Czwarty numer "Morskiej Kolekcji" z 2001 roku to bogato ilustrowana monografia poświęcona brytyjskiemu lotniskowcowi HMS "ARK ROYAL", trzeciemu okrętowi Royal Navy noszącemu to legendarne imię. Uważany za jeden z najnowocześniejszych i najpiękniejszych lotniskowców swoich czasów, odegrał kluczową rolę w działaniach na Atlantyku i Morzu Śródziemnym podczas II wojny światowej. Publikacja szczegółowo dokumentuje proces jego powstania, innowacyjne rozwiązania konstrukcyjne (takie jak zintegrowany pokład hangarowy i startowy), skład grupy lotniczej oraz pełną chronologię jego bojowej kariery, aż po tragiczne storpedowanie przez niemiecki okręt podwodny "U-81" w listopadzie 1941 roku.
Szczegółowy opis rozdziałów (artykułów):
- Проектирование и строительство (Projektowanie i budowa) - Opis genezy powstania okrętu, wymagań brytyjskiej Admiralicji z lat 30. XX wieku oraz procesu stoczniowego w stoczni Devonport, który doprowadził do jego wodowania w 1937 roku.
- Описание конструкции (Opis konstrukcji) - Ogólny przegląd rozwiązań technicznych, które uczyniły "ARK ROYAL" przełomową jednostką, w tym innowacyjny układ pokładu startowego zintegrowanego z hangarami zamkniętymi w kadłubie.
- Корпус (Kadłub) - Szczegółowa analiza konstrukcji kadłuba, podziału na przedziały wodoszczelne i jego wpływu na ogólną wytrzymałość i żywotność jednostki.
- Бронирование и противоторпедная защита (Opancerzenie i ochrona przeciwtorpedowa) - Charakterystyka systemu ochrony burt, pokładów lotniczych i magazynów amunicji, a także konstrukcji bąbli przeciwtorpedowych, które miały absorbować energię wybuchów podwodnych.
- Артиллерийское вооружение (Uzbrojenie artyleryjskie) - Opis dział uniwersalnych kalibru 114 mm (4,5 cala) w wieżach dwulufowych oraz lekkiej artylerii przeciwlotniczej (słynne "pom-pomy" i działka Oerlikon), stanowiącej ostatnią linię obrony.
- Авиагруппа (Grupa lotnicza) - Przegląd samolotów pokładowych tworzących trzon siły uderzeniowej okrętu, takich jak torpedowo-bombowe Fairey "Swordfish", myśliwce Blackburn "Skua" i Fairey "Fulmar".
- Авиационно-техническое оборудование (Wyposażenie techniczne lotnictwa) - Opis wind lotniczych, katapult parowych, lin hamujących (chwytaczy) oraz systemów magazynowania paliwa lotniczego i uzbrojenia.
- Энергетическая установка (Układ napędowy) - Dane techniczne dotyczące siłowni, składającej się z turbin parowych Parsonsa i kotłów typu Admiralicji, które zapewniały okrętowi prędkość przekraczającą 30 węzłów.
- Вспомогательное оборудование (Wyposażenie pomocnicze) - Przegląd systemów nawigacyjnych, wczesnych radarów (np. Typ 79), urządzeń łączności i sprzętu ratunkowego.
- Мореходность, остойчивость, управляемость (Morskość, stateczność, sterowność) - Ocena właściwości żeglugowych jednostki, jej zachowania na wzburzonym Atlantyku oraz stabilności podczas intensywnych operacji lotniczych.
- Экипаж (Załoga) - Informacje o liczebności załogi (ponad 1500 osób), strukturze organizacyjnej, obsłudze lotniczej i warunkach bytowych na pokładzie.
- Боевая карьера (Kariera bojowa) - Wstęp do chronologicznego opisu działań bojowych lotniskowca podczas II wojny światowej.
- В составе Флота метрополии (W składzie Floty Metropolii) - Działania okrętu na wodach północnych i atlantyckich w pierwszych miesiącach wojny, w tym udział w polowaniach na niemieckie rajdery i łamacze blokady.
- Океанское сафари (Oceaniczne safari) - Udział w operacjach na południowym Atlantyku, w tym w poszukiwaniach niemieckiego pancernika kieszonkowego "ADMIRAL GRAF SPEE".
- Норвежская экспедиция (Ekspedycja norweska) - Rola "ARK ROYAL" w kampanii norweskiej w 1940 roku, w tym wspieranie desantów i zwalczanie niemieckich sił morskich w fiordach.
- Операция 'Катапульта' (Operacja "Katapulta") - Udział w kontrowersyjnej operacji z lipca 1940 roku, mającej na celu neutralizację francuskiej floty w Mers-el-Kébir po upadku Francji, aby nie wpadła w ręce Niemców.
- Первые операции на 'Mare nostrum' (Pierwsze operacje na "Mare Nostrum") - Rozpoczęcie działań na Morzu Śródziemnym, w tym historyczny, nocny atak na włoską bazę morską w Tarencie w listopadzie 1940 roku, przeprowadzony przez samoloty "Swordfish".
- 'Угроза' в Дакаре ("Zagrożenie" w Dakarze) - Udział w nieudanej próbie przejęcia kontrolowanego przez rząd Vichy Dakaru we wrześniu 1940 roku (operacja "Menace").
- Снова на Средиземном (Ponownie na Morzu Śródziemnym) - Dalsze konwojowanie statków na Maltę i wsparcie działań lądowych wojsk brytyjskich w Afryce Północnej.
- От Генуи до Бреста (Od Genui do Brestu) - Działania obejmujące naloty na włoskie porty (np. Genuę) oraz powrót na wody brytyjskie w celu osłony kanału La Manche przed inwazją.
- Операция 'Тайгер' (Operacja "Tiger") - Udział w kluczowym, silnie eskortowanym konwoju zaopatrzeniowym na Maltę w maju 1941 roku, przeprowadzonym pod ciągłym zagrożeniem ze strony wrogich sił.
- Охота на 'Бисмарк' (Polowanie na "BISMARCKA") - Słynny epizod z maja 1941 roku, w którym samoloty torpedowe z "ARK ROYAL" unieruchomiły ster niemieckiego pancernika "BISMARCK", przesądzając o jego ostatecznym zatopieniu przez główne siły floty.
- И снова - Мальта (I znowu - Malta) - Kontynuacja niebezpiecznych misji dostarczania myśliwców Hurricane i Spitfire na oblężoną Maltę w ramach operacji typu "Club Run".
- Последний поход (Ostatni rejs) - Dramatyczny opis ostatniej misji w listopadzie 1941 roku, kiedy to "ARK ROYAL" został trafiony torpedą z niemieckiego okrętu podwodnego "U-81". Mimo heroicznych prób uratowania okrętu, zatonął on w drodze do Gibraltaru.
- Общая оценка проекта (Ogólna ocena projektu) - Podsumowanie autorstwa Siergieja Patianina, oceniające zalety i wady konstrukcyjne okrętu, jego ogromny wpływ na rozwój taktyki i konstrukcji lotniskowców na świecie oraz legendarny status, jaki zyskał w historii Royal Navy.