Kiedy 82. Grupa Myśliwska została zorganizowana w marcu 1942 r., większość jej początkowej kadry pilotów składała się z nowo wykształconych pilotów-sierżantów z klasy 42-C - bez żadnego niemal doświadczenia! Nauczyli się latać na P-38 w Muroc, na kalifornijskiej pustyni Mojave, a następnie przenieśli się w okolice Los Angeles, aby kontynuować szkolenie i służyć jako część obrony przeciwlotniczej. We wrześniu 1942 roku grupa została przetransportowana na wschodnie wybrzeże, skąd odpłynęła do Irlandii na statku "QUEEN MARY". Na dzień zakończenia wojny 82. Grupa Myśliwska osiągnęła wynik potwierdzonych zwycięstw powietrznych na poziomie 548 zestrzelonych samolotów, plus ogromną ilość wrogiego sprzętu – w tym samolotów – zniszczonych na lądzie i morzu. Została nagrodzona trzema wyróżnieniami Distinguished Unit Citations. Koszt tego sukcesu był jednak wysoki, ponieważ około 250 pilotów grupy zostało zabitych w akcji lub wziętych do niewoli.

"P-38 Lightning Aces of the 82nd Fighter Group" autorstwa Steve'a Blake'a, z ilustracjami Chrisa Daveya i okładką Marka Postlethwaite'a, to tom numer 108 serii Osprey "Aircraft of the Aces", wydany w 2012 roku. Książka dokumentuje historię jednej z najbardziej skutecznych grup myśliwskich USAAF w europejskim teatrze działań - 82nd Fighter Group - od jej organizacji w marcu 1942 roku, przez szlak bojowy wiodący przez Irlandię Północną, Afrykę Północną, Sycylię i Włochy, aż po dzień zwycięstwa w Europie w maju 1945. Do końca wojny 82nd FG zestrzelił potwierdzone 548 samolotów nieprzyjaciela, zniszczył 176 maszyn na ziemi, 126 lokomotyw i 9 okrętów, zdobył trzy wyróżnienia jednostkowe, a 23 pilotów osiągnęło status asa - za cenę około 250 pilotów poległych lub wziętych do niewoli.

Struktura książki obejmuje sześć rozdziałów chronologicznych oraz dwa appendiksy. Rozdział pierwszy opisuje formowanie i szkolenie grupy - z osobliwością historyczną wartą odnotowania: znaczna część pierwszego składu pilotów to absolwenci klasy lotniczej 42-C w stopniach sierżantów, czyli szeregowi żołnierze, którzy uczyli się latać na P-38 w Muroc na pustyni Mojave, zanim jeszcze Stany Zjednoczone przystąpiły do działań w Europie. Rozdziały drugi, trzeci i czwarty omawiają działania grupy w miarę jej przesuwania się przez Afrykę Północną, wyspy śródziemnomorskie i na Półwysep Apeniński. Rozdział piąty dotyczy roli długodystansowej eskorty w strategicznej kampanii bombowej, ostatni zaś - działań w końcowych ośmiu miesiącach wojny. Appendiksy zawierają zestawienie asów grupy oraz szczegółowe noty historyczne dla każdego z 34 egzemplarzy P-38 przedstawionych na profilach barwnych.

Pod względem merytorycznym tom wyróżnia się konsekwentnym przeplataniem historii jednostki z pierwszoosobowymi relacjami pilotów, którzy latali na jej maszynach - wiele z tych świadectw Blake zebrał bezpośrednio od weteranów w trakcie wieloletnich badań. Szczególnie interesującym wątkiem jest ewolucja roli P-38 w tym teatrze działań: od myśliwca osłaniającego własny obszar, przez samolot szturmowy i bombowiec nurkujący, aż po długodystansowego eskortera bombowców strategicznych atakujących cele w głębi Rzeszy i na Bałkanach - co czyni historię 82nd FG jednocześnie historią dojrzewania doktryny użycia Lightinga w Śródziemnomorzu. Autor nie pomija dramatycznych akcentów: jeden z rozdziałów appendiksu dotyczący historii konkretnych maszyn sam w sobie stanowi fascynującą lekturę, śledząc losy poszczególnych samolotów przez kolejnych pilotów i kolejne misje.

