 Okręty typu "LIFFEY" były śrubowymi, drewnianymi fregatami z uzbrojeniem w postaci 51 dział. W trakcie użytkowania fregaty te zostały przezbrojone najpierw w 36 a ostatecznie w 31 dział. |
 Kraj: Wielka Brytaniaklasa: drewnianokadłubowa fregata śrubowa |
Specyfikacja |
| Nazwa okrętu | Stocznia | Rozpoczęcie budowy | Wodowanie | Ukończenie budowy | Los okrętu |
| LIFFEY | Deptford DYd | 12.07.1854 | 06.05.1856 | 11.01.1859 | Sprzedany w 1903 r. |
| SHANNON | Portsmouth DYd | ?.01.1854 | 24.11.1855 | 29.12.1856 | Sprzedany w 1871 r. |
| TOPAZE | Devonport DYd | ?.04.1856 | 12.05.1858 | 23.07.1859 | Sprzedany w 1884 r. |
| BACCHANTE | Portsmouth DYd | ?.09.1856 | 31.07.1859 | 29.06.1860 | Złomowany w 1869 r. |
| LIVERPOOL | Devonport DYd | 14.11.1859 | 30.10.1860 | 11.12.1860 | Sprzedany w 1875 r. |
Dane taktyczno-techniczne |
Wymiary:
| Wyporność projektowa | 3915 ts |
| Wyporność rzeczywista | "LIFFEY": 3915 ts; "SHANNON": 3636 ts; "TOPAZE": 3915 ts; "BACCHANTE": 3631 ts; "LIVERPOOL": 3919 ts |
| Tonaż: | projektowy: 2651 bm; rzeczywisty "LIFFEY", "SHANNON", "BACCHANTE": 2667 bm; "TOPAZE": 2659 bm; "LIVERPOOL": 2656 bm |
| Projektowa długość całkowita | 86,87 m (285 ft 0 in) |
| Projektowa długość na na wysokości pokładu działowego | 71,65 m (235 ft 1 in) |
| Rzeczywista długość na na wysokości pokładu działowego | "LIFFEY", "TOPAZE", "LIVERPOOL": 71,63 m (235 ft 0 in); "SHANNON", "BACCHANTE": 71,65 m (235 ft 1 in) |
| Projektowa długość stępki | 62,13 m (203 ft 10 in) |
| Rzeczywista długość stępki | "LIFFEY", "SHANNON": 62,13 m (203 ft 10 in); "TOPAZE": 62,02 m (203 ft 5⅝ in); "BACCHANTE": 62,05 m (203 ft 7 in); "LIVERPOOL": 62,03 m (203 ft 6 in) |
| Szerokość projektowa | 15,28 m (50 ft 1½ in) |
| Szerokość rzeczywista | "LIFFEY", "SHANNON", "BACCHANTE": 15,28 m (50 ft 1½ in); "TOPAZE", "LIVERPOOL": 15,27 m (50 ft 1 in) |
| Projektowa głębokość ładowni | 5,60 m (18 ft 4½ in) |
| Rzeczywista głębokość ładowni | "LIFFEY", "SHANNON", "BACCHANTE": 5,60 m (18 ft 4½ in); "TOPAZE", "LIVERPOOL": 5,61 m (18 ft 5 in) |
| Zanurzenie projektowe - dziób | "LIFFEY": 4,14 m (13 ft 7 in), "SHANNON": 3,68 m (12 ft 1 in), "TOPAZE": 4,11 m (13 ft 6 in); "BACCHANTE", "LIVERPOOL": brak danych |
| Zanurzenie projektowe - rufa | "LIFFEY": 5,64 m (18 ft 6 in), "SHANNON": 5,18 m (17 ft 0 in), "TOPAZE": 5,56 m (18 ft 3 in); "BACCHANTE", "LIVERPOOL": brak danych |
Napęd:
| Maszyny | "LIFFEY" i "SHANNON": pozioma 2-cylindrowa maszyna parowa z tłokiem rurowym pojedynczego rozprężania firmy John Penn & Sons; "TOPAZE", "BACCHANTE": pozioma 2-cylindrowa maszyna parowa z normalnie prowadzonymi korbowodami pojedynczego rozprężania firmy Maudslay, Sons & Field; "LIVERPOOL": pozioma 2-cylindrowa maszyna parowa z normalnie prowadzonymi korbowodami pojedynczego rozprężania firmy Humphrys & Tennant), nieznana liczba kotłów kufrowych; 1 śruba |
