Zaprojektowany w wielkim pośpiechu pod koniec 1917 roku, w sam raz, by wziąć udział w niemieckich zawodach myśliwców standardowych, które odbyły się na przełomie stycznia i lutego 1918 roku, Fokker D VII z łatwością odszedł z pierwszą nagrodą. Jako wiodąca niemiecka jednostka myśliwska, JG I (kierowany przez Hermanna Göringa po niedawnej śmierci "Czerwonego Barona”) otrzymał pierwsze egzemplarze D VII, które dotarły na linię frontu pod koniec kwietnia. Zbudowany, aby stawić czoła nowej generacji francuskich SPADów XIII oraz brytyjskich SE 5a i Camel, D VII był prawdopodobnie najlepszym wszechstronnym zwiadowczym samolotem myśliwskim Wielkiej Wojny.
"Fokker D VII Aces of World War I: Part 1" autorstwa Normana Franksa i Grega VanWyngardena, z okładką Iaina Wyllie oraz ilustracjami Harry'ego Dempseya i Marka Stylinga, to tom numer 53 serii Osprey "Aircraft of the Aces", wydany po raz pierwszy 25 marca 2003 roku. Książka poświęcona jest elitarnym pilotom myśliwskim Luftstreitkräfte, którzy uzyskali status asa, latając na Fokkerze D.VII – maszynie powszechnie uznawanej za jeden z najlepszych myśliwców I wojny światowej. Publikacja obejmuje działania tych lotników w ramach czterech elitarnych Jagdgeschwader armii niemieckiej, a także jednostek morskich i bawarskich, w końcowej fazie konfliktu na froncie zachodnim.
Struktura książki jest typowa dla serii. Autorzy rozpoczynają od krótkiego wprowadzenia historycznego, omawiającego genezę konstrukcji D.VII: projekt Reinholda Platza z Fokker-Flugzeugwerke, szybki proces rozwojowy pod koniec 1917 roku oraz zwycięstwo w konkursie myśliwców w styczniu/lutym 1918 roku. Następne rozdziały systematycznie relacjonują udział asów D.VII w kluczowych kampaniach 1918 roku: od debiutu w JG I (dowodzonym przez Hermanna Göringa po śmierci Manfreda von Richthofena) w kwietniu 1918, przez ofensywę wiosenną, aż po finalne miesiące wojny. Autorzy koncentrują się na biografiach pilotów, ich osiągnięciach oraz specyfice eksploatacji tej maszyny w warunkach bojowych.
Książka prezentuje sylwetki najwybitniejszych asów latających na D.VII: Rudolfa Bertholda, Hermanna Göringa, Ericha Löwenhardta, Karla Bolle'a oraz wielu innych pilotów z elitarnych jednostek. Franks i VanWyngarden relacjonują ich osiągnięcia w sposób faktograficzny, unikając nadmiernej heroizacji, a jednocześnie ukazując specyfikę walk powietrznych w 1918 roku: znaczenie koordynacji w ramach formacji, adaptacji do nowej maszyny oraz ewolucji taktyk w odpowiedzi na alianckie myśliwce SPAD XIII, SE.5a i Camel.
Książka spotkała się z bardzo pozytywnym przyjęciem czytelników. Do 2026 r. na Amazonie publikacja uzyskała średnią ocenę 4,9 na 5 gwiazdek na podstawie 65 opinii, przy czym 87% recenzentów przyznało jej maksymalną notę 5 gwiazdek. Na Goodreads książka uzyskała ocenę 4,63 na 5 na podstawie 19 ocen. Recenzenci chwalą przystępny styl narracji i wartość historyczną publikacji. Wielu czytelników szczególnie docenia 40 kolorowych profili samolotów, z których większość oparta jest na fotografiach rzeczywistych maszyn, a także obecność krótkich biografii wszystkich asów – nie tylko tych z najwyższą liczbą zwycięstw. Modelarze wskazują na przydatność plansz, w tym widoków z góry i rysunku liniowego w skali 1/32, jako nieocenionego źródła referencyjnego. Jeden z recenzentów zauważył, że książka zawiera wartościowe informacje o tym, które jednostki walczyły przeciwko sobie – zamiast ogólników typu "Jasta 18 zestrzeliła SPAD-a", autorzy precyzują: "Jasta 18 zestrzeliła SPAD-a z 13. Eskadry Lotniczej".
Wartościowym elementem publikacji są ilustracje. Plansze autorstwa Harry'ego Dempseya i Marka Stylinga odtwarzają profile samolotów, schematy kamuflażu, oznaczenia jednostkowe i detale wyposażenia kokpitu. Czytelnicy chwalą jakość reprodukcji i przydatność plansz dla modelarzy, szczególnie w kwestii odtworzenia charakterystycznych, kolorowych malowań D.VII. Zdjęcia archiwalne, w tym wiele fotografii pilotów i ich maszyn, uzupełniają narrację i nadają jej autentyczności. Należy jednak zauważyć, że jakość reprodukcji w starszych wydaniach bywa różna, a niektóre detale mogą wymagać weryfikacji w dodatkowych źródłach.
Autorami tekstu są Norman Franks i Greg VanWyngarden. Franks jest jednym z najbardziej uznanych światowych autorytetów w dziedzinie lotnictwa myśliwskiego I wojny światowej, autorem licznych prac o pilotach i eskadrach tego okresu. VanWyngarden specjalizuje się w badaniach nad oznaczeniami i malowaniami niemieckich myśliwców, a jego wiedza w tej dziedzinie jest powszechnie ceniona. Ich współpraca gwarantuje wysoki poziom merytoryczny publikacji, szczególnie w zakresie biografii pilotów i wierności historycznej przedstawionych malowań.
Ograniczenia publikacji wynikają z formatu serii: około 96 stron tekstu wymusza selekcję materiału. Książka obejmuje wyłącznie asów z czterech elitarnych Jagdgeschwader oraz jednostek morskich i bawarskich – piloci z innych formacji zostali przedstawieni w tomie drugim serii. Niektóre wątki – takie jak szczegółowa analiza taktyki poszczególnych eskadr czy szerszy kontekst strategiczny wojny powietrznej w 1918 roku – zostały potraktowane skrótowo. Data wydania (2003) oznacza także, że książka nie uwzględnia badań archiwalnych opublikowanych w ostatnich dekadach, choć podstawowe ustalenia dotyczące biografii i osiągnięć pilotów pozostają aktualne.
Podsumowując, "Fokker D VII Aces of World War I: Part 1" to solidne wprowadzenie do tematu niemieckich asów latających na D.VII w końcowej fazie I wojny światowej. Norman Franks i Greg VanWyngarden stworzyli przystępne i rzetelne kompendium, które łączy analizę techniczną z biografiami pilotów w przystępnej formie. Dla modelarzy i rekonstruktorów książka ma szczególną wartość dzięki wysokiej jakości planszom Dempseya i Stylinga. Mimo upływu lat od premiery, publikacja pozostaje jednym z najbardziej użytecznych i wizualnie atrakcyjnych wprowadzeń do tematu Fokkera D.VII – i godnym uzupełnieniem biblioteki miłośnika historii lotnictwa. Dla czytelników szukających głębszej analizy warto sięgnąć po tom drugi tej serii oraz inne prace Franksa i VanWyngardena poświęcone niemieckiemu lotnictwu myśliwskiemu I wojny światowej.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com
