Chociaż Spitfire jest niewątpliwie najbardziej znany ze swoich wyczynów przeciwko Luftwaffe podczas Bitwy o Anglię, jego późniejsza służba wojenna z Fighter Command na wszystkich frontach przeciwko sojuszowi Osi była równie ważna. Ten tom przedstawia wyczyny pilotów latających na Spitfire Mk VI, VII, VIII, IX XII i XIV, którzy odwrócili losy Luftwaffe na froncie zachodnioeuropejskim i śródziemnomorskim, a także japońskim na Dalekim Wschodzie. W tej książce opisano nazwiska takie jak Johnnie Johnson, Neville Duke i Donald Kingaby, a także mnóstwo mniej znanych brytyjskich, polskich, kanadyjskich, amerykańskich, australijskich, czeskich, francuskich, nowozelandzkich i norweskich pilotów oraz ich samoloty.
Książka "Late Marque Spitfire Aces of World War 2" autorstwa Alfreda Price’a to specjalistyczna, a jednocześnie przystępna monografia poświęcona pilotom, którzy osiągnęli status asa latając na późnych wersjach Spitfire’a (głównie Mk IX, XIV, XVI i XVIII) w latach 1942–1945. Price, uznany historyk lotnictwa i były pilot RAF, koncentruje się na okresie, w którym Spitfire ewoluował z legendarnego myśliwca obrony Wysp w uniwersalną platformę zdolną do dominacji w walce z ulepszonymi myśliwcami Luftwaffe (Bf 109G/K, Fw 190A/F), a także do misji przechwytywania na dużych pułapach oraz bliskiego wsparcia. Autor szczegółowo omawia wprowadzenie silników Merlin 61/66 z dwustopniowymi sprężarkami, przejście na jednostki Griffon, skrócenie końcówek skrzydeł dla poprawy zwrotności, kabiny ciśnieniowe oraz modyfikacje uzbrojenia i celowników. Tekst płynnie łączy analizę techniczną z relacjami bojowymi, szkicując profile pilotów z RAF, RCAF, RAAF, SAAF i innych sił sojuszniczych, którzy wykorzystali potencjał późnych „Spitów” do zdobycia statusu asa. Price nie unika trudnych tematów: omawia taktyczne ograniczenia, straty, presję operacyjną oraz różnice w efektywności bojowej wynikające z doświadczenia, szkolenia i warunków walki.
Warstwa wizualna książki jest wzorcowa dla serii Aircraft of the Aces. Znajdziemy tu dziesiątki starannie dobranych fotografii archiwalnych (maszyny na lotniskach polowych, portrety pilotów, uszkodzenia bojowe, wnętrza kabin), schematy ewolucji konstrukcyjnych Spitfire’a, przekroje techniczne oraz przede wszystkim bogaty wybór precyzyjnych profili barwnych. Ilustratorzy Chris Davey, Keith Fretwell, Mark Rolfe, Mike Chappell i Mark Styling odwzorowują z historyczną wiernością malowania jednostkowe, oznaczenia eskadr, personalizacje kadłubów (np. nazwy, godła, numery seryjne) oraz detale wyposażenia. Okładka autorstwa Iaina Wyllie’a oddaje dynamikę walk powietrznych późnego okresu wojny, podkreślając agresywny charakter operacji 1944–1945.
Do najważniejszych zalet publikacji należą: autorytet merytoryczny Alfreda Price’a, równowaga między technicznym opracowaniem maszyny a ludzkim wymiarem walki, rzetelne źródła (raporty operacyjne, wywiady z weteranami, dzienniki lotnicze), doskonała jakość reprodukcji oraz przystępny język, który nie zniechęca czytelnika niebędącego specjalistą. Książka świetnie wypełnia lukę w literaturze, skupiając się na często pomijanym "drugim etapie" kariery Spitfire’a, gdy maszyna musiała konkurować z nowocześniejszą generacją myśliwców niemieckich. Ograniczenia wynikają głównie z formatu serii: objętość około 100 stron sprawia, że niektóre profile asów są skrótowe, brakuje szczegółowych map taktycznych z zaznaczonymi rejonami operacji, a pierwsze wydania nie mogły uwzględnić wszystkich późniejszych ustaleń archiwalnych (choć Price dba o aktualność merytoryczną). Niewielka reprezentacja pilotów spoza Commonwealthu może być postrzegana jako minus przez czytelników szukających pełnego obrazu sojuszniczego.
Publikacja jest skierowana do miłośników historii lotnictwa II wojny światowej, modelarzy (profile i detale to nieoceniona pomoc przy budowie modeli w skalach 1:72, 1:48 i 1:32), badaczy taktyki powietrznej oraz czytelników ceniących rzetelne, wizualnie bogate monografie lotnicze. Ocena: Rzetelność historyczna: 5/5 | Jakość ilustracji: 5/5 | Czytelność tekstu: 4.5/5 | Wartość dla modelarza: 5/5 | Stosunek ceny do jakości: 4/5 | Ocena końcowa: 4.5/5.
"Late Marque Spitfire Aces of World War 2" to obowiązkowa pozycja w biblioteczce każdego entuzjasty Spitfire’a i walk powietrznych lat 1942–1945. Łączy precyzję techniczną, narracyjną żywość i wizualną doskonałość, oddając nie tylko liczby zestrzeleń, ale też ewolucję taktyczną, inżynieryjną i ludzką, która pozwoliła legendarnemu myśliwcowi pozostać groźnym przeciwnikiem aż do końca wojny. Rekomendowana szczególnie w wersji papierowej, gdzie jakość reprodukcji profili i fotografii jest nieporównywalnie wyższa niż w wydaniach cyfrowych.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com
