Trzeci numer (91) z 2019 roku rosyjskiego magazynu historyczno-wojennego "Морская кампания" (Morska Kampania) koncentruje się na historii okrętów wojennych różnych, często drugorzędnych morskich potęg, stanowiąc kontynuację tematów poruszonych w poprzednim numerze.
Poniżej znajduje się rozwinięty opis poszczególnych artykułów i rozdziałów:
- Броненосец "Нумансия" (Pancernik / Okręt pancerny "NUMANCIA") - Mitiukow Nikołaj W. - Artykuł przybliża sylwetkę jednego z aktywnych uczestników pierwszej wojny na Pacyfiku - hiszpańskiego okrętu pancernego "NUMANCIA". Był to pierwszy i przez długi czas największy opancerzony okręt hiszpańskiej floty. Wielokrotnie przezbrajany i przebudowywany, "NUMANCIA" pozostawała w służbie przez ponad pół wieku, zyskując miano najsłynniejszego hiszpańskiego okrętu XIX wieku.
- Крейсера типа "Гекла" (Krążowniki typu "HEKLA") - Niekrasow Władimir F. - Autorzy kontynuują swój cykl opowieści o krążownikach duńskiej floty. Tym razem przedmiotem analizy są okręty typu "HEKLA". Zostały one pierwotnie przeznaczone do stacjonarnej służby w Islandii i na Wyspach Owczych. Ze względu na swoje małe rozmiary i słabe właściwości morskie okazały się mało przydatne do tej roli, jednak znalazły nowe, wartościowe zastosowanie jako okręty szkolne.
- Бронепалубный крейсер "Суматра" (Krążownik pancernopokładowy "SUMATRA") - holenderski historyk van Oosten Robert F.). Tłumaczenie: Александр Сергеевич Ерёмин (Aleksandr Siergiejewicz Jeriomin, Niżny Nowogród). - Krótsza, specjalistyczna nota poświęcona "SUMATRZE" - pierwszemu holenderskiemu krążownikowi pancernopokładowemu, który został zaprojektowany i zbudowany specjalnie z myślą o służbie kolonialnej w Holenderskich Indiach Wschodnich.
- Эскадренные миноносцы типа "Ядигар-и Миллет" (Niszczyciele typu "YADIGAR-I MILLET") - Autor: Nykiel Piotr, Tłumaczenie: Oljunin Leonid A. - Artykuł będący pracą przekładową, opowiadający o tureckich niszczycielach typu "YADIGAR-I MILLET". Choć nazwy tych jednostek są znane większości miłośników historii I wojny światowej na morzu, szczegóły dotyczące ich powstania i przebiegu służby pozostają dla szerszej publiczności niemal nieznane. Materiał ten został pierwotnie opublikowany w specjalnym wydaniu polskiego magazynu "Okręty Wojenne". Przy przygotowywaniu tej rosyjskojęzycznej publikacji zaktualizowano i uzupełniono rozdział dotyczący opisu technicznego okrętów oraz usunięto szereg odniesień do polskich publikacji, które były nieaktualne lub trudno dostępne dla rosyjskiego czytelnika.
- Вопрос-ответ (Pytania i odpowiedzi) - Tradycyjna rubryka magazynu, w której redaktorzy i stali współpracownicy odpowiadają na pytania czytelników dotyczące historii floty, okrętownictwa i detali technicznych poruszonych w danej publikacji. W dziale poruszane są następujące tematy:
- Szwedzka korweta śrubowa "SAGA" (XIX/XX w.): Drewniana korweta wybudowana w Karlskronie (w służbie od 1878 r.) o wyporności 1617 ton i prędkości 11 węzłów, uzbrojony w działa Kruppa. Od 1893 roku pełnił funkcję okrętu szkolnego dla kadetów, a w 1906 roku został wycofany ze służby i przekształcony w pływającą stołówkę.
