Gelewski Tadeusz M.

Gelewski Tadeusz MariaTadeusz Maria Gelewski (ur. 25 września 1922 we Lwowie, zm. 16 stycznia 2002 w Olsztynie) – polski prawnik i historyk związany z Olsztynem, wieloletni wykładowca Wyższej Szkoły Pedagogicznej oraz jej prorektor. Działacz Stronnictwa Demokratycznego na Warmii i Mazurach. Urodził się we Lwowie w rodzinie ziemiańskiej. Ojciec Jan Leon Gelewski był doktorem praw i adwokatem.

W czasie II wojny światowej rodzina była represjonowana przez władze sowieckie, a Tadeusz Gelewski w szeregach kontrwywiadu Armii Krajowej uczestniczył w akcjach na Bliskim Wschodzie. Po 1945 mieszkał w Szczecinie i Bydgoszczy. W 1961 ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. Pracę magisterską pisał pod kierunkiem prof. Krzysztofa Skubiszewskiego. W 1967 uzyskał stopień doktora nauk prawnych na podstawie rozprawy "Kontrabanda wojenna w prawie po 1939 roku" (pisanej również pod kierunkiem prof. Skubiszewskiego). W 1977 uzyskał habilitację na podstawie pracy "Zbrodnie wojenne na morzu w drugiej wojnie światowej". Od 1988 był profesorem nauk humanistycznych. W 1969 przeprowadził się do Olsztyna, gdzie od 1974 wykładał m.in. historię starożytną i kulturę antyczną na Wyższej Szkole Pedagogicznej. Był kolejno kierownikiem Samodzielnej Pracowni Kulturoznawstwa, Zakładu Historii Powszechnej oraz Katedry Nowożytnej i Najnowszej Historii Powszechnej WSP, a także prorektorem uczelni. Zajmował się naukowo historią najnowszą świata, okresem I i II wojny światowej, prawem międzynarodowym publicznym, a także zbrodniami wojennymi. Był również kierownikiem biura Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce oraz członkiem Komisji Prawa Morskiego gdańskiego oddziału Polskiej Akademii Nauk. Współpracował z Wojskowym Instytutem Historycznym. Sprawował funkcję zastępcy dyrektora wydawnictwa "Pojezierze". Wykładowcą WSP pozostawał do 1996. Był działaczem Stronnictwa Demokratycznego w Olsztynie. Sprawował m.in. funkcję wiceprzewodniczącego Wojewódzkiego Komitetu SD, a także wiceprzewodniczącego Rady Miejskiej PRON. Znalazł się wśród członków kapituły ustanowionej przez Stronnictwo Nagrody im. Biskupa Ignacego Krasickiego. Odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a także Medalem Komisji Edukacji Narodowej.

Książki i publikacje jego autorstwa:

Publikacja Tytuł artykułu Rok wydania
Okręty Wojenne (027) "Okrutne morze" - fikcja literacka i rzeczywistość (los okrętu podwodnego "I-27") 1998
Okręty Wojenne (031) Z zagadek wojny morskiej - tzw. fatalny sygnał kuantański (część I) ("PRINCE OF WALES", "REPULSE") 1999
Okręty Wojenne (032) Z zagadek wojny morskiej - tzw. fatalny sygnał kuantański (część II) ("PRINCE OF WALES", "REPULSE") 1999
Okręty Wojenne (033) Z zagadek wojny morskiej - tzw. fatalny sygnał kuantański (część III) ("PRINCE OF WALES", "REPULSE") 1999