Czwarty numer rosyjskiego czasopisma "Морская Коллекция" z 1997 roku (będący 16. zeszytem całej serii wydawniczej) był kolejnym wybitnym tomem z serii "skorowidzów" (справочников) poświęconym siłom morskim państw walczących w I wojnie światowej. Tym razem skupiono się na zaciekłym, technologicznym konflikcie na Morzu Adriatyckim. Wydanie to stanowi kompleksowy katalog składu okrętowego, charakterystyk taktyczno-technicznych oraz krótkich historii służby jednostek pływających dwóch śmiertelnych wrogów z okresu I wojny światowej. Walka na Morzu Adriatyckim była specyficzna - zdominowana przez wojnę morską w stylu "kotła z ostrygami", gdzie wielkie drednoty obu stron stały w portach (tzw. "Flota w gotowości / Fleet in being"), a rzeczywiste starcia toczyły się przy użyciu innowacyjnych broni: włoskich kutrów torpedowych MAS, austro-węgierskich łodzi wybuchowych oraz min i okrętów podwodnych.
Monografia została wyraźnie podzielona na dwie główne, symetryczne części dotyczące zwaśnionych państw.
Часть 1: Италия (Część 1: Włochy) - Włochy przystąpiły do wojny w 1915 roku po stronie Ententy. Rozdziały tej części opisują potężną "Regia Marina", która dysponowała nowoczesnymi drednotami, ale musiała radzić sobie z trudną geograficznie, zamkniętą akwenem Adriatykiem.
- Состав и дислокация флота в 1915-1918 гг. (Skład i dyslokacja floty w latach 1915-1918) - przegląd organizacji włoskiej marynarki, baz morskich (np. Tarent, Wenecja) i strategii obrony wybrzeża.
- Линейные корабли (Pancerniki) - szczegółowy opis włoskich drednotów (m.in. typów "CONTE DI CAVOUR" i "ANDREA DORIA") oraz starszych predrednotów, które służyły głównie jako pływające baterie i okręty flagowe.
- Броненосные крейсера (Krążowniki pancerne) - przegląd starszych, ale wciąż używanych krążowników, z których wiele zginęło od austriackich okrętów podwodnych (np. "GIUSEPPE GARIBALDI", "AMALFI").
- Легкие и бронепалубные крейсера (Krążowniki lekkie i pancernopokładowe) - jednostki zwiadowcze i rajderskie.
- Эскадренные миноносцы (Niszczyciele) - główna siła uderzeniowa i eskortowa włoskiej floty na Adriatyku.
- Миноносцы (Torpedowce) - mniejsze jednostki torpedowe używane do patroli przybrzeżnych.
- Подводные лодки (Okręty podwodne) - włoska flota podwodna, która odnosiła spore sukcesy w blokowaniu austriackich portów.
- Посыльные суда и канонерские лодки (Okręty łącznikowe i kanonierki) - jednostki pomocnicze i do wsparcia ogniowego lądu.
- Боевые катера (Kutry bojowe) - jeden z najważniejszych rozdziałów. Opis słynnych włoskich kutrów torpedowych MAS ("Motoscafo Armato Silurante"), które dokonały niemożliwego, zatapiając w portach austriackie drednoty ("VIRIBUS UNITIS" i "WIEN").
- Минно-тральные корабли (Okręty minowo-trałowe) - siły do zwalczania gęstych zagród minowych stawianych przez Austriaków.
- Мониторы и плавбатареи (Monitory i pływające baterie) - ciężkie jednostki artyleryjskie ostrzeliwujące wybrzeże austriackie.
- Вспомогательные суда (Okręty pomocnicze) - tendry, zaopatrzeniowce i okręty-bazy.
Часть 2: Австро-венгрия (Część 2: Austro-Węgry) - Cesarska i Królewska Marynarka Wojenna ("k.u.k. Kriegsmarine") była mniejsza, ale niezwykle innowacyjna i dobrze dowodzona. Ze względu na zablokowanie Cieśniny Otranto przez aliantów, jej główne siły rzadko wypływały na otwarte morze, skupiając się na rajdach i wojnie podwodnej.
- Состав и дислокация флота в 1914-1918 гг. (Skład i dyslokacja floty w latach 1914-1918) - organizacja floty bazującej głównie w Puli (Pola) i Kotorze (Cattaro).
- Линейные корабли (Pancerniki) - opis nowoczesnych drednotów typu "TEGETTHOFF" (słynny SMS "VIRIBUS UNITIS", "TEGETTHOFF", "PRINZ EUGEN"), a także starszych typów "RADETZKY" i "ERZHERZOG KARL".
- Броненосные крейсера (Krążowniki pancerne) - m.in. słynny SMS "SANKT GEORG" i starsze jednostki tej klasy.
- Легкие и бронепалубные крейсера (Krążowniki lekkie i pancernopokładowe) - szybkie jednostki typu "NOVARA" i "ADMIRAL SPAUN", które przeprowadzały śmiałe rajdy na zaporę w Cieśninie Otranto.
- Броненосцы береговой обороны (Pancerniki obrony wybrzeża) - przestarzałe, ale wciąż używane jednostki klasy "MONARCH".
- Эсминцы и миноносцы (Niszczyciele i torpedowce) - podstawa sił uderzeniowych (typy "TÁTRA", "HUSZAR" oraz liczne torpedowce przybrzeżne typu "KAIMAN" i "250T").
- Подводные лодки (Okręty podwodne) - niezwykle skuteczna broń austro-węgierska (m.in. dowodzona przez asów takich jak Georg von Trapp), która zadała aliantom ogromne straty.
- Канонерские лодки и сторожевые корабли (Kanonierki i okręty patrolowe) - jednostki do ochrony wybrzeża Dalmacji.
- Минно-тральные корабли (Okręty minowo-trałowe) - kluczowe do utrzymywania szlaków żeglugowych wewnątrz Adriatyku.
- Боевые катера (Kutry bojowe) - opis austriackich odpowiedzi na włoskie MAS, w tym łodzi wybuchowych i motorówek torpedowych.
- Дунайская флотилия (K. und K. Donauflotille) (Flotylla Dunajska) - unikalny rozdział opisujący potężne rzeczne monitory i patrolowce austro-węgierskie, które walczyły na Dunaju i Sawie przeciwko Serbii i Rumunii (to właśnie salwa z pokładu austro-węgierskiego monitora rzecznego "BODROG" 28 lipca 1914 roku w kierunku Belgradu była pierwszymi strzałami I wojny światowej!).
To wydanie to dobry wybór dla każdego, kto interesuje się I wojną światową na morzu. Konflikt adriatycki jest często pomijany w zachodniej historiografii na rzecz bitew na Morzu Północnym (Jutlandia) czy Pacyfiku, a był to prawdziwy poligon doświadczalny dla nowoczesnej broni: lotnictwa morskiego, kutrów torpedowych, minotorped i taktyki desantowej. Schematy i tabele zawarte w tym numerze pozwalają precyzyjnie odtworzyć kamuflaże (bardzo charakterystyczne, geometryczne wzory austro-węgierskie) oraz nietypowe uzbrojenie obu flot.