Kolejnym beneficjentem zamówień ujętych w programie 1896 - 1897 Naval Estimates była stocznia Palmers Shipbuilding and Iron Company, Jarrow-on-Tyne w której powstały wcześniej jedne z najlepszych 30-węzłowców, niszczyciele typu STAR. W związku z bardzo pozytywnymi opiniami użytkowników, konstruktorzy postanowili zbudować jednostki niemal identyczne z typem STAR. |
Kraj: Wielka Brytaniaklasa: niszczyciel |
|
Specyfikacja |
| Nazwa okrętu | Stocznia | Położenie stępki | Wodowanie | Ukończenie budowy | Los okrętu |
| FAWN | Palmers | 05.09.1896 | 13.04.1897 | ?.12.1898 | Złomowany w 1919 r. |
| FLIRT | Palmers | 05.09.1896 | 15.05.1897 | ?.04.1899 | Zatopiony w 1916 r. |
Dane taktyczno-techniczne |
Wymiary:
| Wyporność pełna | 440 ts |
| Wyporność normalna | 390 ts |
| Długość całkowita | 67,06 m (220 ft 0 in) |
| Długość pomiędzy pionami | 65,52 m (215 ft 0 in) |
| Szerokość | 6,32 m (20 ft 9 in) |
| Głębokość | 4,71 m (15 ft 5½ in) |
| Zanurzenie | 2,97 m (9 ft 9 in) |
Napęd:
| Maszyny | Dwie 4-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania; 4 kotły wodnorurkowe firmy Reed; 2 śruby |
| Moc indykowana | 6200 ihp |
| Prędkość | 30 węzłów (kontraktowa 30 węzłów) |
| Paliwo | od 45 ton do 95 ton węgla |
| Zasięg | 1635 mil morskich przy prędkości 11 węzłów |
Opancerzenie:
| Brak |
Uzbrojenie:
| Początkowe | 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF; 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowych (6 pdr) 8 cwt QF; 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in) |
Ludzie:
| Załoga | 63 oficerów i marynarzy |
Projekt |
W ramach 1896-1897 Naval Estimates Admiralicja zaplanowała zbudowanie kolejnych niszczycieli typu 30-węzłowego ("30-knotters"). Spośród 17 niszczycieli tego typu w stoczni Palmers Shipbuilding and Iron Company, Jarrow-on-Tyne zbudowano dwa niszczyciele typu FAWN. Były one niemal identyczne z wcześniejszymi niszczycielami z tej stoczni, okrętami typu STAR i podobnie jak one zyskały opinię doskonale zaprojektowanych i bezawaryjnych okrętów. 30 sierpnia 1912 r. dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu B, trzykominowe do typu C, natomiast dwukominowe do typu D. Do typu C należały właśnie niszczyciele typu FAWN.
Konstrukcja |
Kadłub
Wyporność pełna okrętów liczyła 440 ts. Długość całkowita wynosiła 67,06 m (220 ft 0 in), szerokość 6,32 m (20 ft 9 in) natomiast zanurzenie 2,97 m (9 ft 9 in). Kadłub okrętów był wykonany ze stali. Konstrukcyjnie te okręty bazowały na bardzo udanym 30-węzłowym typie STAR. Również charakteryzowały się zastosowaniem trzech kominów, z których środkowy był nieco szerszy od innych, gdyż odprowadzał spaliny z dwóch kotłów. Podobnie jak większość wczesnych niszczycieli miały zakryty dziób, ukształtowany na podobieństwo skorupy żółwia (ang. "turtleback"), miał on ułatwić omywanie kadłuba przez fale przy dużej prędkości. W części dziobowej znajdowało się odkryte stanowisko działa 12-funtowego, które w dużym stopniu było zintegrowane z niewielkim mostkiem (stanowiskiem dowodzenia). Powodowało to pewne problemy (głównie dlatego, iż dla wygody oficerowie używali platformy działa jako mostka, zamiast używać stanowiska pod nią) i w późniejszych, większych konstrukcjach odseparowano te dwa elementy. Niszczyciele tego typu pod względem manewrowości i dzielności morskiej były bardzo chwalone zarówno przez marynarzy jak i przez inżynierów, podobnie jak poprzednie niszczyciele typu STAR. Szczególnie chwalono maszyny, gwarantujące doskonały zasięg i nie sprawiające kłopotów w trakcie użytkowania. W 1902 r. na HMS "FLIRT" zamontowano reflektor.
