Okręty Wojenne (074)

Kategoria: Okręty Wojenne
Producent: Okręty Wojenne
Nr katalogowy: BOOK428

Spis treści:

  • Z życia flot - Sobański Maciej S.
  • Monitor rzeczny "PARNAIBA". Ostatni okręt tego typu w Brazylii - Ehlers Hartmut - Publikacja ta poświęcona jest unikatowej jednostce brazylijskiej marynarki wojennej, która wyróżnia się na tle współczesnych flot wojennych. Hartmut Ehlers szczegółowo opisuje historię, specyfikę techniczną i długą służbę monitora rzecznego "PARNAÍBA" (U-17), zbudowanego w stoczni w Rio de Janeiro i wcielonego do służby 9 marca 1938 roku. Okręt ten, pierwotnie przeznaczony do patrolowania wód śródlądowych (głównie rzeki Paragwaj w ramach Flotylli Mato Grosso), w trakcie II wojny światowej pełnił również zadania lekkiej eskorty i patrolowe wzdłuż wybrzeża, chroniąc je przed potencjalnym zagrożeniem ze strony niemieckich okrętów podwodnych. Autor podkreśla historyczne znaczenie tej jednostki jako ostatniego aktywnego monitora rzecznego nie tylko w Brazylii, ale i jednego z najdłużej nieprzerwanie służących okrętów wojennych na świecie. Artykuł stanowi wartościowe opracowanie dokumentujące ewolucję tej klasy jednostek, ich specyficzne warunki operacyjne na wodach śródlądowych Ameryki Południowej oraz wysiłki brazylijskiej marynarki na rzecz zachowania tego pływającego zabytku techniki w stanie pozwalającym na pełnienie funkcji ceremonialnych i szkoleniowych.
  • Lotniskowiec "EAGLE" - koń roboczy Royal Navy - Franz Maciej K. - Publikacja ta poświęcona jest historii i służbie operacyjnej brytyjskiego lotniskowca HMS "EAGLE", który odegrał kluczową rolę w działaniach marynarki wojennej Wielkiej Brytanii, szczególnie w okresie międzywojennym i podczas II wojny światowej. Autor szczegółowo opisuje niezwykłą genezę tej jednostki, która pierwotnie została zamówiona przez Chile jako pancernik "ALMIRANTE COCHRANE", a po wybuchu I wojny światowej została nabyta przez Wielką Brytanię i przebudowana na jeden z wczesnych, pełnowartościowych lotniskowców Royal Navy. Franz analizuje jej parametry techniczno-taktyczne, zakres modernizacji oraz intensywną służbę bojową, która przyniosła jej przydomek "konia roboczego" floty, zwłaszcza na akwenie Morza Śródziemnego. W tekście szczególny nacisk położono na udział okrętu w kluczowych operacjach, takich jak eskortowanie konwojów na Maltę, aż do tragicznego zakończenia jego służby, czyli zatopienia przez niemiecki okręt podwodny "U-73" w sierpniu 1942 roku. Artykuł stanowi rzetelne i szczegółowe opracowanie, dokumentujące ewolucję brytyjskiego lotnictwa pokładowego na przykładzie jednej z najbardziej zasłużonych i charakterystycznych jednostek tej klasy w historii Royal Navy.
  • Japońskie krążowniki ciężkie typu FURUTAKA i AOBA (część III) - Sobański Maciej S. - Publikacja ta zamyka trzyodcinkowy cykl poświęcony pierwszym japońskim krążownikom ciężkim, które wyznaczyły standardy dla tej klasy okrętów w Cesarskiej Marynarce Wojennej. W tej ostatniej części autor koncentruje się na bojowym wykorzystaniu jednostek typu FURUTAKA i AOBA w trakcie II wojny światowej na Pacyfiku. Sobański szczegółowo relacjonuje ich udział w kluczowych, wczesnych starciach morskich, takich jak bitwa pod Savo Island czy bitwa pod przylądkiem Esperance, w trakcie której okręt prototypowy "FURUTAKA" został zatopiony w wyniku skoncentrowanego ognia amerykańskich