| Ożaglowanie | Pełnorejowe o nieznanej powierzchni |
| Moc indykowana | "LIFFEY": 1905 ihp; "SHANNON": 2125 ihp; "TOPAZE": 2538 ihp; "BACCHANTE": 2490 ihp; "LIVERPOOL": 1935 ihp |
| Moc nominalna | 600 nhp |
| Prędkość (maszyna parowa) | projektowa: 11,8 węzła; rzeczywista "LIFFEY": 11,097 węzła; "SHANNON": 11,499 węzła; "TOPAZE": 11,122 węzła; "BACCHANTE": 12,074 węzła; "LIVERPOOL": 10,811 węzła |
| Prędkość (żagle) | brak danych |
| Paliwo | brak danych |
| Zasięg | brak danych |
Uzbrojenie:
| Początkowe | 30 dział 203 mm (8 in) 65 cwt/9 ft SBML shell; 20 dział 32-funtowych (32 pdr) 56 cwt/9½ ft SBML; 1 działo 68-funtowe (68 pdr) 95 cwt/10 ft (pivot) SBML |
Ludzie:
| Załoga | 560 oficerów i marynarzy |
Projekt |
Fregaty tego typu wywodziły się z tradycyjnych fregat żaglowych typu "CONSTANCE" (w przypadku HMS "LIFFEY"), typu "LEANDER" (w przypadku HMS "SHANNON") czy typu "SAN FIORENZO" ( w przypadku HMS "BACCHANTE") uzbrojonych w 50 dział. Zamówienie na fregaty HMS "LIFFEY" i HMS "SHANNON" zostało złożone w 1844 r., a na fregatę HMS "BACCHANTE" w 1848 r. W trakcie prac projektowych zdecydowano o zmianie koncepcji i zastosowanie napędu parowo-żaglowego. Ponowne złożenie poprawionego zamówienia dla tych trzech fregat zostało zatwierdzone 4 kwietnia 1851 r. Początkowo planowano zbudować je wg. projektu zastosowanego w typie "EURYALUS" (znanym również pod nazwą "FORTE"). Jednakże ostatecznie powstały fregaty które stworzyły nieco odmienny typ. Pozostałe dwie fregaty od razu zostały zamówione w konfiguracji parowo-żaglowej. W ramach tego samego projektu miały powstać również HMS "GLASGOW" i HMS "NEWCASTLE" (obie zamówione 31 marca 1855 r.) jednak ostatecznie ukończono je w ramach innego, zmodyfikowanego projektu fregat typu "BRISTOL".
Konstrukcja |
Kadłub
Projektowe wymiary przyszłych fregat przedstawiały się następująco: wyporność: 3915 ts, tonaż 2651 bm, długość na na wysokości pokładu działowego 71,65 m (235 ft 1 in), długość stępki 62,13 m (203 ft 10 in), szerokość 15,28 m (50 ft 1½ in), głębokość ładowni 5,60 m (18 ft 4½ in). Rzeczywiste wymiary poszczególnych fregat zostały przedstawione w tabeli danych taktyczno-technicznych.
Uzbrojenie
Początkowo fregaty tego typu były uzbrojone w 30 dział 203 mm (8 in) 65 cwt/9 ft SBML shell, 20 dział 32-funtowych (32 pdr) 56 cwt/9½ ft SBML oraz 1 działo 68-funtowe (68 pdr) 95 cwt/10 ft (pivot) SBML. Spośród nich działa strzelające granatami, czyli 8-calówki znajdowały się na pokładzie głównym, natomiast pozostałe na pokładzie górnym. W trakcie pełnienia służby dwukrotnie zmieniano konfigurację uzbrojenia - najpierw zmniejszając liczbę dział do 39, a ostatecznie do 31. Niestety w dostępnych mi źródłach nie znalazłem bardziej dokładnych wykazów rodzajów armat, jak również dat dokonania modernizacji uzbrojenia.
