfliktach zimnej wojny oraz studentom i badaczom jako punkt wyjścia do dalszych poszukiwań bibliograficznych; mniej odpowiednia dla czytelników oczekujących pogłębionej analizy politycznej. Podsumowując, jest to klasyczna pozycja w swojej kategorii: zwięzła, precyzyjna i bogato ilustrowana, która mimo upływu czasu nie straciła na wartości referencyjnej – szczególnie w obszarze rekonstrukcji umundurowania, oznak i wyposażenia sił amerykańskich z wczesnych lat 80.; publikacja nie zastępuje współczesnych, pogłębionych studiów historycznych nad operacją "Urgent Fury", ale doskonale je uzupełnia jako narzędzie szybkiego dostępu do kluczowych informacji o organizacji i wyposażeniu uczestników konfliktu, zasługując na ocenę 4/5, a w kategorii ilustrowanych kompendiów militarnych – 5/5; dla entuzjastów historii wojskowości współczesnej, operacji specjalnych i konfliktów zimnej wojny pozostaje lekturą godną polecenia, którą warto zestawić z pokrewnymi tomami serii Osprey autorstwa Russella oraz z pracami innych specjalistów, takimi jak "Grenada: Urgent Fury" autorstwa Kevina M. Woodsa czy "The Invasion of Grenada" pod redakcją Thomasa Donnellego, aby uzyskać pełniejszy i bardziej aktualny obraz tej krótkiej, lecz znaczącej operacji zimnowojennej.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder
