"Jagdgeschwader 53 'Pik-As'” pióra Johna Weala, z szatą graficzną zaprojektowaną przez Marka Postlethwaite'a, to 25. monografia wydana w ramach prestiżowej serii Osprey "Aviation Elite Units” w 2007 roku. Publikacja ta rzuca światło na spektakularne dzieje jednej z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych formacji myśliwskich niemieckiej Luftwaffe. Autor drobiazgowo odtwarza niezwykle intensywną drogę bojową pułku: od przedwojennych korzeni w 1937 roku, przez kampanie na froncie zachodnim i wschodnim, mordercze starcia w basenie Morza Śródziemnego, aż po rozpaczliwe misje obronne w konających strukturach Trzeciej Rzeszy u schyłku wiosny 1945 roku.
Wewnętrzny podział pracy cechuje się klarowną, chronologiczną narracją dostosowaną do rygorystycznych wymogów serii. Weal prowadzi czytelnika przez historię jednostki rozdział po rozdziale - poczynając od okresu tzw. "dziwnej wojny” i kampanii francuskiej, gdzie piloci zdobyli pierwsze szlify. Kolejne etapy to dramatyczne starcia nad kanałem La Manche podczas bitwy o Anglię, udział w operacji "Barbarossa”, a następnie przeniesienie eskadry na Sycylię i Maltę oraz do Afryki Północnej. Publikacja dokładnie śledzi losy rozproszonych dywizjonów walczących jednocześnie pod Stalingradem, w Tunezji i we Włoszech, by zamknąć opowieść dramatycznym bilansem w ramach Obrony Rzeszy. Osobny akcent położono na unikalny charakter formacji i jej legendarne godło "As Pik” - symbol, który po buncie pilotów przeciwko nazistowskim dygnitarzom na krótki czas zniknął z kadłubów, ustępując miejsca czerwonym pasom protestu.
Opracowanie zyskało powszechne uznanie w środowisku miłośników lotnictwa wojskowego. W branżowych recenzjach (szczególnie na wiodących portalach, takich jak modelingmadness.com) znawcy tematu wskazują na niezwykłą drobiazgowość autora, który potrafił połączyć techniczną faktografię z głęboko ludzkim wymiarem wojny. Praca zbiera wysokie noty w księgarniach i serwisach tematycznych, generując średnie oceny na poziomie 4,5 na 5 gwiazdek. Czytelnicy doceniają przede wszystkim skrupulatną weryfikację oficjalnych komunikatów bojowych Luftwaffe. Krytyczne głosy bywają rzadkością i dotyczą głównie faktu, że przy tak gigantycznym rozmachu działań pułku na przestrzeni blisko sześciu lat wojny, niektóre poboczne epizody z frontu wschodniego czy rumuńskich pól naftowych w Ploeszti musiały zostać ujęte w skondensowany sposób.
Szczególnym walorem edytorskim, na który wskazują recenzenci, jest przebogata szata graficzna. W książce zaimplementowano ponad 120 unikalnych fotografii archiwalnych ukazujących pilotów oraz personel naziemny w trudnych realiach polowych. Kluczowym elementem publikacji, stanowiącym potężne źródło referencyjne dla modelarzy, jest sekcja zawierająca aż 30 kolorowych plansz z sylwetkami samolotów. Profile te z chirurgiczną wręcz dokładnością oddają niesamowitą ewolucję kamuflaży Messerschmittów Bf 109 - od wczesnych wersji trójbarwnych, przez charakterystyczne plamiste malowania pustynne, zimowe biele z frontu wschodniego, aż po późne, ciemne schematy z obrony niemieckiego nieba. Zarówno za wersję graficzną jak i za merytoryczną stronę tekstu odpowiada John Weal, jeden z najwybitniejszych brytyjskich ekspertów od historii Luftwaffe, władający biegle językiem niemieckim. Weal zbudował swoją narrację w oparciu o gigantyczne, prywatne archiwum oryginalnych dokumentów oraz wieloletnie, osobiste kontakty z żyjącymi weteranami jednostki - od oficerów sztabowych po pilotów liniowych. Przekłada się to na niebywałą rzetelność opisu walk takich asów jak Werner Mölders, Günther von Maltzahn czy Wolf-Dietrich Wilcke.
Pewne uchybienia wydawnicze są determinowane sztywnym formatem "Aviation Elite Units” i objętością zamakającą się w granicach 128 stron. Taki limit wymusił rezygnację z szerokiego tła taktycznego alianckich oponentów oraz skrótowe potraktowanie aspektów stricte mechanicznych kolejnych modyfikacji myśliwca Bf 109 (od wersji E do K). Konstrukcja książki skupia się niemal bezwzględnie na suchym i dynamicznym zapisie potyczek powietrznych, co dla osób szukających głębszych analiz geopolitycznych może stanowić pewien niedosyt.
Reasumując, "Jagdgeschwader 53 'Pik-As'” to wybitnie zredagowane kompendium wiedzy o formacji, która zapisała się na kartach historii ponad 4000 zwycięstw powietrznych. John Weal stworzył dzieło harmonijnie łączące kronikarską dokładność z pasjonującą opowieścią o ludziach i ich maszynach. Dzięki wyjątkowej jakości profilom barwnym i głębokiej kwerendzie źródłowej, pozycja ta stanowi elementarny punkt odniesienia dla historyków, modelarzy oraz każdego zbieracza literatury poświęconej zmaganiom na frontach II wojny światowej.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com