Napęd
Na fregatach zdecydowano się zamontować 2-cylindrowe maszyny parowe typu HSE (poziome pojedynczego rozprężania) przenoszące moc 600 nhp na jedną śrubę. Na HMS "LIFFEY" i HMS "SHANNON" maszyny wyprodukowała firma John Penn & Sons, na HMS "TOPAZE" i HMS "BACCHANTE" Maudslay, Sons & Field a na HMS "LIVERPOOL" Humphrys & Tennant. Maszyny na HMS "LIFFEY" i HMS "SHANNON" były odmiany z tłokiem rurowym, na pozostałych były to maszyny parowe z normalnie prowadzonymi korbowodami. Dokładne dane dotyczące osiąganych mocy i prędkości znajdują się w tabeli danych taktyczno-technicznych. Na HMS "LIFFEY" i HMS "SHANNON" cylindry miały średnicę 1,80 m (70¾ in) natomiast skok wynosił 1,09 m (3½ ft), natomiast na pozostałych cylindry miały średnicę 1,93 m (76 in), a skok wynosił 1,09 m (3½ ft).
Służba |
HMS Liffey
| 04.04.1851 | Zamówienie okrętu w stoczni Deptford Dockyard. |
| 12.07.1854 | Położenie stępki. |
| 06.05.1865 | Wodowanie. |
| 01.11.1858 | Przydzielenie dowódcy dla okrętu i jednocześnie wcielenie go do służby w Portsmouth z przeznaczeniem do Channel Squadron. |
| 11.01.1859 | Ostatecznie ukończenie budowy i wyposażania fregaty. Koszty wyniosły 135 774 funty (w tym: kadłub 65 717 funtów, maszyny 37 730 funtów, wyposażenie 32 327 funtów). |
| 07.1859 | Wyłączenie okrętu ze składu Channel Fleet i skierowanie go na Morze Śródziemne. |
| 03.1862 | Zmiana przydziału okrętu na North America and the West Indies Station. |
| 17.07.1862 | Okręt zostaje czasowo wycofany ze służby w związku ze zmianą dowódcy. Tego samego dnia zostaje ponownie wcielony do służby z nowym dowódcą. Przydział okrętu został ustalony na Morze Śródziemne. |
| 03.1865 | Powrót okrętu na North America and the West Indies Station. |
| 31.10.1865 | Czasowe wycofanie okrętu ze służby w Portsmouth. |
| 26.06.1867 | Ponowne wcielenie do służby z nowym dowódcą i udział okrętu w przeglądzie floty. |
| 25.07.1867 | Zmiana na stanowisku dowódcy i jednocześnie zmiana przydziału na południowe wybrzeże Irlandii. |
| 11.11.1867 | Podczas pobytu w Queenstown fregata HMS "MERSEY" zerwała się z cum i zdryfowała z prądem wgłąb portu, zderzając się z HMS "LIFFEY". Mimo, że szkody były nieznaczne potrzeba było trochę czasu, aż udało się rozdzielić obie jednostki. |
| 05.1868 | Fregata była jednym z okrętów, które eskortowały jacht królewski z Księżną i Księciem Walii na pokładzie, którzy udawali się z wizytą do Danii. |
| 09.1868 | Okręt wraca w rejon North America and the West Indies Station. |
| 06.1869 | Okręt dołącza do Flying Squadron. |
| 29.11.1870 | Czasowe wycofanie okrętu ze służby. |
| 1877 | W Devonport okręt został przystosowany do pełnienia służby magazynu-hulka w Coquimbo. |
| 01.04.1878 | Wycofanie okrętu ze służby czynnej po modernizacji w Devonport. |
| 26.05.1878 | Fregata pod żaglami opuszcza Plymouth Sound i udaje się do Valparaiso. Na miejscu ma zastąpić w roli pływającego magazynu "NEREUS". Po drodze zawija na Maderę, którą opuszcza 16 sierpnia. |
| 18.06.1878 | Fregata podczas rejsu napotyka na morzu niemiecki bark "ANITA". Kilka godzin po minięciu się, na okręcie zauważono rakietę na horyzoncie wzywającą na pomoc. Po dotarciu do wzywającego pomocy okrętu okazało się iż jest to właśnie dopiero co spotkany bark, na którym wybuchł pożar. Udało się uratować załogę i zwierzęta, jednak sam bark spłonął doszczętnie. |
| 17.11.1878 | Okręt dociera do Coquimbo i zostaje wcielony do służby portowej jako okręt magazynowy. |
| 17.03.1904 | Okręt ostatecznie został wycofany ze służby. |
| 04.1903 | Sprzedaż okrętu z przeznaczeniem na złom. |
ZNANI DOWÓDCY (PRZYDZIAŁY)
| 01.11.1858 - 17.07.1862 | Captain George William Preedy |
| 17.07.1862 - 31.10.1865 | Captain George Parker |
| 26.06.1867 - 23.07.1867 | Captain Gerard John Napier |
| 25.07.1867 | Captain John Ormsby Johnson |
| 24.11.1869 | Captain Robert Gibson (Flaying Squadron) |
| 17.11.1878 | Staff Commander John F. R. Aylen (jako hulk) |
| 1886 | Staff Commander F. K. Taylor (jako hulk) |
| 02.1890 | Staff Commander A. R. Wonham (jako hulk) |
| 06.1901 | Staff Commander J. D. Moulton (jako hulk) |
HMS Shannon
| 04.04.1851 | Zamówienie okrętu w stoczni Portsmouth Dockyard. |
| 01.1854 | Położenie stępki. |
| 24.11.1855 | Wodowanie. |
| 13.09.1856 | Wcielenie okrętu do służby i przydzielenie pierwszego dowódcy. Okręt został przeznaczony do składu eskadry bazującej na obszarze East India Station. |
| 29.12.1856 | Ostatecznie ukończenie budowy i wyposażania fregaty. Koszty wyniosły 127 163 funty (w tym: kadłub 62 759 funtów, maszyny 37 325 funtów, wyposażenie 27 079 funtów). |
| 02.1857 | Okręt nadal przebywał w Devonport przygotowując się do rejsu. |
| 25.02.1857 | Okręt wyruszył w rejs próbny opuszczając port i docierając do Cape Clear zanim zawrócił do Spithead, gdzie dotarł 10 marca. |
| 17.03.1857 | Fregata wyrusza do Chin. Na pokładzie wioząc m.in. zaopatrzenie i amunicję dla stacjonujących tam oddziałów. |
| 07.05.1857 - 11.05.1857 | Okręt robi sobie krótki postój w Simonstown. |
| 11.06.1857 - 23.06.1857 | Fregata dociera do Singapuru. W porcie na okręt wchodzi Lord Elgin i towarzyszące mu osoby. |
| 02.07.1857 | Okręt dociera do Hongkongu. Tam Lord Elgin schodzi na ląd. Podczas pobytu w porcie na docierają wieści o powstaniu sipajów w Indiach. Na wieść o tym zapada decyzja o udaniu się do Indii. Lord Elgin ponownie wchodzi na pokład, a wraz z nim 300 żołnierzy piechoty morskiej. 19 lipca okręt wyrusza do Indii. |
| 06.08.1857 | Fregata dociera do Kalkuty. Captain William Peel, który był dowódcą okrętu zaofiarował pomoc swoją i swoich ludzi w akcji pomocy oblężonym Brytyjczykom w Lucknor. Z okrętu wydzielono część marynarzy i oficerów, którzy po dołączeniu do żołnierzy Royal Marines stworzyli ok. 450 osobowy oddział (Naval Brigade) dowodzony właśnie przez Peel'a. |
| 14.08.1857 | Oddział popłynął na łodziach w górę rzeki Hooghly, zabierając ze sobą 6 dział 68-funtowych, dwie 8-calowe haubice, 8 dział 24-funtowych, dwa mniejsze działa i 8 wyrzutni rakiet. |
