Znany jako "Fighting Cocks", 43. Sqn był częścią RAF od 1916 roku i służy do dziś. Ten tom dotyczy wyłącznie wyczynów jednostki podczas II wojny światowej, obejmujących jej służbę podczas ewakuacji Dunkierki i bitwy o Anglię, a także lata spędzone na wspieraniu sprawy aliantów w Afryce Północnej i na Morzu Śródziemnym. Latając na Hurricane’ach od listopada 1939 roku i przesiadając się w Spitfire’y na początku 1943 roku, piloci "Fighting Cocks" zdobyli 159 zestrzeleń podczas wojny, a kilkanaście z nich osiągnęło status asa. Ta książka przedstawia pełny obraz eskadry, jej ludzi i samolotów.
"No. 43 'Fighting Cocks' Squadron" autorstwa Andy'ego Saundersa, z ilustracjami Chrisa Daveya i okładką Iaina Wylliego, to tom numer 9 serii Osprey "Aviation Elite Units". Książka dokumentuje historię jednej z najbardziej utytułowanych i elitarnych jednostek myśliwskich brytyjskich Królewskich Sił Powietrznych (RAF) - eskadry, która zapisała się złotymi zgłoskami w dziejach lotnictwa, stając się wzorcem operacyjnym i symbolem niezłomności w krytycznych momentach II wojny światowej.
Struktura tomu obejmuje kilka rozdziałów, które drobiazgowo rekonstruują wojenny szlak jednostki: od pierwszych starć u progu konfliktu w 1939 roku, przez dramatyczną osłonę ewakuacji z Dunkierki i kluczowe fazy bitwy o Anglię, aż po działania na teatrze śródziemnomorskim w Afryce Północnej, na Sycylii oraz we Włoszech. Saunders prowadzi narrację od pilnych zadań defensywnych nad terytorium Wielkiej Brytanii - gdzie piloci latający na myśliwcach Hawker Hurricane stawiali czoła przewadze Luftwaffe - przez proces przezbrojenia na maszyny Supermarine Spitfire, aż po ofensywne operacje nad Europą Południową. Poszczególnym etapom kampanii i zmianom sprzętowym poświęcono odrębne, szczegółowe omówienia, co pozwala czytelnikowi śledzić losy formacji w odpowiedzi na zmieniające się wymagania frontowe.
Pod względem merytorycznym tom wyróżnia się szczególnie w głębokiej analizie codzienności operacyjnej i ewolucji taktyki walki powietrznej - wątku, który w popularnych opracowaniach bywa sprowadzany do suchych statystyk i zestawień asów. Saunders dokumentuje, jak 43. Dywizjon adaptował się do nowych wyzwań, sprawnie przechodząc od przechwytywania wypraw bombowych na wysokim pułapie do niebezpiecznych misji wsparcia taktycznego. Świadome zawężenie ram czasowych monografii wyłącznie do lat 1939-1945 pozwoliło autorowi na rezygnację z powierzchowności i stworzenie mięsistego, bogatego w detale zapisu, który przekonująco ukazuje mechanizmy sukcesu jednostki, kończącej wojnę z imponującą liczbą 159 potwierdzonych zestrzeleń.
Przyjęcie książki było generalnie pozytywne, szczególnie wśród czytelników zainteresowanych historią bitwy o Anglię oraz kampanii śródziemnomorskiej. Recenzenci wskazywali na skrupulatność faktograficzną Saundersa i jego umiejętność wplatania osobistych relacji weteranów jako walor podnoszący autentyczność narracji, przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniej dyscypliny historycznej. Część czytelników na platformach takich jak Goodreads zwracała jednak uwagę, że tom koncentruce się niezwykle rygorystycznie na okresie II wojny światowej, całkowicie pomijając bogatą historię jednostki z czasów I wojny światowej oraz jej powojenną służbę w erze odrzutowców - co w ocenie niektórych odbiorców pozostawia niedosyt w kontekście całościowych dziejów "Walczących Kogutów”.
Ilustracje Chrisa Daveya oraz okładka Iaina Wylliego - artystów o uznanej reputacji w dziedzinie dokumentacji lotniczej - stanowią potężny filar publikacji, obejmując dynamiczne sceny walki oraz 15 precyzyjnych, barwnych profilów burtowych samolotów z unikalnymi oznaczeniami kodowymi i godłami eskadr. Szczególnie wartościowe dla modelarzy są zestawienia schematów malowań maszyn na przestrzeni wojennych lat - od klasycznego kamuflażu Hurricane'ów z 1940 roku, po specyficzne malowania pustynne Spitfire'ów operujących na południu Europy. Towarzyszy im bogaty zestaw 126 unikalnych fotografii archiwalnych, które recenzenci zgodnie oceniali jako wybitny materiał referencyjny.
Andy Saunders jest doświadczonym autorem i powszechnie szanowanym autorytetem specjalizującym się w historii wojny powietrznej nad Europą, z obszernym dorobkiem skupionym wokół bitwy o Anglię. Jego warsztat przekłada się na klarowną, pełną faktów narrację, która sprawnie porządkuje skomplikowane kroniki operacyjne. Wspierający go ilustrator Chris Davey, mający na koncie dziesiątki publikacji dla wydawnictwa Osprey, doskonale łączy dbałość o techniczny detal z estetyczną precyzją, co czyni jego rekonstrukcje bezcennym źródłem wiedzy ikonograficznej.
Ograniczenia tomu wynikają ze specyfiki serii, która pomimo zwiększonej do 128 stron objętości, zmusza do pewnych kompromisów przy opisywaniu sześciu lat tak intensywnych walk. Niektóre potyczki i codzienne misje patrolowe siłą rzeczy potraktowano syntetycznie, przez co czytelnik szukający szczegółowych, dziennych dzienników operacyjnych zostanie odesłany do wielotomowych, specjalistycznych monografii. Szerszy kontekst doktrynalny RAF-u oraz perspektywa przeciwnika - pilotów Luftwaffe - zostały zarysowane ogólnie, skupiając całą uwagę na wewnętrznym życiu i sukcesach brytyjskiej eskadry.
Podsumowując, "No. 43 'Fighting Cocks' Squadron" to kompetentne i niezwykle rzetelnie napisane kompendium historii wojennej jednej z ikonicznych jednostek RAF-u - szczególnie wartościowe jako źródło referencyjne i wizualne dla modelarzy oraz entuzjastów historii lotnictwa wojskowego. Saunders stworzył pozycję, która znakomicie łączy przystępny, a zarazem głęboki przegląd wydarzeń z usystematyzowaną wiedzą o ewolucji wojennych wariantów uzbrojenia i malowań. Pomimo ścisłych ograniczeń chronologicznych, jakość tekstu oraz znakomita oprawa graficzna podnoszą wartość tego tomu znacznie ponad przeciętną, czyniąc go lekturą w pełni godną polecenia.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com