Opancerzenie
Okręty nie posiadały opancerzenia.
Uzbrojenie
Okręty były uzbrojone 1 działo 76 mm (3 in) 12-funtowe (12 pdr) 12 cwt QF, 5 dział 57 mm (2,24 in) 6-funtowe (6 pdr) 8 cwt QF i 2 wyrzutnie torped 450 mm (17,72 in). Działo 12-funtowe znajdowało się na odsłoniętym stanowisku w części dziobowej. Dwa stanowiska szybkostrzelnych dział 6-funtowych znajdowały się zaraz za stanowiskiem dowodzenia, dwa kolejne na burtach na śródokręciu natomiast ostatnie z nich na rufie. Zarówno działo 12-funtowe jak i działa 6-funtowe były wyposażone w osłony przeciwodłamkowe, jednak mogły być one demontowane i często na zdjęciach nie są one uwidocznione. Okręty były wyposażone w dwie wyrzutnie torped umieszczone na obrotowych pojedynczych stanowiskach. Oba stanowiska znajdowały się w części rufowej, za kominami. Wyrzutnie torped w nomenklaturze brytyjskiej określane jako 18-calowe w rzeczywistości miały 17,72 cala, co dawało w przeliczeniu 450 mm.
Napęd
Okręty te, podobnie jak w typie STAR zostały wyposażone w dwie 4-cylindrowe pionowe maszyny parowe o cylindrach podwieszanych potrójnego rozprężania. Maszyny te miały dwa cylindry niskiego ciśnienia, co generowało mniejsze drgania całego urządzenia. Parę zapewniały cztery kotły wyprodukowane przez Reed były umieszczone w oddzielnych kotłowniach. Dwa środkowe kotły odprowadzały spaliny przez jeden, nieco szerszy komin. Kotły były w stanie wyprodukować parę o ciśnieniu 250 psi. W opracowaniu "Британские эсминцы. История эволюции. 1892-1953"można znaleźć informacje na temat osiągów tych niszczycieli podczas prób. HMS "FAWN" osiągnął prędkość 30,462 węzła, natomiast HMS "FLIRT" osiągnął 30,140 węzła.
Służba |
HMS Fawn
| 05.09.1896 | Położenie stępki okrętu w stoczni Palmers Shipbuilding and Iron Company, Jarrow-on-Tyne z numerem stoczniowym 722. |
| 13.04.1897 | Wodowanie okrętu. |
| 12.1898 | Ukończenie budowy okrętu. |
| 27.08.1901 | Okręt został wcielony do służby czynnej w Portsmouth i przydzielony do Channel Fleet w składzie Portsmouth Flotilla. |
| 02.04.1902 | Okręt został wcielony ponownie do służby z przydziałem do Mediterranean Station. Miał tam wymienić niszczyciel HMS "HARDY" (niekiedy spotyka się informację iż miał zastąpić niszczyciel HMS "CONFLICT"). Pod koniec maja opuścił Portmouth by przybyć na Maltę 9 czerwca 1902 r. |
| 09.1902 | Okręt wraz z innymi okrętami odwiedził Nauplia. |
| 1906 | Okręt wrócił do Wielkiej Brytanii. |
| 30.08.1912 | Dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu B, trzykominowe do typu C, natomiast dwukominowe do typu D. Do typu C należały właśnie niszczyciele typu FAWN. Od 30 września 1913 r. na okrętach tego typu malowano literę "C" na kadłubie oraz na jednym z kominów. |
| 1913 | Okręt przeniesiono do składu 6. Destroyer Flotilla, z bazą w Dover. Od 6 grudnia 1914 r. do 1 września 1915 r. okręt nosił oznaczenie P94, od 1 września 1915 r. do 1 stycznia 1918 r. oznaczenie D55, od 1 stycznia 1918 r. do 13 września 1918 r. oznaczenie D38, natomiast od 13 września 1918 r. do końca służby oznaczenie H38. |
| 11.1916 | Okręt przeniesiono do 7. Destroyer Flotilla z bazą w Humber River. Okręt wypełniał podobne zadania jak podczas pobytu w Dover, polegające na patrolach przeciwminowych i przeciwko okrętom podwodnym. |