| 18.09.1857 | Z okrętu w celu wsparcia Naval Brigade wyruszyło kolejnych 150 marynarzy dowodzonych przez Lieutenant Wrenston. Ogólnie akcja przerwania oblężenia zakończyła się pełnym sukcesem, zaś żołnierze i marynarzy odznaczyli się wielką wytrwałością i odwagą, co zaprocentowało przyznaniem aż pięciu (w niektórych opracowaniach podawana jest liczba czterech) Victoria Cross. Naval Brigade pozostaje na lądzie aż do połowy 1858 r. |
| 27.04.1858 | Captain Peel, który w trakcie akcji pod Lucknor został ranny, umiera na ospę w Cawnpore i dzień później tymczasowe dowodzenie na okręcie obejmuje Capt. Julian Foulton Slight (Acting), a parę dni później Captain Francis Marten (Acting). |
| 15.01.1859 | Czasowe zdjęcie okrętu ze służby w Portsmouth. Dwa dni później zostaje ponownie wcielony do służby z nowym dowódcą z przeznaczeniem do Channel Squadron. |
| 18.06.1862 | Zmiana na stanowisku dowódcy i równoczesna zmiana przydziału. Tym razem okręt miał pełnić służbę na Morzu Śródziemnym. |
| 1864 | Fregata zostaje wysłana do North America and the West Indies Station. |
| 11.04.1865 | Wycofanie okrętu ze służby w Portsmouth. |
| 31.05.1871 | Okręt został sprzedany do Castle i złomowany w Charlton. |
ZNANI DOWÓDCY (PRZYDZIAŁY)
| 13.09.1856 - 27.04.1858 | Captain William Peel (umiera na ospę) |
| 28.04.1858 - 01.05.1858 | Captain Julian Foulton Slight (Acting) (?) |
| 01.05.1858 - 15.01.1859 | Captain Francis Marten (Acting) |
| 17.01.1862 - 18.06.1862 | Captain James Francis Ballard Wainwright |
| 18.06.1862 - 11.04.1865 | Captain Oliver John Jones |
HMS Topaze
| 27.03.1852 | Zamówienie okrętu w stoczni Devonport Dockyard. |
| 04.1856 | Położenie stępki. |
| 12.05.1858 | Wodowanie okrętu. |
| 11.06.1859 | Wcielenie okrętu do służby i pierwszy dowódca. Okręt został przydzielony do Channel Squadron. |
| 23.07.1859 | Ukończenie budowy i wyposażania okrętu. Koszty wyniosły 103 673 funty (w tym: kadłub 64 623 funtów, maszyny 37 050 funtów) - bez kosztów wyposażenia. |
| 10.1859 | Okręt udał się na Pacyfik, zaś jego dowódca został Komodorem jednej z eskadr tamtejszej Station. |
| 31.12.1863 | Tymczasowe zdjęcie okrętu ze służby w Plymouth. |
| 26.01.1866 | Ponowne wcielenie do służby i powrót na Pacyfik. |
| 01.09.1869 | Czasowe zdjęcie ze służby w Plymouth. |
| 14.06.1871 | Ponowne wcielenie do służby z przeznaczeniem do składu Detached (Flying) Squadron. |
| 09.1874 - 11.05.1877 | Okręt nadal znajdował się w składzie 1875 Detached Squadron. Zespołem dowodził początkowo Rear Admiral Sir George Granville Randolph, a od 31 maja 1875 r. Rear Admiral Rowley Lambert. Razem z HMS "NARCISSUS" (flagowy) w zespole znajdowały się HMS "RALEIGH", HMS "IMMORTALITÉ", HMS "TOPAZE", HMS "NEWCASTLE" i HMS "DORIS". Zespół odwiedził najpierw Gibraltar (październik 1874 r.), póżniej m.in. Maderę (21.10), Saint Vincent - Montevideo - Wyspy Falklandzkie (30.01.1875), Przylądek Dobrej Nadziei (03.04), Saint Helena (14.04), Ascension - Saint Vincent (23.05), Gibraltar (20.06 - 15.07), Przylądek Dobrej Nadziei - Bombaj (22.10 - eskortując odwiedzającego Indie Księcia Walii), Kolombo - Trincomalee - Kalkuta - Bombaj (14.02.1876). Zespół powrócił do Plymouth 11 maja 1877 r. |
| 22.05.1877 | Czasowe wycofanie ze służby. |
| 17.07.1877 | Ponowne wcielenie do służby z przeznaczeniem na okręt strażniczy w Kingstown. |
| 26.06.1878 | Wycofanie okrętu ze służby. Jego miejsce w Kingstown wkrótce zajmuje HMS "BELLEISLE". |
| 14.02.1884 | Okręt został sprzedany do Castle i złomowany w Charlton. |
ZNANI DOWÓDCY (PRZYDZIAŁY)
| 11.06.1859 - 31.12.1863 | Captain John Welbore Sunderland Spencer |
| 26.01.1866 - 16.06.1866 (?) | Captain William Montagu Dowell |
| 23.05.1866 - 01.09.1869 | Commodore Richard Ashmore Powell |
| 14.06.1871 - 08.10.1872 | Captain Radulphus Bryce Oldfield |
| 09.10.1872 - 21.07.1874 | Captain Edward Hardinge |
| 21.07.1874 - 22.05.1877 | Captain Arthur Thomas Thrupp |
| 17.07.1877 - 26.06.1878 | Captain Charles John Rowley |
HMS Bacchante
| 04.04.1851 | Zamówienie okrętu w stoczni Portsmouth Dockyard. |
| 09.1856 | Położenie stępki. |
| 31.07.1859 | Wodowanie okrętu. |
| 17.04.1860 | Pierwszy dowódca na okręcie i jednoczesne wcielenie okrętu do służby w Portsmouth z przeznaczeniem na okręt flagowy dla Rear-Adm. Sir Thomas Maitland. Pacific Station. |
| 29.06.1860 | Ukończenie budowy i wyposażania okrętu. Początkowe koszty wyniosły 107 914 funty (w tym: kadłub 71 914 funtów, maszyny 36 000 funtów) - bez kosztów wyposażenia. |
| 03.08.1864 | Wycofanie okrętu ze służby w Portsmouth. |
| 10.1869 | Złomowany w Portsmouth. |
ZNANI DOWÓDCY (PRZYDZIAŁY)
| 17.04.1860 - 03.08.1864 | Captain Donald McLeod Mackenzie |
HMS Liverpool
| 31.03.1855 | Zamówienie okrętu w stoczni Devonport Dockyard. |
| 14.11.1859 | Położenie stępki okrętu. |
| 30.10.1860 | Wodowanie. |
| 11.12.1860 | Ukończenie budowy i wyposażania okrętu. Ciekawe jest to, iż Rif Winfield w obu swoich opracowaniach podaje tą samą datę, wyjątkowo wczesną (tylko dwa miesiące od wodowania). Z racji iż nie znalazłem innych danych powołuję się na pozycje podane na dole strony. |
| 30.04.1863 | Wcielenie okrętu do służby z przeznaczeniem do Channel Squadron. |
| 1864 | Tymczasowe przydzielenie okrętu do North America and the West Indies Station. |
| 1865 | Fregata wraca do kraju i do składu Channel Squadron. |
| 10.08.1867 | Wycofanie okrętu ze służby w Plymouth. |
| 08.05.1869 | Ponowne wcielenie do służby z jednoczesnym przydziałem na okręt flagowy dla Rear-Adm. Geoffrey Thomas Phipps Hornby, Flying Squadron. |
| 02.12.1870 | Wycofanie okrętu ze służby w Plymouth. |
| 26.06.1875 | Okręt został sprzedany do Castle i złomowany w Charlton. |
ZNANI DOWÓDCY (PRZYDZIAŁY)
| 30.04.1863 - 03.1866 | Captain Rowley Lambert |
| 23.03.1866 - 10.08.1867 | Captain John Seccombe |
| 08.05.1869 - 02.12.1870 | Captain John Ommanney Hopkins (oficer flagowy) |
Galeria |
