Początkowo zaprojektowany jako szybki średni bombowiec, Junkers Ju 88 był również używany jako ciężki myśliwiec przez Luftwaffe. Zadebiutował bojowo nad Polską w 1939 roku, a warianty myśliwców ciężkich brały udział w akcji na każdym froncie aż do zakończenia wojny. Ostatecznym wariantem myśliwca Ju 88 był model G z 1944 roku, który mógł pochwalić się radarem FuG 220 lub 227, zdumiewającym wachlarzem uzbrojenia składającym się z działek i karabinów maszynowych oraz zaawansowanymi silnikami Junkers Jumo lub BMW. Dedykowany nocny myśliwiec w wesji Ju 88G-1 wszedł do ​​służby wraz w Nachtjagd latem 1944 roku, zastępując Ju 88C/R oraz niektóre Bf 110G. Pomimo ciężkich strat w ostatnich miesiącach wojny Ju 88G spowodowały również poważne straty w Bomber Command. Ilustrowany oryginalną grafiką, "Ju 88 Aces of World War 2" opowiada historię asów, które zagrażały alianckim samolotom i okrętom przez całą wojnę, czy to patrolując Zatokę Biskajską do koła podbiegunowego, walcząc z konwojami alianckimi i jako myśliwce nocne walcząc z ciężkimi bombowcami RAF podczas obrony operacji Rzeszy od końca 1941 r.

"Ju 88 Aces of World War 2" autorstwa Roberta Forsytha, z ilustracjami Jamesa Lauriera i okładką Marka Postlethwaite'a, to tom numer 133 serii Osprey "Aircraft of the Aces", wydany w styczniu 2019 roku. Książka podejmuje temat wyjątkowo wielowątkowy jak na standardy serii: zamiast skupić się na jednej jednostce lub jednym teatrze działań, śledzi asów latających na Ju 88 przez niemal całą wojnę i na wszystkich frontach, na których ten wszechstronny samolot znalazł zastosowanie.

Już sam dobór tematu stawia autora przed poważnym wyzwaniem definicyjnym. Ju 88 był przede wszystkim bombowcem i myśliwcem nocnym, a nie klasycznym myśliwcem - tymczasem serii "Aircraft of the Aces" nieodmiennie kojarzy się z pilotami o dużej liczbie potwierdzonych zwycięstw powietrznych. Forsyth wychodzi naprzeciw temu problemowi, rozszerzając pojęcie "asa" na pilotów wyróżniających się w bardzo różnych specjalnościach: nocnych myśliwych zestrzeliwujących bombowce RAF-u, załóg zadających straty alianckiej żegludze nad Zatoką Biskajską, lotników operujących na Arktyce przeciwko konwojom do Murmańska, a także operatorów samolotów torpedowych i pilotów szturmowych. Rozwiązanie jest dyskusyjne, lecz przy tak wszechstronnym samolocie jak Ju 88 trudno wyobrazić sobie inne podejście.

Struktura tomu obejmuje pięć rozdziałów tematyczno-chronologicznych oraz appendiksy. Rozdział pierwszy - Early Beginnings - omawia genezę konstrukcji i pierwsze działania bojowe Ju 88 jako szybkiego bombowca (Schnellbomber), koncepcji, która miała zapewnić mu ucieczkę przed każdym myśliwcem. Rozdziały drugi i piąty poświęcone są nocnym myśliwcom, przy czym rozdział drugi dotyczy okresu, gdy załogi działały jeszcze bez radaru, zdane wyłącznie na własny wzrok i instynkt, zaś rozdział piąty skupia się na Ju 88G - ostatecznej wersji nocnego myśliwca wyposażonej w radar FuG 220 lub FuG 227, imponujące uzbrojenie i silniki Junkers Jumo lub BMW. Dedykowany myśliwiec nocny, Ju 88G-1, wszedł do służby w Nachtjagd latem 1944 roku, zastępując Ju 88C/R oraz część Bf 110G, i mimo dotkliwych strat w końcowych miesiącach wojny zadawał Bomber Command poważne ciosy aż do Dnia Zwycięstwa w Europie. Rozdziały trzeci i czwarty przenoszą czytelnika na peryferie konfliktu: nad Zatokę Biskajską, gdzie Ju 88 chronił bazy U-Bootów i zwalczał alianckie lotnictwo patrolowe, oraz w rejony Arktyki, gdzie zmagał się z konwojami płynącymi do Murmańska.