| 1919 | Okręt został zdjęty ze służby i umieszczony na liście okrętów do zbycia. |
| 23.07.1919 | Okręt został sprzedany Thos W Ward, Sheffield i złomowany w New Holland, Lincolnshire, Humber Estuary. |
Znani dowódcy (przydziały)
| 26.10.1899 - 23.11.1899 | Lieutenant Alan C. Bruce (na czas testów) |
| 22.10.1899 - 15.01.1901 | Lieutenant & Commander Robert W. Dalgety |
| 15.01.1901 - 14.03.1901 | Lieutenant & Commander Christopher Powell Metcalfe |
| 27.08.1901 - 16.10.1901 | Lieutenant & Commander Henry W. Osburn |
| 02.04.1902 - 06.1902 | Lieutenant & Commander Robert W. Myburgh |
| 14.06.1902 - 1902 | Lieutenant & Commander Bertram O. F. Phibbs |
| 1902 - 21.12.1903 | Lieutenant & Commander Bertram O. F. Phibbs |
| 21.12.1903 - 03.1905 | Lieutenant & Commander Albert M. H. Phillips |
| 28.03.1905 - 10.04.1905 | Lieutenant & Commander Morris E. Cochrane |
| 19.09.1905 - ? | Lieutenant in Command Reginald St. P. Parry |
| 10.01.1906 - 20.02.1906 | Lieutenant & Commander Albert M. H. Phillips |
| 20.02.1906 - 10.04.1906 | Lieutenant in Command Anselan J. B. Stirling |
| 10.04.1906 - 22.09.1908 | Lieutenant & Commander Herbert M. Denny |
| 24.09.1908 - 08.01.1909 | Lieutenant in Command Hubert S. Monroe |
| 16.01.1909 - 08.07.1909 | Lieutenant & Commander George F. A. Mulock (choroba) |
| 15.06.1909 - 31.12.1909 | Lieutenant & Commander Hugh T. England |
| 01.01.1910 - 23.08.1910 | Lieutenant & Commander Montague G. B. Legge |
| 11.1910 - 07.05.1911 | Lieutenant & Commander Adrian St. V. Keyes |
| 06.1911 - 31.08.1912 | Lieutenant-Commander Wilfrid W. Hunt |
| 31.08.1912 - 03.11.1912 | Lieutenant in Command Laurence R. Palmer |
| 18.12.1912 - 01.04.1913 | Lieutenant & Commander Herbert E. W. C. Whyte |
| 01.04.1913 - 29.08.1913 | Lieutenant-Commander Gerald C. Harrison |
| 29.07.1913 (?) - ? | Lieutenant in Command Harold C. Woollcombe-Boyce |
| 09.04.1915 - 20.04.1915 | Lieutenant in Command George N. Gilbertson |
| 01.08.1916 - ? | Lieutenant-Commander R.N.R. John Willits |
| 11.10.1918 - ? | Lieutenant R.N.R. in Command Francis Miners |
HMS Flirt
| 05.09.1896 | Położenie stępki okrętu w stoczni Palmers Shipbuilding and Iron Company, Jarrow-on-Tyne z numerem stoczniowym 722. |
| 15.05.1897 | Wodowanie okrętu. |
| 04.1899 | Ukończenie budowy okrętu. Po ukończeniu budowy okręt został wcielony do East Coast Flotilla, 1. Fleet z bazą w Harwich. |
| 16.08.1902 | Okręt wziął udział w Rewii Floty z okazji koronacji Króla Edwarda VII. |
| 08.1907 - 10.1907 | Okręt przeszedł remont w Portsmouth Dockyard, jednak 8 października podczas powrotu z prób maszyn okręt zderzył się z nabrzeżem uszkadzając sobie dziób. Po zakończeniu napraw okręt został przydzielony do Harwich Flotilla. |
| 30.08.1912 | Dokonano klasyfikacji niszczycieli. Jeżeli chodzi o serię 30-węzłową, to wydzielono 3 typy. Niszczyciele czterokominowe zaklasyfikowano do typu B, trzykominowe do typu C, natomiast dwukominowe do typu D. Do typu C należały właśnie niszczyciele typu FAWN. Od 30 września 1913 r. na okrętach tego typu malowano literę "C" na kadłubie oraz na jednym z kominów. |