krążowników. Tekst analizuje taktyczne decyzje japońskiego dowództwa, skuteczność uzbrojenia i opancerzenia w rzeczywistych warunkach bojowych oraz ewolucję zadań tych jednostek w obliczu rosnącej dominacji lotnictwa pokładowego i radarów alianckich. Artykuł dokumentuje również dalsze losy ocalałego "AOBA", który po poważnych uszkodzeniach w kolejnych starciach ostatecznie zatonął w porcie w Kure w wyniku nalotów pod koniec wojny, zamykając tym samym historię operacyjną tej klasy okrętów. Całość stanowi rzetelne, oparte na szczegółowej kwerendzie źródłowej podsumowanie służby tych jednostek, od ich chrztu bojowego aż po ostateczny kres.
  • Operacja "Ostfront" (część II) - Federowicz Przemysław - Publikacja ta stanowi bezpośrednią kontynuację cyklu poświęconego niemieckiej operacji morskiej z grudnia 1943 roku, która doprowadziła do bitwy pod Przylądkiem Północnym i ostatecznego zmierzchu dużych nawodnych jednostek Kriegsmarine na wodach arktycznych. W tej części autor koncentruje się na szczegółowym przebiegu samego starcia bojowego, które miało miejsce 26 grudnia 1943 roku. Federowicz krok po kroku rekonstruuje taktyczne manewry niemieckiego zespołu z pancernikiem "SCHARNHORST" na czele, który usiłował przechwycić aliancki konwój JW-55B, oraz reakcję brytyjskiego Home Fleet, w tym kluczową rolę pancernika HMS "DUKE OF YORK" i towarzyszących mu krążowników. Artykuł szczegółowo analizuje wpływ trudnych warunków atmosferycznych i morskich na walkę, skuteczność brytyjskiego radaru w naprowadzaniu ognia artyleryjskiego oraz decydujące znaczenie ataków torpedowych brytyjskich niszczycieli, które pozbawiły "SCHARNHORSTA" manewrowości i przypieczętowały jego los. Tekst zamyka narrację opisem ostatnich chwil niemieckiego okrętu i jego zatopienia, podsumowując operację jako całkowite strategiczne i taktyczne zwycięstwo Royal Navy, które na trwałe wyeliminowało zagrożenie ze strony niemieckich ciężkich jednostek nawodnych na szlakach arktycznych.
  • Amerykańskie okręty dowodzenia (część IVb) pozostałe okręty dowodzenia siłami desantowymi okresu II wojny światowej - Palasek Jarosław - Tekst ten stanowi bezpośrednią kontynuację obszernego cyklu poświęconego specyfice i ewolucji amerykańskich okrętów dowodzenia (ang. command ships), które odgrywały kluczową rolę w koordynowaniu złożonych operacji desantowych podczas II wojny światowej. W tej części (IVb) autor koncentruje się na bardziej specjalistycznych jednostkach tej kategorii, które nie zostały szczegółowo omówione w poprzednich odsłonach, w tym na przykład na okręcie USS "WILLIAMSBURG" (AGC-369) [[6]]. Palasek analizuje ich genezę, która często wiązała się z szybką adaptacją istniejących kadłubów (np. luksusowych jachtów, statków pasażerskich lub transportowców) na potrzeby wojenne, wyposażając je w zaawansowane jak na owe czasy systemy łączności, radarowe i dowodzenia. Artykuł dostarcza czytelnikowi rzetelnych danych technicznych, sylwetek oraz zarysu historii bojowej tych specyficznych jednostek, które stanowiły "mózg" amerykańskich zespołów desantowych, umożliwiając skuteczne kierowanie działaniami połączonych sił na plaży i z morza w trakcie kluczowych kampanii na Pacyfiku i w Europie.
