Ten tytuł jest naturalnym zakończeniem zbioru tytułów opisujących wyczyny pilotów myśliwców niemieckiej Luftwaffe z II wojny światowej, które były częścią – i w niewielkim stopniu przyczyniły się do sukcesu – cyklu "Aircraft of the Aces". Od czasu pierwszego pojawienia się "Aircraft of the Aces" w 1994 roku, kolejnych dziesięć tytułów różnych autorów zostało opublikowanych na temat niemieckich myśliwców i ich pilotów. Razem zapewniają one kompleksowy i unikalny przegląd wszystkich znanych nazwisk (wraz z niektórymi mniej znanymi), które latały myśliwcami "po drugiej stronie" podczas wojny. To wszystko poza jedną ostatnią kategorią - tych, którzy operowali samolotami Focke-Wulf Fw 190 w obronie własnej ojczyzny w późniejszych fazach konfliktu od połowy 1942 do maja 1945 roku. Nie było żadnego dzieła ani w języku angielskim, ani w języku niemieckim – według wiedzy autora – poświęconego konkretnie tej tematyce. Łącząc wybór wcześniej niepublikowanych czarno-białych fotografii i profili kolorystycznych, doskonale spełnia dwie role – samodzielnie, dostarcza coś zupełnie nowego dla historyka lotnictwa i/lub modelarza, a jako część kolekcji Osprey "Aircraft of the Aces", zamyka jedyną pozostałą lukę w relacjach z pilotami myśliwców Luftwaffe z II wojny światowej i ich operacjami na froncie.
"Fw 190 Defence of the Reich Aces" autorstwa Johna Weala, z okładką Marka Postlethwaite'a, to tom numer 92 serii Osprey "Aircraft of the Aces", wydany w 2010 roku. Książka ma szczególny charakter: sam Weal określa ją wprost jako naturalne domknięcie całego cyklu poświęconego lotnictwu Luftwaffe w serii - ostatni brakujący element układanki, którą współtworzył od niemal szesnastu lat. To jednocześnie pierwsze opracowanie w jakimkolwiek języku poświęcone wyłącznie asom Fw 190 walczącym w obronie własnego terytorium.
Struktura książki jest ściśle chronologiczna i obejmuje cztery rozdziały odpowiadające kolejnym fazom kampanii obrony Rzeszy: pierwsze dzienne naloty RAF i USAAF w 1942 roku, wojnę na wyczerpanie w 1943, masowe krwawienie nad Rzeszą w 1944, wreszcie ostatnie tygodnie walki w 1945 roku. Uzupełniają je aneksy z listą asów obrony Rzeszy na Fw 190 i zestawieniem przyznanych im odznaczeń. Narracja koncentruje się na jednostkach JG 1, JG 2, JG 4, JG 26, JG 76 i JG 301 oraz wariantach z silnikiem gwiazdowym - od Fw 190A-4 po A-8 - operujących przede wszystkim przeciwko formacjom ciężkich bombowców 8. Armii Powietrznej USA.
Pod względem merytorycznym tom jest przemyślanym domknięciem serii, a nie kolejnym powtórzeniem dobrze znanych tematów. Weal kreśli portret kampanii, w której niemieccy piloci przez niemal trzy lata walczyli z narastającą przewagą liczebną i sprzętową aliantów, aż do momentu, gdy wprowadzenie myśliwców dalekiego zasięgu P-47 i P-51 definitywnie przesunęło szalę na stronę amerykańską. Opisywane walki mają charakter coraz bardziej beznadziejny - co Weal oddaje z wyraźną historiograficzną starannością, unikając zarówno heroizacji, jak i tendencyjności - a biografie pilotów są tu zarazem historią stopniowego rozpadu zdolności bojowych Luftwaffe na własnym terytorium. Szczególną wartość stanowią liczne niepublikowane dotąd fotografie, które współtworzą dokumentację wizualną niedostępną w innych opracowaniach.
Przyjęcie książki było bardzo entuzjastyczne. Brian R. Baker z IPMS/USA określił ją jako pozycję obowiązkową, chwaląc zarówno graficzną relację z kampanii, jak i 32 plansze barwne z obszernymi komentarzami w aneksach. Frederick Boucher z AeroScale podkreślał autorytarną szczegółowość, klarowność wywodu i bogactwo materiału fotograficznego. Recenzenci wskazywali na podwójną wartość tomu: jako samodzielne opracowanie wnosi zupełnie nową treść, jako część serii domyka ostatnią lukę w dokumentacji myśliwców Luftwaffe. Kilku czytelników wyrażało przy tym życzenie, by Weal podjął się analogicznego tomu o Fw 190D lub o kampanii północnoafrykańskiej - co świadczy zarówno o uznaniu dla tej pozycji, jak i o niedosycie wywołanym jej zamknięciem.
Materiał wizualny - za który Weal odpowiada również jako artysta, będąc zarazem autorem tekstu - to jeden z wyróżników tej publikacji na tle serii. 32 plansze barwne z profilami samolotów opatrzone są wyjątkowo szczegółowymi opisami w aneksach. Weal, który od lat wydawnictw RAF Flying Review tworzy profile Luftwaffe jako freelancer, jest autorem jednych z najdokładniejszych profili niemieckich samolotów w całej serii Osprey. Niepublikowane dotąd fotografie archiwalne, do których autor miał dostęp dzięki wieloletnim kontaktom z weteranami i ich rodzinami, uzupełniają narrację o autentyczne ujęcia pilotów i samolotów z okresu kampanii.
John Weal jest najwybitniejszym anglojęzycznym autorem piszącym o lotnictwie Luftwaffe dla Osprey. Biegle włada językiem niemieckim, posiada jedną z największych prywatnych kolekcji oryginalnej literatury niemieckojęzycznej z okresu II wojny światowej i przez lata utrzymywał bezpośrednie kontakty z byłymi oficerami Luftwaffe - od sztabowców RLM po pilotów frontowych. Jego seria tytułów o Fw 190 w serii "Aircraft of the Aces" liczy łącznie kilkanaście pozycji, a "Defence of the Reich Aces" stanowi ich świadome i osobiste zamknięcie, które Weal zaznacza we wstępie z wyraźnym poczuciem doprowadzania do końca wieloletniego projektu.
Ograniczenia wynikają z precyzyjnie zdefiniowanego zakresu tematycznego: książka obejmuje wyłącznie warianty z silnikiem gwiazdowym i wyłącznie teatr obrony Rzeszy - co z definicji wyklucza Fw 190D, operacje wschodnie, front włoski i kampanię północnoafrykańską. Czytelnik szukający pełnego obrazu operacyjnej historii Fw 190 musi po ten tom sięgnąć jako po jeden z elementów szerszej kolekcji. Samo to jednak - jak wskazują recenzenci - jest argumentem za posiadaniem całej serii Weala, a nie wadą pojedynczego tomu.
Podsumowując, "Fw 190 Defence of the Reich Aces" to pozycja wyjątkowa w dwójnasób: jako pierwsze anglojęzyczne - i, wedle wiedzy autora, pierwsze w jakimkolwiek języku - opracowanie poświęcone wyłącznie asom Fw 190 w obronie Rzeszy, oraz jako świadome domknięcie szesnastoletniego cyklu Weala o lotnictwie myśliwskim Luftwaffe. Bogactwo niepublikowanych fotografii, precyzja plansz barwnych i głębia narracji historycznej sprawiają, że jest to pozycja niezbędna zarówno dla miłośników historii Luftwaffe, jak i dla modelarzy szukających najlepszych dostępnych referencji do Fw 190A w służbie jednostek obrony powietrznej Niemiec.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com
