Kolejny tom serii New Vanguard wydawnictwa Osprey, sygnowany numerem 169, trafia w ręce czytelnika z obietnicą typową dla tej linii wydawniczej: zwięzłego, dobrze zilustrowanego kompendium na temat konkretnego typu okrętu. Lawrence Burr, autor znany wcześniej z prac o brytyjskich krążownikach liniowych i z udziału w dokumentalnych eksploracjach wraków spod Jutlandii, tym razem przenosi swoje zainteresowania na drugą stronę Atlantyku i podejmuje temat sześciu pierwszych amerykańskich szybkich pancerników - dwóch jednostek typu "NORTH CAROLINA" i czterech typu "SOUTH DAKOTA". Wybór autora budzi pewien niedosyt już na starcie: specjalista od Jutlandii i krążowników liniowych I wojny światowej nie jest oczywistym kandydatem do pisania o taktyce radarowego kierowania ogniem na Pacyfiku, choć trzeba przyznać, że efekt końcowy tego niedopasowania właściwie nie widać w tekście.
Książka liczy zaledwie 48 stron, co z góry narzuca ograniczenia. Układ treści jest klasyczny dla serii: wprowadzenie osadzające okręty w kontekście traktatu waszyngtońskiego i limitów tonażowych lat trzydziestych, rozdział poświęcony projektowaniu i budowie, a następnie - zajmujący największą część objętości - rozdział o historii operacyjnej. To właśnie ta ostatnia część stanowi najmocniejszy punkt publikacji. Burr poświęca wyjątkowo dużo miejsca (jak na skromne rozmiary tomu) starciom u wybrzeży Guadalcanalu, zwłaszcza nocnej bitwie, w której USS "WASHINGTON" zatopił japoński pancernik "KIRISHIMA", oraz starciu USS "MASSACHUSETTS" z francuskim "JEAN BART" podczas operacji Torch. Te fragmenty czyta się z rzeczywistym zainteresowaniem - autor sięga po relacje uczestników i raporty bojowe, dzięki czemu opis nabiera konkretu, którego brakuje wielu innym tytułom serii poświęconym okrętom liniowym.
Ten sam zabieg staje się jednak źródłem wyraźnej dysproporcji. Późniejsze lata wojny, gdy pancerniki pełniły głównie funkcję eskorty przeciwlotniczej lotniskowców w zespołach zadaniowych, zostają streszczone niemal telegraficznie. To decyzja zrozumiała z punktu widzenia dramaturgii - trudno o równie wciągającą narrację wokół osłony PLOT - ale dla czytelnika szukającego pełnego obrazu służby wszystkich sześciu jednostek w latach 1943-45 jest to wyraźny niedosyt. Podobnie nierówno rozłożony jest materiał fotograficzny: jak zauważają recenzenci na portalach księgarskich, zdjęcia USS "NORTH CAROLINA" zdominowały tom kosztem pozostałych okrętów typu "SOUTH DAKOTA", co przy zaledwie sześciu opisywanych jednostkach jest błędem proporcji trudnym do usprawiedliwienia objętością książki.
Warstwa ilustracyjna Petera Bulla, doświadczonego rysownika współpracującego z Osprey od lat, budzi opinie podzielone. Kolorowe plany i przekroje okrętów wypadają solidnie i spełniają swoją funkcję informacyjną, choć podpisy pod zdjęciami archiwalnymi są - zgodnie z uwagami czytelników na Amazon - rażąco lakoniczne, pozbawione niemal jakiegokolwiek detalu wyjaśniającego kontekst danego ujęcia. Gorzej wypadają sceny batalistyczne: jeden z recenzentów słusznie zwrócił uwagę, że na planszy przedstawiającej nocną akcję pod Guadalcanalem tylna wieża artyleryjska ma nienaturalnie wysoką barbetę, co zaburza proporcje sylwetki okrętu, a plansza poświęcona bitwie koło Santa Cruz sprawia wrażenie amatorskiej. To nie jest wada dyskwalifikująca książkę, ale w serii, której głównym atutem bywa właśnie jakość specjalnie zamawianych ilustracji, taki mankament szczególnie rzuca się w oczy.
Odbiór książki wśród czytelników jest umiarkowanie pozytywny - średnia ocen na portalach czytelniczych oscyluje na 2026 r. wokół 4,1 na 5 przy niewielkiej, kilkudziesięcioosobowej próbie głosujących, co plasuje ten tom w środku stawki serii New Vanguard: solidny, ale niewybitny. Warto podkreślić, że w porównaniu z innymi tytułami tej linii poświęconymi okrętom liniowym, Burr rzeczywiście oferuje więcej materiału operacyjnego niż przeciętna - to realna przewaga nad książkami, które kończą się na opisie pancerza i uzbrojenia, nie wchodząc głębiej w przebieg walk.
Jako pozycja dla modelarzy, wargamerów i osób szukających szybkiego wprowadzenia do tematu amerykańskich szybkich pancerników okresu II wojny światowej, książka spełnia swoje zadanie - jest zwięzła, rzeczowa i skupiona na najciekawszych epizodach bojowych. Czytelnik oczekujący pogłębionej analizy technicznej porównywalnej z klasycznymi monografiami typu prace Garzke'a i Dulina powinien jednak nastawić się na rozczarowanie - 48 stron formatu New Vanguard fizycznie nie pozwala na taki poziom szczegółowości, a autor i tak wybiera dramaturgię bitwy kosztem inżynierii.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder