Sekunda Nicholas V.

Nicholas Victor Sekunda (ur. 5 listopada 1953, Mansfield, Nottinghamshire, Wielka Brytania) – brytyjsko-polski archeolog, historyk wojskowości starożytnej i autor, specjalizujący się w historii militarnej Grecji klasycznej, imperium Achemenidów oraz epoki hellenistycznej. Urodzony w 1953 roku w Mansfield w Wielkiej Brytanii, Sekunda jest synem Polaka, co wpłynęło na jego późniejsze związki z Polską. Studiował historię starożytną i archeologię na Uniwersytecie w Manchesterze, gdzie uzyskał tytuł licencjata w 1975 roku, a następnie obronił doktorat w 1981 roku na podstawie pracy poświęconej łucznikom kreteńskim. W latach 80. i 90. XX wieku publikował artykuły naukowe, jednocześnie pracując w przemyśle. Do akademii powrócił w 1997 roku, podejmując pracę w Instytucie Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. W 2002 roku uzyskał habilitację, której efektem była monografia „Hellenistic Infantry Reforms of the 160's BC". Obecnie jest profesorem zwyczajnym i kierownikiem Katedry Archeologii Śródziemnomorskiej na Uniwersytecie Gdańskim.

Zainteresowania badawcze Sekundy obejmują szeroki zakres chronologiczny i tematyczny: od wojen w starożytności, przez imperium Achemenidów, po epokę hellenistyczną po podbojach Aleksandra Wielkiego. Autor szczególnie wyróżnia się w badaniach nad armiami hellenistycznymi państw diadochów, organizacją i taktyką wojsk greckich i perskich oraz historią Krety. Brał udział w wykopaliskach archeologicznych w Anglii, Polsce, Iranie, Grecji, Syrii i Jordanii, a także kierował wspólnym polsko-macedońskim projektem badawczym w Negotino Gradište w Macedonii Północnej. Dla prestiżowego wydawnictwa Osprey Publishing Sekunda przygotował kilkanaście cenionych monografii w seriach „Men-at-Arms", „Elite", „Campaign" i „Warrior". Do najważniejszych prac autora należą: „The Army of Alexander the Great" – kompendium wiedzy o armii Aleksandra Wielkiego; „The Persian Army 560–330 BC" – szczegółowe studium wojskowości perskiej okresu Achemenidów; „The Ancient Greeks" – analiza organizacji i wyposażenia armii greckich; „The Spartan Army" – monografia legendarnego wojska Sparty; „Greek Hoplite 480–323 BC" – portret życia i walk hoplity; „Marathon 490 BC: The First Persian Invasion of Greece" – rekonstrukcja słynnej bitwy z wojen perskich; „Early Roman Armies" oraz „Republican Roman Army 200–104 BC" – opracowania armii rzymskiej okresu republiki; „Macedonian Armies After Alexander 323–168 BC" – analiza wojsk państw hellenistycznych; oraz „The Army of Pyrrhus of Epirus" – studium armii jednego z najzdolniejszych dowódców epoki hellenistycznej.
Poza współpracą z Osprey, Sekunda jest autorem licznych prac naukowych wydawanych przez Montvert Publications, Oficynę Naukową MS, University of Gdańsk Press oraz innych wydawców akademickich. Do jego najważniejszych publikacji naukowych należą: dwutomowe „Seleucid and Ptolemaic Reformed Armies 168–145 BC" – fundamentalne studium reform wojskowych w państwach hellenistycznych; „Hellenistic Infantry Reform in the 160's BC" – analiza zmian w organizacji piechoty hellenistycznej; oraz „The Antigonid Army" – monografia armii Antygonidów. Jest również redaktorem licznych prac zbiorowych, w tym tomów dedykowanych wybitnym badaczom starożytności. Prace Sekundy wyróżniają się niezwykłą rzetelnością źródłową, dogłębną znajomością parametrów taktyczno-organizacyjnych opisywanych jednostek oraz umiejętnością prezentacji złożonych zagadnień historycznych w przystępny sposób. Jako autor i wykładowca potrafi w klarowny sposób łączyć analizę źródeł pisanych z danymi archeologicznymi, czyniąc swoje teksty wartościowymi zarówno dla profesjonalnych historyków, jak i pasjonatów historii wojskowości oraz modelarzy. Jego szczególne zasługi obejmują popularyzację wiedzy o wojskowości perskiej i hellenistycznej, która przez długi czas była marginalizowana w zachodniej historiografii na rzecz armii rzymskiej. W 2023 roku z okazji 70. urodzin Sekundy opublikowano Festschrift pod tytułem „Καθηγητής: Studies in Ancient History, Warfare and Art Presented to Nick Sekunda on his Seventieth Birthday", zawierający eseje i artykuły dedykowane jego dorobkowi naukowemu.
Publikacje Nicholasa Sekundy, adresowane do historyków wojskowości, badaczy starożytności, studentów studiów historycznych i archeologicznych, modelarzy i entuzjastów historii militarnej, dostępne są w księgarniach specjalistycznych, bibliotekach akademickich oraz w formie elektronicznej poprzez platformy wydawnicze Osprey Publishing, Bloomsbury, University of Gdańsk Press i innych wydawców. Jego monografie o armii Aleksandra Wielkiego, wojskach perskich, hoplitach i bitwie pod Maratonem pozostają ważnymi źródłami wiedzy o taktyce, organizacji i strategicznym kontekście konfliktów zbrojnych świata starożytnego.

Książki i publikacje jego autorstwa: