Skierowani do akcji po lądowaniu w Afryce w ramach operacji Torch pod koniec 1942 roku, "zieloni” amerykańscy piloci latający przestarzałym myśliwcami P-40F ponosili duże straty z rąk doświadczonych niemieckich pilotów myśliwców latających lepszymi maszynami. Ci, którzy przeżyli, szybko zdobywali doświadczenie, a garstce pilotów myśliwców Warhawk udało się zdobyć asa, zanim siły Osi poddały się w Afryce Północnej. Akcja została następnie przeniesiona na Sycylię i do Włoch, a P-40 pozostał w służbie do połowy 1944 roku. Ta książka przedstawia kariery 23 mężczyzn, którym w tym czasie udało się zdobyć asa, pomimo pojawienia się znacznie lepszych myśliwców typu P-47 i P-51.
"P-40 Warhawk Aces of the MTO" autorstwa Carla Moleswortha, z okładką Iaina Wyllie oraz ilustracjami Jamesa Lauriera i Marka Stylinga, to tom numer 43 serii Osprey "Aircraft of the Aces", wydany po raz pierwszy w 2002 roku. Książka koncentruje się na 23 amerykańskich pilotach, którzy uzyskali status asa, latając na myśliwcach Curtiss P-40F/K Warhawk w śródziemnomorskim teatrze działań w latach 1942–1944. Publikacja opisuje ich drogę od pierwszych, kosztownych starć po operacji Torch w Afryce Północnej, przez kampanię tunezyjską, aż po walki nad Sycylią i Włoszech, gdzie P-40 pozostawał w służbie bojowej mimo pojawienia się nowocześniejszych P-47 i P-51.
Struktura książki jest typowa dla serii. Molesworth rozpoczyna od krótkiego wprowadzenia historycznego, wyjaśniającego kontekst zaangażowania USAAF w Afryce Północnej i specyfikę szkolenia pilotów, którzy trafili na front z ograniczonym doświadczeniem bojowym. Następne rozdziały systematycznie relacjonują kolejne etapy kampanii: walki nad Tunezją, przejście do ofensywy po kapitulacji sił Osi w Afryce, oraz działania wsparcia lądowania na Sycylii i we Włoszech. Autor koncentruje się na biografiach pilotów, ich taktykach walki oraz adaptacji do specyfiki P-40 – maszyny o ograniczonych osiągach na dużych wysokościach, ale wytrzymałej, dobrze uzbrojonej i skutecznej w atakach z przewagi prędkości w nurkowaniu.
Książka spotkała się z pozytywnym przyjęciem czytelników. Na Amazonie uzyskała średnią ocenę 4,7 na 5 gwiazdek na podstawie 26 opinii, przy czym większość recenzentów chwali przystępny styl narracji i wartość historyczną publikacji. Jeden z czytelników, którego ojciec latał na P-40 w MTO, docenił książkę jako źródło osobistych informacji o maszynie i towarzyszach broni. Inny recenzent zwrócił uwagę, że publikacja stanowi dobre wprowadzenie do tematu, choć brakuje w niej szerszego porównania P-40 z niemieckimi myśliwcami Bf 109 i Fw 190, co ogranicza pełniejsze zrozumienie taktycznych wyzwań, przed którymi stawali alianccy piloci. Na Goodreads książka uzyskała ocenę 4,0 na 5 na podstawie 10 głosów, co potwierdza jej solidną, choć nie wybitną pozycję w oczach odbiorców.
Wartościowym elementem publikacji są ilustracje. Plansze autorstwa Lauriera i Stylinga odtwarzają profile samolotów, schematy kamuflażu, oznaczenia jednostkowe i detale wyposażenia kokpitu. Czytelnicy chwalą jakość reprodukcji i przydatność plansz dla modelarzy, choć niektórzy zauważają, że starsze wydania mogą mieć różną jakość druku. Zdjęcia archiwalne, w tym wiele rzadkich fotografii z pola walki, uzupełniają narrację i nadają jej autentyczności.
Autorem tekstu jest Carl Molesworth, historyk lotnictwa specjalizujący się w tematyce USAAF w II wojnie światowej. Jego styl jest zwięzły i nastawiony na przekazanie faktów, co odpowiada charakterowi serii. Molesworth konfrontuje źródła amerykańskie z raportami niemieckimi i brytyjskimi, co pozwala na zrównoważone przedstawienie liczby zwycięstw – kwestii często spornej ze względu na różnice w procedurach potwierdzania zestrzeleń między armiami.
Ograniczenia publikacji wynikają z formatu serii: około 96 stron tekstu wymusza selekcję materiału. Niektóre wątki – takie jak szczegółowa analiza taktyki poszczególnych eskadr, szerszy kontekst strategiczny kampanii śródziemnomorskiej czy porównanie z myśliwcami innych typów – zostały potraktowane skrótowo. Data wydania (2002) oznacza także, że książka nie uwzględnia badań archiwalnych opublikowanych w ostatnich dekadach, choć podstawowe ustalenia dotyczące biografii i osiągnięć pilotów pozostają aktualne.
Podsumowując, "P-40 Warhawk Aces of the MTO" to solidne wprowadzenie do tematu amerykańskich asów latających na P-40 w Afryce Północnej i Włoszech. Molesworth stworzył kompendium, które łączy informacje techniczne z biografiami pilotów w przystępnej formie. Dla czytelników szukających szczegółowej analizy taktycznej lub szerszego kontekstu strategicznego publikacja może okazać się zbyt zwięzła, lecz jako punkt wyjścia do dalszych poszukiwań lub jako źródło wizualne dla modelarzy sprawdza się dobrze. Warto ją traktować jako jeden z elementów szerszej bibliografii tematu, uzupełniający inne tomy Moleswortha o P-40 w CBI i na Pacyfiku oraz dedykowane monografie o kampanii śródziemnomorskiej.
Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com