Pod względem merytorycznym Forsyth prowadzi narrację sprawnie i z dużym wyczuciem dramaturgicznym - jego tekst jest przystępny i czyta się go, według recenzentów, z łatwością przez jeden czy dwa wieczory. Autor konsekwentnie łączy przekroje operacyjne z perspektywą pierwszoosobową, włączając do opisu relacje uczestników, co ożywia suche liczby i daty. Szczególnie wartościowe są fragmenty poświęcone ewolucji taktyki nocnych myśliwców oraz opisom walk nad Anglią i Niemcami - to rdzeń książki, w którym widać największe kompetencje autora. Robert Forsyth od lat szkolnych zajmuje się historią i operacjami Luftwaffe; z wykształcenia mieszkaniec Berkshire, prowadzi własne wydawnictwo lotniczo-wojskowe, pisze dla "Aeroplane", "FlyPast" i "The Aviation Historian" oraz zasiada w radzie redakcyjnej tego ostatniego tytułu. Jest autorem ponad 30 książek dla Osprey poświęconych samolotom, jednostkom i operacjom Luftwaffe, w tym takich pozycji jak "JV 44 – The Galland Circus", "Mistel", czy "Messerschmitt Me 264 Amerikabomber". Tomy jego autorstwa ukazały się w wersjach francusko-, niemiecko- i japońskojęzycznych.

Materiał wizualny Jamesa Lauriera obejmuje 30 kolorowych profili bocznych Ju 88 w różnych konfiguracjach i wersjach - od wczesnych bombowców po nocne myśliwce G-serii - przy czym według recenzentów wiele z tych malowań ukazywanych jest po raz pierwszy w formie ilustrowanej. Profily dokumentują znaczące zróżnicowanie schematów kamuflażu i oznakowania, wynikające z szerokiego spektrum ról i teatrów działań, co czyni je cennym materiałem referencyjnym dla modelarzy. Okładkę zaprojektował Mark Postlethwaite.

Ograniczenia tomu wynikają w dużej mierze ze wspomnianego rozproszenia tematycznego. 96 stron poświęconych równocześnie bombowcom, nocnym myśliwcom, lotnictwu przeciwokrętowemu i operacjom arktycznym to przestrzeń, w której każdy z tych wątków musi być prowadzony skrótowo. Czytelnik szukający pogłębionego opracowania nocnych walk nad Niemcami lub specyfiki działań nad Zatoką Biskajską może poczuć niedosyt; dla pełnego obrazu któregokolwiek z tych teatrów sięgnie po bardziej wyspecjalizowane pozycje. Wątek ograniczeń technicznych Ju 88 w różnych konfiguracjach - kompromisów wynikających z przystosowywania bombowca do coraz to nowych ról - pojawia się, lecz nie jest rozwinięty w stopniu wystarczającym dla czytelnika zainteresowanego głębszą analizą techniczną.

Podsumowując, "Ju 88 Aces of World War 2" to solidna i dobrze napisana pozycja, która sprawdza się przede wszystkim jako panoramiczne wprowadzenie do dziejów Ju 88 w roli bojowej - syntetyzujące w przystępnej formie materiał z wielu frontów i wielu specjalizacji. Forsyth wywiązuje się z trudnego zadania pokazania wszechstronności samolotu bez rozmydlania narracji, a recenzenci zgodnie chwalą zarówno rzetelność badawczą tekstu, jak i jakość ilustracji Lauriera. Dla miłośników historii lotnictwa, Luftwaffe i nocnych działań myśliwskich nad Europą - lektura godna polecenia.

Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com