- Służba amerykańskiego torpedowca "ERICSSON" (1897-1912): W czasie wojny amerykańsko-hiszpańskiej (1898) pełnił rolę patrolowca oraz jednostki łącznikowej (awizo). Podczas bitwy pod Santiago wyróżnił się odwagą, podchodząc do płonących i grożących wybuchem hiszpańskich krążowników ("VIZCAYA", "MARIA TERESA", "OQUENDO") i ratując setki wrogich marynarzy. Wycofany do rezerwy, w 1912 roku został zatopiony jako okręt-cel.
- Losy włoskich trałowców "RD-9", "RD-17", "RD-26" i "RD-35" pod niemiecką banderą: Przejęte przez Niemców w 1943 roku, weszły w skład 12. Flotylli Kutrów Trałowych jako "M-1226" - "M-1229". Wszystkie cztery jednostki zostały utracone w latach 1944-1945 w wyniku walk i nalotów na obszarze Morza Egejskiego i w rejonie La Spezia.
- Zatopienie japońskiego krążownika "NIITAKA" (1922): Zatopiony przez gwałtowny tajfun u wybrzeży Kamczatki (przy ujściu rzeki Oziernaja); zginęła niemal cała załoga (286 osób), a uratowało się jedynie 16 marynarzy przebywających na lądzie. W 1923 roku Japończycy przeprowadzili operację wydobycia sprzętu z wraku, wysadzili jego pozostałości i wznieśli na brzegu betonowy pomnik.
- Numery taktyczne greckich niszczycieli: Przed II wojną światową greckie niszczyciele nosiły dwucyfrowe numery przydzielane bez stałej reguły. Po przejęciu ocalałych okrętów przez Brytyjczyków pod koniec 1941 roku (oraz po przekazaniu nowych jednostek przez Royal Navy) wprowadzono brytyjski system numeracji taktycznej (z literą H).
- Brytyjskie numery taktyczne dla okrętów sojuszniczych: Zestawienie oznaczeń alfanumerycznych według standardów Royal Navy, przydzielonych w czasie II wojny światowej przejętym lub współdziałającym niszczycielom i torpedowcom polskim (m.in. "GROM" - H71, "BŁYSKAWICA" - H34, "BURZA" - H73), norweskim, holenderskim, francuskim oraz tureckim.
- Okoliczności zatopienia niemieckiego ścigacza okrętów podwodnych "UJ-2102" (1944): Sprostowanie błędnych wersji historycznych. Okręt zatonął 13 października 1944 roku w porcie Volos na skutek trafienia bombą w maszynownię podczas nalotu 11 brytyjskich samolotów, co doprowadziło do pożaru i eksplozji rufowego magazynu amunicji.
- Niemieckie i fińskie plany opanowania wysp w Zatoki Fińskiej (1942): Planowana na marzec 1942 roku niemiecka operacja zajęcia wysp Seskar i Lawensaari została odwołana z powodu braku sił i przydzielenia wojsk do walk na froncie lądowym (pod Pogostją). W efekcie Finowie przejęli inicjatywę i w samodzielnej operacji zajęli wyspę Gogland.
- Okręty podwodne Ładogskiej Flotylli Wojennej (1943-1944): W działaniach na jeziorze Ładoga brały udział małe okręty podwodne typów "M-VI-BIS" oraz "M-XII" (m.in. "M-77" i "M-79" dowiezione koleją). Służyły wyłącznie do celów rozpoznawczo-dywersyjnych oraz wysadzania grup zwiadowczych na brzegach i wyspach zajętych przez wroga, nie wykonując ani jednego ataku torpedowego.
- Przyczyny niepowodzenia budowy niemieckich okrętów podwodnych typu "VIIC" w Hiszpanii: Próby licencyjnej budowy okrętów podwodnych typu "G" (opartych na typie "VIIC") w Cartagenie załamały się z powodu braku stali odpowiedniej jakości, problemów technologicznych (słaba spawalność materiałów) oraz przerwania dostaw z Niemiec po 1944 roku. Powojenne próby przeprojektowania i wznowienia budowy zostały ostatecznie anulowane w 1961 roku jako przestarzałe.