  • Niszczyciele flot Morza Bałtyckiego w latach 50. XX wieku - Górski Tadeusz - Publikacja ta stanowi przegląd stanu, zadań i losów operacyjnych niszczycieli oraz dużych jednostek eskortowych stacjonujących na Bałtyku w pierwszych latach zimnej wojny. Autor koncentruje się na specyfice tego okresu, w którym floty regionu (w tym Marynarka Wojenna PRL, radziecka Flota Bałtycka, a także marynarki NRD i Szwecji) opierały się jeszcze w znacznej mierze na jednostkach pozostałych po II wojnie światowej, poddawanych powojennym modernizacjom lub stopniowo wycofywanych ze służby liniowej. W tekście szczegółowo omówiono m.in. powojenne losy i służbę polskich niszczycieli, takich jak ORP "BŁYSKAWICA" czy ORP "GARLAND", analizując ich rolę w nowym, powojennym porządku morskim, warunki eksploatacji oraz proces starzenia się konstrukcji w obliczu nadchodzącej ery nowocześniejszych okrętów rakietowych i przeciwłodwodnich. Artykuł Górskiego dostarcza cennego, syntetycznego obrazu transformacji bałtyckich sił niszczycieli w dekadzie przejściowej, zamykającej erę klasycznej artyleryjsko-torpedowej walki nawodnej na tym akwenie.
  • Narodziny chińskich sił podwodnych - Sobański Maciej S. - Publikacja ta poświęcona jest genezie i wczesnemu rozwojowi floty podwodnej Chińskiej Republiki Ludowej (PLAN – Marynarka Wojenna Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej) w latach 50. XX wieku. Autor szczegółowo omawia proces tworzenia tego potencjału, który był nierozerwalnie powiązany z ówczesną, ścisłą współpracą wojskowo-techniczną między Pekinem a Moskwą. Sobański opisuje, jak w ramach radzieckiej pomocy militarnej Chiny otrzymały pierwsze używane okręty podwodne oraz kompletną dokumentację techniczną, co umożliwiło uruchomienie w chińskich stoczniach licencyjnej produkcji jednostek. W tekście analizie poddano wdrożenie do służby wczesnych konwencjonalnych okrętów podwodnych, takich jak te wywodzące się z radzieckiego projektu 613 (w kodzie NATO określane jako typ WHISKEY), których budowę rozpoczęto m.in. w stoczni Jiangnan w połowie lat 50. [[14]]. Artykuł ukazuje nie tylko aspekty techniczne i stoczniowe, ale także ogromne wyzwania organizacyjne, w tym szkolenie pierwszych chińskich załóg przez radzieckich instruktorów, tworzenie odpowiedniej infrastruktury bazowej oraz kształtowanie doktryny użycia sił podwodnych w strategii obrony wybrzeża ChRL. Całość stanowi rzetelne kompendium wiedzy o początkach chińskiego programu podwodnego, który z biegiem kolejnych dekad ewoluował od prostych, licencyjnych jednostek konwencjonalnych aż po potężną flotę nowoczesnych atomowych okrętów uderzeniowych i balistycznych.
  • Typ WESPE i SEELÖWE - pierwsze pełnomorskie trałowce Bundesmarine (część II) - Freivogel Zvonimir - Publikacja ta stanowi bezpośrednią kontynuację i zamknięcie cyklu poświęconego powojennym losom niemieckich trałowców z okresu II wojny światowej, które zostały wcielone do służby w zachodnioniemieckiej marynarce wojennej (Bundesmarine). W tej części autor koncentruje się na operacyjnym wykorzystaniu jednostek typu WESPE (dawny M24) i SEELÖWE (dawny M441) w strukturach NATO w latach 50. i 60. XX wieku. Freivogel szczegółowo opisuje zakres ich powojennych modernizacji, które miały na celu dostosowanie przestarzałego już sprzętu do nowych standardów sojuszniczych, w tym instalację nowocześniejszego wyposażenia radioelektronicznego i systemów wykrywania min. Tekst dokumentuje również codzienną służbę tych okrętów, ich udział w ćwiczeniach i operacjach przeciwminowych na Morzu Północnym i Bałtyku, a ostatecznie zamyka historię opisem ich wycofania z aktywnej służby liniowej pod koniec lat 60. i na początku 70. XX wieku, kiedy to jednostki te zostały przeznaczone do zadań pomocniczych (np. jako hulk koszarowy) lub zatopione jako okręty-cel, ustępując miejsca nowocześniejszym konstrukcjom typu LINDAU czy VEGESACK. Artykuł stanowi cenne podsumowanie transformacji powojennej marynarki RFN, która w początkowym okresie swojej działalności z konieczności opierała się na zmodyfikowanym, lecz sprawdzonym sprzęcie z poprzedniej epoki.
  • Marynarka Wojenna Republiki Południowej Afryki - Mitrofanow Aleksandr - Publikacja ta stanowi kompleksowy przegląd historii, struktury organizacyjnej oraz potencjału bojowego południowoafrykańskiej marynarki wojennej (South African Navy, SAN) w okresie połowy pierwszej dekady XXI wieku. Autor rozpoczyna wywód od historycznych korzeni formacji, sięgających czasów Unii Południowej Afryki i jej udziału w działaniach morskich podczas I i II wojny światowej, aż po okres izolacji międzynarodowej w erze apartheidu i późniejszą transformację po 1994 roku. Mitrofanow szczegółowo analizuje stan floty w momencie publikacji, który był okresem intensywnego, choć trudnego procesu modernizacji. W tekście omówiono m.in. wycofywanie wysłużonych fregat i okrętów podwodnych typu DAPHNÉ (takich jak SAS "MARIA VAN RIEBEECK", wycofany w 2003 roku) oraz wdrażanie ambitnego programu zakupów nowych jednostek, w tym fregat typu VALOUR (MEKO A-200SAN) i okrętów podwodnych typu HEROINE (zmodyfikowany niemiecki typ 209/1400 MOD). Artykuł zwraca również uwagę na specyficzne wyzwania, przed jakimi stoi SAN, takie jak ochrona rozległych wód terytorialnych, zwalczanie nielegalnego połowu ryb oraz ograniczenia budżetowe, które wpływały na tempo modernizacji i gotowość operacyjną floty. Całość stanowi rzetelne, syntetyczne opracowanie dla czytelników śledzących rozwój sił morskich w regionie Afryki Południowej.
  • Nowy chiński niszczyciel min - Malinowski Jarosław - Jarosław Malinowski, będący redaktorem naczelnym tego czasopisma i uznanym polskim historykiem marynistą, w tym krótkim, lecz merytorycznym opracowaniu, przybliża czytelnikom specyfikę nowych jednostek przeciwminowych wchodzących w tym okresie do służby w Marynarce Wojennej Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (PLAN). Tekst koncentruje się na prezentacji chińskich niszczycieli min nowej generacji, jednostek typu 082 (znanych w kodzie NATO jako typ WOSAO) lub ich zmodernizowanych wariantów (typ 082II WOZANG), które były wdrażane w połowie pierwszej dekady XXI wieku. Autor omawia ich parametry techniczno-taktyczne, zwracając uwagę na zastosowanie kadłubów z materiałów niemagnetycznych (np. drewna klejonego lub kompozytów), nowoczesnych systemów sonarowych do wykrywania min dennych i kotwicznych oraz specjalistycznego wyposażenia do ich neutralizacji, w tym zdalnie sterowanych pojazdów podwodnych (ROV).

Pod koniec numeru znajduje się dział z recenzjami.

Numer w serii 73
Numer ISSN 1231-014X
Język Polski
Rok wydania 2005
Ilość stron 84
Wielkość i forma pliku PDF 4790 KB / 95 227 KB
Tematyka
  • Historia wojennomorska
  • Technika wojennomorska
Okres XX wiek
Konflikt
  • Zimna Wojna (1947-1991)
  • II wojna światowa (1939-1945)
  • I wojna światowa (1914-1918)

Wyszukiwarka

Filtr

Skasuj