Recepcja książki była bardzo pozytywna. Do 2026 r. na Goodreads tom uzyskał ocenę 4,50/5 na podstawie 10 ocen i dwóch recenzji. Jeden z czytelników opisał 82nd FG jako grupę używającą P-38 z niezawodną skutecznością - porównując ich do d'Artagnana z rapierem - i określił tom jako bezsprzeczne zwycięstwo zarówno pod względem treści, jak i ilustracji. Inny docenił szczegółowość opisu działań grupy w Afryce Północnej i Europie, wskazując na bogactwo rzadkich zdjęć i kolorowych profili. Scott Van Aken z Modelingmadness pochwalił bardzo dobrze przeprowadzone badania - jako coś, czego można się już spodziewać po tytułach Osprey - i określił tom jako zajmującą lekturę. Rachel Veres z Cybermodeler wyróżniła profile barwne Chrisa Daveya, w tym słynny "Snooks IV" - maszynę pilota Sloana - jako doskonałą inspirację dla modelarzy, a zdjęcia archiwalne jako materiał otwierający okno na życie tych ludzi, i gorąco polecała lekturę. "The Midwest Book Review" (listopad 2012) uznał tom za pozycję łączącą szczegółowe biografie elitarnych pilotów z omówieniem ich maszyn i relacjami weteranów, i ocenił go jako pierwszorzędną lekturę, gorąco polecaną do każdej kolekcji poświęconej lotnictwu wojskowemu. Recenzent IPMS/USA podkreślił, że książka jest pełna historii - smutnych, zabawnych, lecz zawsze fascynujących - i bez wahania polecił ją zarówno modelarzom, jak i historykom.

Materiał wizualny Chrisa Daveya obejmuje 34 kolorowe profile P-38 82nd FG - od czerwca 1942 do czerwca 1945 - uzupełnione widokami detali dziobu poszczególnych maszyn, co recenzenci wskazywali jako szczególnie wartościowe dla modelarzy. Uzupełnia je niemal sto czarno-białych zdjęć archiwalnych, z których wiele mogło nie być wcześniej publikowanych; każdemu zdjęciu towarzyszy blok tekstu wyjaśniający kontekst. Okładkę zaprojektował Mark Postlethwaite.

Steve Blake jest emerytowanym urzędnikiem państwowym, freelancerem badającym i piszącym o operacjach myśliwskich II wojny światowej od ponad 30 lat. To jego trzecia książka o Lightningu, a przez ostatnie dziesięć lat przed publikacją pełnił funkcję redaktora "Lightning Strikes" - oficjalnego periodyku P-38 National Association - co zapewnia mu unikalny dostęp do środowiska weteranów i nieoficjalnych archiwów. Chris Davey zilustował ponad 70 tytułów dla serii "Aircraft of the Aces" i "Combat Aircraft" Osprey od 1994 roku; jest jednym z ostatnich tradycyjnych artystów używających aerografu w tej branży i stał się preferowanym ilustratorem Osprey zarówno w zakresie myśliwców USAAF, jak i maszyn RAF-u.

Ograniczenia wynikają przede wszystkim z formatu serii i wyjątkowo wąskiego skupienia na jednej jednostce. 96 stron poświęconych wyłącznie 82nd FG oznacza, że szerszy kontekst strategiczny kampanii śródziemnomorskiej - rola lotnictwa we wspieraniu operacji lądowych, porównanie z innymi grupami latającymi na P-38 w tym teatrze, ewolucja taktyki Luftwaffe w odpowiedzi na P-38 - został jedynie zarysowany. Czytelnicy nieznający historii 82nd FG mogą poczuć, że perspektywa jednej grupy, choć fascynująca, jest zbyt wąska dla pełnego zrozumienia znaczenia P-38 w kampanii śródziemnomorskiej. Wątek operacyjnych ograniczeń samego P-38 - problemów z systemem ogrzewania kabiny na dużych wysokościach, które w teatrze europejskim były bardziej dotkliwe niż na Pacyfiku - pojawia się, lecz nie jest rozwinięty w stopniu, który zadowoliłby czytelnika szukającego analizy technicznej.

Podsumowując, "P-38 Lightning Aces of the 82nd Fighter Group" to solidna i wciągająca pozycja - szczególnie wartościowa dzięki bezpośredniemu dostępowi autora do relacji weteranów i jego wieloletniemu zaangażowaniu w środowisko P-38. Blake stworzył tom, który jednocześnie sprawdza się jako historia konkretnej jednostki bojowej, kronika indywidualnych asów i bogata baza ilustracyjna dla modelarzy. Dla miłośników historii lotnictwa II wojny światowej, kampanii śródziemnomorskiej i P-38 Lightning - lektura godna polecenia.

Tu można zakupić książkę: Amazon, AbeBooks, BookFinder.com