| 1913 | Okręt przydzielono do składu 6. Destroyer Flotilla, z bazą w Dover. Od 6 grudnia 1914 r. do 1 września 1915 r. okręt nosił oznaczenie P87, od 1 września 1915 r. do zatopienia okrętu oznaczenie D56. |
| 06.03.1916 | Okręt zderzył się ze szwedzkim parowcem. Obie jednostki odniosły nieznaczne uszkodzenia, dowódca niszczyciela Lieutenant in Command Andrew Nevill Swainson został upomniany przez sąd Admiralicji za nieostrożne nawigowanie. |
| 27.10.1916 | W nocy z 26 na 27 października 1916 r. niemiecka flota dokonała rajdu na Dover Barrage. W ataku brały udział dwie i pół flotylli niszczycieli i torpedowców. W wyniku spotkania niemieckich okrętów z brytyjskimi jednostkami patrolującymi obszar doszło do bitwy pod Dover Strait. Załoga HMS "FLIRT" została zaalarmowana odgłosami ognia dobiegającymi z linii dozorowej, na której znajdowały się niewielkie jednostki Royal Navy (dryftery). Niedługo później okręt natrafił na płonący dryfter "WAVENEY II". Z niszczyciela została wysłana łódź w celu podjęcia załogi. Niedługo później w pobliżu okrętu pojawiły się niezidentyfikowane jednostki i otworzyły ogień. HMS "FLIRT" w krótkim czasie został poważnie uszkodzony i zatonął wraz z całą załogą. Jedyni ocaleli marynarze z niszczyciela znajdowali się w tym czasie w łodzi wysłanej do dryftera "WAVENEY II". |
Znani dowódcy (przydziały)
| 18.09.1899 - 18.09.1900 | Lieutenant & Commander Edward A. Thomas |
| 18.09.1900 - 08.01.1901 | Lieutenant Michael Henry Hodges |
| 16.10.1901 - 22.02.1902 | Lieutenant Henry W. Osburn |
| 01.08.1902 - 03.04.1903 | Commander Brian Herbert Fairbairn Barttelot |
| 03.04.1903 - 01.05.1903 | Lieutenant & Commander Henry C. R. Brocklebank |
| 21.07.1903 - 08.1903 | Lieutenant & Commander Harold D. Briggs (na czas manewrów) |
| 14.07.1904 - 08.1904 | Lieutenant & Commander Reginald J. N. Watson (na czas manewrów) |
| 28.10.1904 - 15.11.1904 | Lieutenant & Commander John Kiddle |
| 15.11.1904 - 20.12.1904 | Lieutenant & Commander The Hon. Hubert G. Brand |
| 21.12.1904 - 10.11.1905 | Commander Harry L. d'E. Skipwith |
| 10.11.1905 - 15.10.1906 | Lieutenant-Commander Bertram O. F. Phibbs |
| 05.02.1907 - 20.03.1909 | Lieutenant-Commander Leopold G. D. Way |
| 20.03.1909 - ? | Lieutenant & Commander Alan F. W. Howard |
| 06.1911 - 30.04.1912 | Lieutenant & Commander John P. Landon |
| 08.11.1912 - 15.04.1913 | Lieutenant & Commander Stuart E. Holder |
| 15.04.1913 - 02.02.1914 | Commander Robert H. Coppinger |
| 02.02.1914 - 14.09.1915 | Lieutenant in Command Hubert S. Braddyll |
| 14.09.1915 - 01.06.1916 | Lieutenant in Command Andrew N. Swainson (utonął podczas powrotu łodzią na okręt) |
| 05.06.1916 - 27.10.1916 | Lieutenant Richard Pinder Kellett (zginął wraz z okrętem) |
Galeria |
Źródła:
- Roger Chesneau, Eugene M. Kolesnik, eds. (1979). Conway's All the World's Fighting Ships 1860-1905. Greenwich: Conway Maritime Press.
- Wikipedia, The Dreadnought Project oraz inne strony internetowe.
- Norman Friedman (2009). British Destroyer - From Earliest Days to the Second World War. Seaforth Publishing
- Эдгар Дж.Марч. Британские эсминцы. История эволюции. 1892-1953. Часть 1. - "Галея Принт", 2012

Kraj: Wielka Brytania